VU Magazine 1992 - pagina 280

^^Oscar Wilde was demonstratief en agressief alsof hij wilde zeggen: Kom me maar halen. ^^

ontgroening die gebruikelijk was onder Duitse studenten. Het ging erom in een duel een stevige sabelhouw in de wang op te lopen, de Schmiss, en ervoor te zorgen dat dat een mooi Htteken werd. Ik heb me altijd afgevraagd hoe ze erin si den om niet per ongeluk een neus of een oor af te hakken. "Dat deden ze soms! Ik begin deze schets met een verslag van een Engelse bezoeker die het heeft over stukken oor en wang die rondvliegen en zorgvuldig verzameld worden. Dit is interessant voor mij, omdat het een mengehng is van het uitleven én beheersen van wreedheid en agressie. Ze wilden echt niet dat er iemand gedood werd - wat overigens wel gebeurde, iedere vier of vijf jaar. Wat ik suggereer is dat veel negentiende-eeuwse agressie en gev/eld, verbaal of anders, deze ingebouwde controle bezat. Ik vind het een frappant voorbeeld van een manier waarop een samenleving die gewelddadigheid kan opnemen en ermee kan leven. "De Mensur is extreem, dat had je elders niet. Zoiets als de Mensur was onbekend op Engelse universiteiten. In Engeland werden leerUngen van public schools geslagen. Ik denk ook dat het een soort codificatie van de adolescentie is. Het is geen volwassen soort sport, en ook niet kinderHjk, iets ertussenin. Het had ook veel te maken met opschepperij, vertoon van mannelijkheid. De duels gingen vaak om vrouwen, maar die waren er nooit bij."

Oscar Wilde. Wat Ellmann, die ik zeer waardeer, verzuimt te behandelen in zijn biografie van Wilde, is de publieke receptie van Wilde. Ik heb naar de verslagen gekeken in de kranten van april en mei 1895, toen de rechtszaak v/as. Daar blijkt uit dat Wilde had kunnen slapen met wie hij wilde, als hij het maar niet gedaan had zoals hij het deed. Ik geloof dat hij moeihjkheden zocht. O m maar één ding te noemen: niemand klaagde hem aan, hij was degene die de vader van zijn vriend voor het gerecht daagde. (Omdat die hem voor "sodomiet" had uitgemaakt, PB) En hij wist na de eerste rechtszaak dat hij de tweede niet zou gaan winnen. Hij had toen nog naar Frankrijk kunnen vluchten. Maar Wilde was demonstratief en agressief, alsof hij wilde zeggen: Kom me maar halen."

H

H

14 vu MAGAZINE JUl/AUG 1992

In het hoofdstuk over homoseksualiteit in het tweede deel van 'The Bourgeois Experience' schetst u een eigenaardige tegenstelling: toen minder openheid was, was er ook minder repressie. "Ja, dat is een vreemde paradox, hè. Aan de ene kant heb je, ook in het begin van de eeuw, een zeer sterke repressie van homoseksuaHteit. Het woord 'homoseksualiteit' bestond nog niet, en er was geen medische of psychologische verklaring voor, maar dat betekende niet dat het als onschuldig werd beschouwd. Aan de andere kant was er ruimte voor vrijgezellen en voor vrouwen o m samen te wonen, in veel herbergen werden vreemden - mannen - samen in hetzelfde bed gestopt. Pas wanneer homoseksuelen een duidehjk herkenbare groep worden, komen ze meer bloot te staan aan vervolging. "Toch m o e t j e ook dat niet overdrijven. N e e m

I

Waar komt het idee vandaan dat Victoriaanse burgers gefrustreerde hypocrieten waren? Wie heeft die karikatuur in de wereld gebracht? "Ik heb daar een heel aarzelende hypothese over. Er bestaat een Freudiaanse notie genaamd 'het narcisme van kleine verschillen', die voorkomt in 'Het onbehagen in de cultuur': mensen, groepen, politieke partijen die dicht bij elkaar staan, haten elkaar vaak meer dan wanneer ze verder van elkaar af staan. De inwoners van Beieren haten de Pruisen meer dan ze de Hollanders of de Polen haten; als broers elkaar gaan haten, haten ze elkaar feller dan neven. Er schijnt in agressief gedrag een behoefte te zijn om het negatieve te benadrukken en het positieve te vergeten. "Het lijkt erop dat decadenten en avantgardefiguren in h e t ^ n de siècle zichzelf geweldig druk maakten over de bourgeoisie en het monster schilderden van de materialistische, Filistijnse, hypocriete bourgeois, die louter slechte kanten had. Wij zijn eerlijk, zeiden zij, wij houden van de kunst, wij haten geld, wij geloven in de toekomst, enzovoort. Multatuli •was zo iemand. Daarna namen mensen uit de literaire wereld, zoals Virginia Woolf die karikaturen als evangelie aan. "In de tweede plaats benadrukten veel mensen die over de Victorianen schreven na de Tweede Wereldoorlog, toen er meer openheid was over er seks, de excessen: de prostitutie, de homoseksuele bordelen. Zij verbreidden ook het verhaal over de Amerikaanse vrouw die broekjes maakte voor pianopoten. Als zij al bestaan heeft, was ze een eenling."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen