VU Magazine 1992 - pagina 419

a

Voorje het weet komt je intellectuele hewegings^ vrijheid in gevaar en laatje jezelfy in meerdere of mindere mate, aan handen leggen. Dat drukt mij. Dan staakt het denken. Dan snak ik al snel naar vrijheid. ^^

H

Dat moet wel, want het is de slotzin van uw eigen laatste boek. U hebt in een eerder interview ooit gezegd dat de gereformeerden moeten ophouden gereformeerd te zijn. Heeft dat hiermee te maken? "Ten dele. O p een heleboel gereformeerde eigenschappen die we van Kuyper hebben m e e gekregen, mogen we best trots zijn: de aandacht voor de cultuur bijvoorbeeld, en het met beide benen staan in deze wereld. Daar moeten we zuinig op zijn. O p die eigenschappen doelde ik dan ook niet in dat citaat. Wat ik hekelde was de gereformeerde passie voor de formule; de gedachte bijvoorbeeld dat het geloof gekenmerkt wordt door de enig juiste formulering van de waarheid. Daar m o e t j e mee ophouden, anders staar je je teveel bHnd op de formule. Je zet er een plus voor of een min. Dat is nou typisch gereformeerd. En daarmee veronachtzaam je het metafoor-karakter van het christelijk geH Men ziet u toch als belangrijke, zo niet de be- loof: die exacte formulering is namelijk in strijd met de overdrachtelijke taal waarin dat geloof is langrijkste, aanjager van die ontwikkeling! verwoord. Die taal roept vragen op als: wat is "Dat mag zo zijn. Maar ik stond daarin bepaald hier bedoeld?, waar slaat het op? Dat is helemaal niet aUeen. Toen ik begin jaren zestig het letniet erg; j e mag erover bakkeleien." terlijk nemen van het scheppingsverhaal voor het eerst in een publikatie losliet, deed ik dat op uitdrukkelijk verzoek van enkele wetenschapH Volgens mij heeft deze formuleerdrift alles te pers die zich met vragen rond geloof en natuurmaken met het schriftgezag van zoeven: het is wetenschap bezighielden. 'Jullie, theologen, laeen je vast willen klampen aan een absolute ten dit soort kwesties steevast hggen', luidde waarheid buiten jezelf, een archimedisch punt hun verwijt. En wij zitten ermee; met de oudervan waaruit we - megalomaan als we zijn dom van de wereld en de schepping in zes dade aarde naar hartelust zouden kunnen bewegen. 'Dat zal ik niet op mij laten zitten', dacht gen. ik toen, en heb daar in '62 - of was het '63?, dat "Klopt. Dat schriftgezag heeft ook altijd die weet ik niet meer zo precies - een artikel over functie moeten vervullen; het ging om eenduigeschreven. Daarin liet ik het idee los dat dig geformuleerde, goed gefundeerde, geopenGenesis een verhaal zou zijn dat letterlijk vertelt baarde waarheden die rechtstreeks uit de Schrift hoe het gebeurd is. Vat het nou maar op als een kwamen, dan wel, per consequentiam, daaruit wasoort leermodel en niet als een ooggetuigeverren afgeleid." slag of reportage; dat was zo'n beetje de strekking van mijn betoog. Maar, verdraaid nog toe, H Bent u zelf wel helemaal vrij van dit soort gede groep die me hiervoor gevraagd had, viel reformeerde trekjes? over me heen en riep: 'Alles goed en wel "Dat denk ik niet. Maar dat geplus en gemin, Kuitert, maar dit gaat ons te ver!' en die formule-dwang, daar lijd ik niet meer aan. O p een gegeven ogenbhk ging ik ze door"Ik wil alleen maar zeggen: het zijn niet alleen zien, doordat iemand mij erop attent maakte. de theologen geweest. Dit soort vragen kristalDie zei: 'Je bent net zo erg als vroeger, alleen Hseerde zich uit binnen alle faculteiten van de zetje nu een min waar je eerst een plus zette'. Vrije Universiteit. Het resultaat was een scheur Maar waar ik niet los van kan komen is de tyin de klassieke opvatting van de bijbel. Het pisch gereformeerde passie om te willen weten schriftgezag brak eerst op de natuurwetenschap, hoe iets in elkaar steekt, hoe het nou werkelijk en later op allerlei andere takken van wetenzit. Ik ga er steeds opnieuw achteraan, ook al schapsbeoefening. Gelukkig maar, zeg ik er weet ik dat waarheid een wijkende horizon is heel eerlijk bij. Want zo'n kaft-tot-kaft-theorie en het najagen ervan me uiteindelijk met meer is een poging de bijbel te maken tot een waarvragen dan antwoorden opzadelt." heidsgarantie voor je eigen denken. Maar we hebben geen garanties; die zijn er niet; die moet H Ondanks alles onafgebroken op zoek naar De je ook niet willen hebben. Dat is beter, want zo Waarheid. wordt het veel vrijer en blijer om ermee om te 'Ja. Maar ook dat heeft z'n functie. Het betegaan." kent datje formuleringen die j e eerder gebruikte, achter j e laat als instrumenten die j e verder H De bijbel is bedoeld om over na te denken; hebben geholpen maar die hun waarde verloren niet om voor te schrijven wat we moeten den- hebben. Je stuit steeds op nieuwe vragen; heel fascinerend. Ik ben blij dat ik die passie heb ken. meegekregen." "Mee eens."

21

vu MAGAZINE NOWv\BER!592

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen