VU Magazine 1992 - pagina 451

-

—'Xm

fout wordt, en andersom. Aan m e n sen die een verontwaardigde rode streep zetten onder ' H u n hebben een nieuw huis' leg ik uit dat precies hetzelfde proces al eerder heeft plaatsgevonden. In het Middelnederlands gebruikte j e 'ghi' als onderwerp en 'u' in de derde en vierde naamval van dat 'ghi'. N u gebruiken we 'u' toch ook als onderwerp?" So what

PROF.DR P.G.J. VAN STERKENBURG: EEN ZEKER CACHET

Wijvenremedie Ik blader wat door de tweeëndertig pagina's 'wijd' maar waag me niet aan een kritische bestudering. 'Wijf boeit me meer, het artikel wemelt van de grappige gezegden. "Een wijf neemt geen ouden man om Gods wil" is een van de oudste, "ter aanduiding van eigenbaat of financieele overwegingen als h u w e lijksmotief'. D e geringschattende lading van het woord bestond al in de zeventiende eeuw. Bijvoorbeeld; een 'wijvenremedie' is een 'kwakzalversremedie', dat blijkt uit het volgende citaat: "Men hangt de Kinderen Gout Wortel om den Hals, daar men hen zomtijds op kaauwen laat; en schoon de Doctooren dit alles met de naam van WijvenRemediën doopen, zo is het door de ondervinding goed bevonden, en dat die kinderen HgteUjk Tanden krijgen." In het deel van 'Glaasje' tot 'Harspleister' zoek ik Gout Wortel

op. Een goudwortel is een "schelkruid of stinkende gouwe waarvan de wortels en stengels een goudgeel sap bevatten". Zo lees je in het W N T niet alleen hoeveel er verandert, maar ook h o e veel er hetzelfde blijft: pijnlijke mondjes vanwege doorkomende tandjes zijn nog steeds een specialisme van kwakzalvers. Het is algemeen aanvaard dat homeopathische druppels of korrels daarvoor het probate middel zijn. Een wijvenremedie. Met professor Van Sterkenburg praat ik nog over de vraag of de grote belangstelling die er bHjkt te zijn voor het W N T betekent dat er meer t o lerantie ontstaat ten opzichte van taalverandering. Leken denken immers vaak heel conservatief over taal: taalverandering als synoniem voor taalverval. "Aan de hand van woordgeschiedenis kun j e inderdaad veel uitleggen over taal. In mijn colleges vertel ik altijd dat veel van wat ooit goed was

"Ik heb een hekel aan van die p e danterige discussies over wat fout is en wat lehjk is. H e t Nederlands wordt bedreigd! H e t verfoeilijk germanisme! Dat is onwetenschappeHjke volksmennerij. W o r d t het N e derlands overstelpt door het Engels? So whatl Dat w e moeten vrezen voor onze taal in een verenigd Europa, is onzin." En hij laat zich ontglippen: "AI zal ik dat argument in subsidiediscussies natuurUjk wel weten te gebruiken." "Maar natuurhjk heb ik zelf ook wel voorkeuren voor bepaalde stijlfiguren, en een hekel aan sommige woorden. Ik gruw van etnofauHsmen (Van Dale: 'scheldwoord voor iemand van andere ethnische herkomst', rb), een woord als 'schrobturk'. Maar ik ben het met Piet Grijs eens dat zulke woorden meer zeggen over de mensen die het gebruiken dan over het woord zelf. Er bestaan eigerdijk geen lelijke woorden, alleen lelijke mensen."

Het citaat uit het 'Boeck der kuskens' gaat over het verschil tussen natte en droge zoenen. Het betekent ongeveer: 'Voortdurend kussen, liefste, kan mij niet altijd behagen. Maar als jij mij vette kusjes geeft, dat soort kussen moet ik prijzen. Nu zijn ook die droge kussen voorwaar niet te versmaden en hebben dikwijls een liefdesvuur in menig hart doen rijzen.' VU AAAGAZINE DECEMBER !992

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen