VU Magazine 1992 - pagina 359

z o wel even tobben blijven.

c

H

T

Kankeren op ambtenaren is een geliefde volkssport. Die bureaucraten, waar zijn ze eigenlijk goed voor, behalve het onbeschoft te woord staan van klanten, het eindeloos koffieleuten, en het verveeld uit het raam staren? Komt er ooit wel eens iets uit hun handen? Nu kunnen de ambtenaren daartegen aanvoeren dat zonder hun aanwezigheid onze keuri-

ge, geordende samenleving niet zou kunnen bestaan. Die hele herverdeling van inkomens waardoor ook een bijstandsmoeder haar kinderen fatsoenlijk kan kleden en waardoor armlastigen in een niet al te tochtig huis kunnen wonen, door wie wordt die gigantische operatie anders uitgevoerd dan door ambtenaren? Ondertussen zadelt de ambtenarij de gewone burgerij wel op met tijd- en geldverslindende procedures. Aan de universiteit van Groningen is uitgerekend hoeveel die administratieve romsplomp van het doen van belastingaangiften en

het invullen van formulieren nu eigenlijk kost. In het rapport getiteld 'Kosten van overdrachten voor particulieren en huishoudens' staat dat de inkomstenbelastingplichtigen jaarlijks 14.000 manjaren plus 4 0 0 miljoen gulden besteden aan het invullen van de aangifte. Een ander cijfer: de totale kosten van belastingen, sociale zekerheid en subsidie voor gezinnen bedraagt 2,ó miljard gulden per jaar. In totaal liggen de maatschappelijke kosten van het 'rondpompen' van geld in totaal rond de 2 0 miljard gulden, ofwel 4 procent van het bruto binnenlands produkt. Het is

een bedrag dat indrukwekkend oogt. Het zoveelste bewijs van treurigstemmende bureaucratische verspilling? Of een volstrekt redelijk prijskaartje om een klein beetje een evenwichtige inkomensverdeling te bewerkstelligen?

soort broddelarij in te laten. Steevast v/ordt er door Nederlandse filosofen in afgunstige bewoordingen gesproken over de situatie in een land als Frankrijk. Daar worden filosofen tenminste nog geëerd. Ze schrijven daar geruchtmakende stukken in de krant, komen met hun hoofden op de buis, en spreken zich uit over alle Kwesties die er toe doen. In Nederland, constateren de filosofen mistroostig, heerst de cultus van het 'doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg'; diepgaand intellectueel debat lijkt hier niet mogelijk te zijn. Uit die onvrede is het boek 'Crisis van de rede?' voortgekomen. Het gaat om een bundeling van artikelen die tijdens de jaarlijkse Filosofiedag in 1991 gepresenteerd werden. Het boek kan gezien worden als een poging om de twijfel te overwinnen, en aan de buitenwacht te

laten zien dat filosofie belangrijk kan zijn. "Het publiek moet weten dat fi5fi( een geweldige jidiae hislosofie torische onderneming is, die er ook vandaag nog zeer toe doet", valt in de inleiding van het boek te lezen. Men stelt zich uitdrukkelijk ten doel als filosoof naar buiten te treden. Wij filosofen, zo luidt ongeveer de bezweringsformule, stellen wel degelijk iets voor; kijk maar naar de rijkdom van gedachten die in dit boek gepresenteerd worden. Helaas moet gevreesd worden dat een boek als 'Crisis van de rede?' het omgekeerde bewerkstelligt. Het boek is een betrekkelijk willekeurig samenraapsel van artikelen sommige daarvan zijn absoluut de moeite waard waarbij de rode draad, zoals die in de titel van het boek onder woorden wordt gebracht, slechts een doorzichtig alibi is. Als er één ding uit het boek duidelijk wordt, is dit

dat de filosofie niet bestaat; er bestaat een veelheid van stijlen, inspiratiebronnen en onderwerpkeuzes. Een beeld van verbrokkeling komt boven, al kun je dat beeld ook positief interpreteren als pluriformiteit. 'Crisis von de rede?' is een nogal nutteloos boek. Wie is geïnteresseerd in een boek waarin het belangrijkste verbindende element is, dat alle onderdelen door filosofen zijn geschreven? Misschien zou het goed zijn - al gaat dat tegen de natuur in als filosofen wat minder zelftwijfel koesterden. Al dat getob over de eigen identiteit, over het eigen nut en de maatschappelijke rol van de filosofie, het kan soms teveel van het goede worden. Al die moeizame pogingen van filosofen om zichzelf te bewijzen, ze slaan om in hun tegendeel. Iets minder kritische zelfreflectie en iets meer achteloze zelfverzekerdheid, kan bij

wijze van afwisseling misschien geen kwaad. Dan blijft 'de buitenwacht' hopelijk ook dit soort boeken voortaan bespaard. (KN)

(KN)

I Verspi mg

(KN)

Erik Heijerman & Paul Wouters (red.), Crisis van de rede? perspectieven op cultuur. Van Gorcum, f43,50

Op de plank Paco Rabanne, Trajecten; van het ene leven in het andere. Bigot & Van Rossum, f 27,50 Andrea flijmans. Wetenschap is mensenwerk; wetenschapsvoorlichting in de praktijk. Stichting voor publieksvooHichting over wetenschap en techniek (tel.:030-342099), f 10,Els Lodewijks-Frencken, Dag Marietje, tot vanavond; over ouderschap, kinderopvang en pedagogische verantwoordelijkheid, uitg. H. Nelissen, f 27,50. VU MAGAZINE OKJC6ER 1992

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen