VU Magazine 1992 - pagina 189

Koos Neuvel

Huib Drion De burger heeft het in intellectuele kringen altijd moeten ontgelden. Hij zou bekrompen, winstbelust en middelmatig zijn. De jurist en essayist H. Drion heeft daarentegen altijd de verdediging van de burger op zich genomen. Een pleidooi voor de burger als individualist.

"Uiteindelijk", zegt H. Drion, "heb ik mij altijd een burgerman gevoeld. En", voegt hij daar lachend aan toe "wat is daar mis aan?" Een burgerman misschien, maar dan wel een ietwat vreemdsoortig exemplaar. Burgerlijkheid, wat betekent dat in het dagelijks taalgebruik/anders dan gezapigheid, gezagsgevoeligheid|;'imet de massa meelopen, zich vooral geen -oorspronkelijke gedachte laten invallen? De burgerman is het schoenmakertje dat zich angstvallig bij zijn eigen leest houdt; alsjeblieft niets nieuws, niets onbekends. Drion legt daarentegen een onmiskenbare voorkeur voor dwarse gedachten aan de dag en laat zich niet storen door rigide indelingen in vakgebied en deskundigheid. Onlangs nog was Drion volop in het nieuws met zijn opmerkelijke stelling ("heel verstandig dat u mij daar met over wilt interviewen, daar is al zoveel over gezegd") dat aan 75-jarigen de mogelijkheid geboden moest worden om vrijwillig een einde aan hun leven te maken. 'Het Capitool' wijdde er een discussie aan, Adriaan van Dis inviteerde hem, brieven stroomden binnen; het hield niet op. O o k in andere opzichten heeft Drion een brede, onconventionele belangstelling. Hij is zijn hele volv/assen leven jurist geweest, hoogleraar in Leiden en rechter bij de Hoge Raad, maar daarnaast zijn van hem ook een tweetal essaybundels uitgekomen, 'Het conservatieve hart' en 'Denken zonder diploma'. Die essays gaan over zijn favoriete schrijvers (Proust, Balzac, Orwell, Joyce) en over intellectuelen en politiek. Scherpzinnige essays waarin één thema de rode draad vormt: hoe opstandigheid, verzet tegen de gevestigde orde en rebellie de democratische orde kunnen ondergraven maar ook versterken. In 1940 al, schreef de toen 23-jarige rechtenstudent Drion een scriptie over opstandigheid. De aanleiding voor dit onderwerp, zou je zeggen, ligt zo voor de hand dat het bijna gênant is om het nog te vermelden: de benarde politieke situatie, Duitsers die op het punt stonden de democratie de nek om te draaien. Maar nee, ont-

kent Drion, de politieke hartstocht van hemzelf, als jong student, was niet direct groot te noemen. "Ik v/as zeer geïnteresseerd in de literaire romantiek met zijn aandacht voor de individuele mens en zijn opstandigheidsethos", blikt Drion terug. "De individuele mens en zijn problemen, dat is iets waarvoor je als jongen van 19, of 20 jaar snel ontvankelijk raakt. Ik was helemaal niet zo politiek geïnteresseerd. Ik kwam wel uit een enigszins politiek betrokken milieu. Mijn vader is in zijn jonge jaren begonnen als anarchist en is later overgestapt naar de liberale partij waarvoor hij nog in de Kamer heeft gezeten. Van anarchisme naar liberahsme lijkt een enorme sprong, maar wat beide gemeen hadden was, dat ze de rol van de overheid beperkt wilden houden. Ik hoorde er thuis veel over en in die jaren kon je aan politiek niet ontkomen; je werd met de neus op het feit van het opkomend fascisme gedrukt. Ik heb als student nog een beetje meegedaan aan het Comité van Waakzaamheid. Maar van harte ging het allemaal niet. Het was meer een kwestie van: het moet wel. Die politieke ontwikkeling is in de oorlog vanzelf gekomen. Maar die ontwikkeling werd ook niet eens direct als een politieke keuze ervaren, omdat het zo vanzelfsprekend v/as datje tegen de nazi's was. Je moest daar wel tegen zijn." H

Was u zelf een opstandige en radicale jongere? "Nee, met zo erg, zeker niet als kind in het gezin. Ik was helemaal geen opstandig kind dat zich verzette tegen zijn ouders. Integendeel, ik had eerder te veel eerbied dan te weinig. H e t is misschien een wat gemakkelijke redenering maar het zou kunnen verklaren dat ik het ook al in mijn scriptie in 1940 opnam voor de burger. In datzelfde jaar 1940 was Drion getuige van een belangrijke daad van opstand. O p de juridische faculteit van de universiteit te Leiden werden, op gezag van de Duitsers, twee joodse hoogleraren ontslagen. De decaan van de faculteit, Cleveringa, hield toen een legendarische re-

11

VU W^GAZINE MEI 1 9 9 2

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen