VU Magazine 1992 - pagina 183

z

o

ziekenhuis en zij heeft gemerkt dat dat een gunstig effect heeft op de gezondheid van de babies, (KN) •

c

H

T

en sinds kort gebeurt het ook met vervuilde grond. De successen zijn echter niet altijd overweldigend: de biologische afbraak van stoffen is een langzaam proces en vaak zijn de omstandigheden zo slecht dat de bacteriën hun werk niet kunnen doen. De Groningse onderzoeker Roelof Oldenhuis heeft nu onderzocht of het mogelijk zou zijn om de microbiologische afbraak van stoffen te versnellen door gespecialiseerde bacteriën met de vervuilde grond te vermengen. Hiervoor isoleer-

de hij bacteriën uit zwaar vervuilde grond die hij vervolgens in een laboratorium verder kweekte. Het laboratoriumresultaat bleek positief: vervuilde grond werd sneller afgebroken. (KN) •

Het was een groot drama toen een aantal jaren geleden voor het eerst bekend werd dat een nieuwbouwwijk gebouwd was op gifgrond. Al die vervuilde grond moest worden afgegraven en vervangen door schone. Maar al snel bleek

dat zo ongeveer half Nederland gebouwd was op vuile grond en om nu half Nederland maar even tegen de vlakte te gooien, is wel wat kostbaar. Gelukkig zijn er nu wat minder kostbare methoden beschikbaar om de grond van viezigheid te ontdoen. Micro-organismen als bacteriën, schimmels en gisten zijn in staat om organische verbindingen die in het milieu terecht zijn gekomen onschadelijk te maken. Bij het reinigen van water werd al een poosje van dit proces gebruik gemaakt.

verboden. Alleen in Amsferdam niet. Niet omdat Nederlanders van nature zoveel toleranter zouden zijn dan anderen; ook het calvinisme en het katholicisme waren niet bepaald zeer ruimdenkende religies. Maar er was één ding dat in Nederland nog hoger werd aangeslagen dan rechtzinnigheid in de leer: qeld verdienen. En winstbelustheid maakt tolerant. Dat is de stelling die Méchoulan in zijn boek aannemelijk probeert te maken. De liefde tot het geld, zo hebben moraalpredikers van alle gezindten keer op keer verkondigd, roept de slechtste gevoelens in de mens wakker: egoïsme, hebzucht, jaloezie, concurrentiedrift. Maar diezelfde geldliefde heeft ook bijna iets stichteliiks. Voor de slimme handelaar is het niet interessant tot welk geloof of ras iemand benoort. Waar de fanaticus een tegenstander ziet, ontwaart de zakenman een potentiële klant; waar de ijveraar een ketter ziet, denkt de handelaar slechts aan vergroting van zijn af-

zetgebied. Daarom houdt de handelaar ook niet van ooHog, dat zou zijn afzetgebieden en daarmee zijn rijkdom maar in gevaar brengen. Vrede is economische noodzaak. Terwijl overal in Europa de landen zich ontdeden van joden en andere ketters, veelal bekwame, intelligente vaklieden, en zichzelf daarmee verarmden, werden zij in Amsterdam met open armen ontvangen. Iedereen die ook maar iets kon bijdragen aan de vergroting van de welvaart, kon een plek in de stad krijgen. De tolerantie kwam dus niet zozeer voort uit een hoogstaand moreel besef, maar meer uit praktische overwegingen. Het streven naar rijkdom en het streven naar vrijheid zijn elkaars noodzakelijke voorwaarden. Dat is de algemene, ook voor het heden geldige stelling die Méchoulan in zijn boek verkondigt en daarin heeft hij zonder twijfel grotendeels gelijk. Maar niet helemaal. Dezelfde winstbelustheid die de handelaar zo tolerant maakt ten aan-

zien van vermeende geloofs- en rassentegenstellingen, kan op een andere manier ook de intolerantie bevorderen. Ook een oorlogszuchtige dictator is voor de ondernemer immers alleen maar een klant, een terroristische staat slechts een interessant afzetgebied; zie bijvoorbeeld de gretigheid waarmee westerse oedrijven Irak van bewapening en ander snoepgoed hebben voorzien. Goed voor de welvaart in het Westen,

zonder twijfel, maar op den duur wat minder goed voor de harmonieuze verhoudingen in de wereld. Winstbelustheid bevordert niet in alle gevallen de vrijheid. Een bescheiden vorm van moreel besef lijkt daarvoor toch niet helemaal gemist te kunnen worden, (KN)

Op de plank

inbreker. Uitgeverij Balans, f 39,50

I Afbraak

Henry Méchoulan, Amsterdam ten tijde van Spinoza: Geld & Vrijheid. De Arbeiderspers, f 49,90

Beatrice Sautin, De Beproel.CM. Blom en L Kooijmons (red.).ving, ter dood veroordeeld

Een brandpunt van geleerdheid in de hoofdstad, VeHoren, f 49,U. Menges, Over pijn gesproken. Kok, f 27,50

in Maleisië, De Kern, Baarn, f 34,50 Islam en humanisme, VU Uitgeverij, f 4 9 , 5 0

Kees van der Pijl, De greep

Hans Knippenberg, De religieuze

naar de macht. De Harmonie, f 37,50

kaart van Nededand, Van Gorcum, f 59,50

R. Holeberen P.S. van Koningsveld,

Marijke de Bruijne, W a a r wijs- J.R. Kok enk Molnar, Kinderen

heid woont, Boekencentrum, f 21,50 Jan Leijten, De verschrikkelijke eenzaamheid van de

zijn God-geleerd; theologische vertrekpunten van J.A. Comenius, Narratio, f 1 9,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen