VU Magazine 1992 - pagina 106

^^Het hebben van een geprononceerd standpunt in Nederland lijkt op het leeggieten van een kannetje water in de woestijn. ^^

over dit soort vragen debatteren, gebeurt dat in Nederland vooral door intellectuelen die niet als filosoof te boek staat, door columnisten als Van Doorn, Hofland om een paar namen te noemen." Van Reijen blijft een ogenblik in gepeins verzonken: "Maar nu we het er toch over hebben, misschien zou ik daar af en toe toch iets over raoeten zeggen." I

een generatie die kosmopolitischer is en zich ook verdiept in Franse of Amerikaanse filosofen. Dat moet toegejuicht worden. In mijn Duitse publikaties probeer ik mij ook wel sterker te profileren. In Nederland is er op het terrein waarop ik werk heel weinig discussie. Als ik een boekje bij Kok Agora maak is de oplage misschien 1500, bij Suhrkamp is dat 6000. Het aantal experts datje aanspreekt en erop reageert is veel groter. Het profileren van een standpunt sorteert hier minder effect dan in Duitsland, dus doe ik dat daar." I

Is dat niet eeuwig zonde, kunnen we hier niet wat meer geprononceerde standpunten gebruiken? "Mijn idee is dat het hebben van een geprononceerd standpunt in Nederland lijkt op het gieten van een kannetje water in de woestijn. Als er geen situatie bestaat waarin filosofische standpunten een duidelijke plaats hebben in het sociaal-cultureel bestel, kun je geen eigen profiel ontwikkelen. Dat veronderstelt dat er ook een ander profiel bestaat waartegen je je afzet. Je zou een polarisatie moeten hebben maar die polarisatie past niet zo erg bij het Nederlandse culturele klimaat. Sterker: cultuur speelt in Nederland geen enkele rol. Het is tekenend dat de regerering niet eens vijf miljoen gulden over had voor de presentatie van Nederlandse literatuur op de 'Frankfurter Buchmesse.' "Misschien worden in de toekomst, als Europa werkehjk vorm krijgt, de tegenstellingen tussen arm en rijk wel groter. Wat dat betreft ben ik in zekere zin marxistisch georiënteerd: grotere economische en politieke tegenstellingen leiden tot grotere filosofische tegenstellingen." I

16 vu MAGAZINE MAART ! 9 9 2

U kunt toch niet zegden dat de politieke vraagstukken ontbreken op grond waarvan een filosofische cultuur zou kunnen opbloeien. Ik denk bijvoorbeeld aan het probleem van de migratie en de integratie van de minderheden. Dat raakt toch aan fundamentele problemen zoals de vraag of alle culturen gelijkwaardig zijn en wat een eigen identiteit is? "Ik denk dat het asielprobleem het eerste vraagstuk is dat niet zo direct gekoppeld is aan geld, zoals dat met de W A O en met de gezondheidszorg wel het geval was. Het valt op dat Nederland het meest restrictieve asielbeleid van de EEG heeft. Daar komt nog iets merkwaardigs bij. Terwijl in het buitenland filosofen wel

Is het niet spannend om je ook met de politieke actualiteit bezig te houden? "Wat mij daarvan afgehouden heeft, is een ervaring dat in Nederland alles uiteindeHjk om de centen gaat en dat de rest er niet zo veel toe doet. Dat heeft mij nooit zo gemotiveerd om mij in een concreet politiek probleem te verdiepen. Als faculteitsdecaan heb ik al die krimpen groeireorganisaties en dergelijke mee mogen maken. Ik heb daar een heel duidelijk beeld van gekregen hoe de besluitvorming verloopt. Al die debatten verslinden tijd en energie en hebben uiteindelijk weinig effect. Dan ga ik liever in mijn stoel zitten om nog eens in Heideggers 'Sein und Zeit' te lezen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen