VU Magazine 1992 - pagina 95

z o

c

H

veel beter de situatie waarover het fragment ging. Zwaan vindt dat het onderwijs profijt kan hebben van zijn conclusies. "Leerlingen moeten niet weten wat literatuur is, maar een flexibele manier van lezen ontwikkelen. Een tekst is niet te vangen in een interpretatie. Dus niet: dit is literatuur en zo moet je het lezen." (Pw) •

T

wordt gelezen als het maar het etiketje literatuur krijgt. Waf literatuur en wat een nieuwsbericht is, wordt niet alleen bepaald door inhoud en stijl. Dit constateerde Rolf Zwaan, die onlangs in Utrecht promoveerde op een onderzoek over literair tekstbegrip. Hij onderzocht veertig studenten in Nederland en de Verenigde Staten. Tijdens een experiment waarbij zij moesten aangeven of de tekst uit een boek of uit de krant kwam, oordeelden zij in zeven van de tien gevallen verkeerd. Voor dit onderzoek kregenalle studenten dezelfde

tekst te lezen. De groep die dacht literatuur te lezen was alert, wetende dot de auteur hem of haar op het verkeerde been kon zetten. Hierdoor las deze groep langzamer, besteedde veel aandacht aan de letterlijke bewoording en onthield meer. De 'literaire' lezers konden bijna letterlijk navertellen wat er in de tekst stond en hoe het opgeschreven was , maar ze hadden geen duidelijk beeld van de 'omgeving' waarin het verhaal zich afspeelde. De groep die dacht dat de tekst een krantebericht was, kon bijna niets van de stijl onthouden, maar schetsde wel

in zijn levensonderhoud te voorzien, en waren die wetenschappelijke experimenten wel serieus te nemen? Moens werd ervan verdacht onder een dekmantel te opereren en in werkelijkheid een spion in dienst van de Duitsers te zijn. Hij werd gearresteerd en er volgde een geruchtmakend

waren er die hem afvielen. In 'Op Zoek naar Volmaaktheid' laat Piet de Rooy, hoogleraar politieke wetenschappen aan de UvA, zien dat er diverse draden waren die Moens verbonden met zijn meer gerespecteerde tijdgenoten. Zowel het idee dat er een 'missing link' bestond, als het idee van 'zuivere' raskenmerken, was in brede kring aanvaard. Wel gaf Moens hier en daar een eigen draai aan gevestigde denkbeelden: zoals zovelen was hij overtuigd

van het belang van eugenetica, van verbetering van de menselijke soort. Daartoe moest het blanke ras 'zuiver' gehouden worden, was de gangbare mening; Moens was evenwel voorstander van vermenging. Door kruising van het beste van verschillende rassen zou een superieure mensensoort gekweekt kunnen worden. Piet de Rooy gebruikt in zekere zin het levensverhaal van Herman Marie Bernelof Moens om te laten zien hoe in het begin

Op de plank

Ed Stockier (samensteller). florry Poeze & Mortin Ros, De Voor altijd de jouwe biografie in NedeHand liefde in brieven. Mingus, en België 1 9 8 8 - 1 9 9 0 f 19,90 overzicht en bibliografie. Kok Agora, f 19,90 OlgaQuadens, de architectuur A/.C/: i/önSö5(red.| - De van de droom - essay kracht van NedeHand over het ontwaken van internationale positie en de rede. DNB Peickmans. buitenlands beleid. Kok Agora, f 28,50 H.J.W. Becht, f 35,Maorten bofj, Eros en de AleidSchilder, Van paradijs vrouw van de filosoof naar koninkrijk - over ofwel: Plato voor beginschuld, karma en genaners. Kok Agora, de. Ten Have, f 27,50 • f 22,50

I

I I I '

proces. De beschuldiging van spionage bleek niet staande te houden. Niettemin wilde justitie Moens toch veroordelen op grond van zedelijkheidsoverwegingen. Hij had foto's genomen van naakte vrouwen; zogenaamd om het naakte lichaam te onderzoeken op raskenmerken maar in werkelijkheid, luidde de aanklacht, ter opwekking van de lusten. In het bijzonder die van Moens zelf. Uiteindelijk werd de aanklacht toch geseponeerd. Was Moens nu een charlatan of een 'echte' wetenschapper? Er waren beroemde geleerden die hem verdedigden en er

Prof.dr. Jon N. Bremmer, Profeten, zieners en de macht - In Griekenland, Israël en het vroegmoderne Europa. Bijleveld, f 12,50 Soren Kierkegaaró, Plankenkoorts en Drankzucht -twee essays over theater. Ten Have, f 17,50

I Spina Bifida

Magazine stond dat kinderen met Spina Bifida, een open rug, ernstig lichamelijk en geestelijk gehandicapt zijn. MevrouwJ.A. van der Meer uit Amsterdam schreef ons dat dat niet altijd zo is. "Zelf ben ik met Spina Bifida geboren en ben vanaf mijn middel verlamd. Maar geestelijk gehandicapt ben ik niet. Ik heb zelfs een doctoraal aan de letterenfaculteit van de VU behaald, en werk nu als lerares." (RB) •

In het omslagverhaal over het Down's syndroom in het ianuarinummer van VU-

van deze eeuw het politieke denken doordrenkt was van biologische noties. Dat levert een met veel verve verteld, spectaculair levensverhaal op, alsmede een zeer inzichtelijk beeld van alle debatten rondom de evolutietheorie. Kortom: een prachtig boek. (KN)

Piet de Rooy, Op Zoek naar Volmaaktheid. H.M. Bernelot Moens en het mysterie van afkomst en toekomst. De Haan f 29,50

v u AAAGAZINE MAART ] 9 9 2

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen