VU Magazine 1993 - pagina 400

T

en eerste

De filosoof Stephen E. Toulmin is in een bredere kring dan alleen die van geleerde vakgenoten bekend geworden, van'wege zijn optreden in 'Een schitterend ongeluk', de geruchtmakende tv-serie van de Vpro over wetenschap in het fin de siècle. Hij onderscheidde zich, niet name ook in het slotdebat, van de andere deelnemers aan het gesprek, door zijn felle kritiek op de moderne wetenschap. Ondanks alle verworvenheden op wetenschappelijk en technologisch gebied, zei hij bij die gelegenheid, stapt de mensheid straks ruggelings, in plaats van met het gezicht gericht naar de toekomst, de 21e eeuw binnen. Het v/as voor insiders geen echte verrassing dat Toulmin als kriticus van de wetenschap, de frontale aanval koos en deze richtte op wat hij omschrijft als 'de verborgen agenda van de moderne tijd'. Eerder, in 1990, werd zijn 'Kosmopolis' gepubliceerd: een lijvige studie (waarvan inmiddels bij Kok Agora in de Nederlandse vertaling een derde druk verscheen), waarin Toulmin zijn ideeën op dit terrein wereldkundig maakte en waarmee hij niets minder dan een herinterpretatie beoogde van Renaissance en Verlichting: de grond waarin de moderne wetenschappen wortelen.

Die verborgen agenda, die nog steeds de drijfveer is in het jachtige moderne leven, wordt gevormd door het idee dat de ons omringende werkelijkheid, inclusief onszelf, zich uiteindelijk en definitief zal laten vatten in exact beredeneerbare, controleerbare en derhalve beheersbare categorieën. Maar dit denkbeeld, dat vooral zo'n prominente rol speelt als drijvende kracht achter de natuurwetenschappen, is een illusie gebleken en de ban van deze 'moderniteit' definitief gebroken, zo benadrukt Toulmin. H o e de pretenties van dit soort wetenschappen ook mogen luiden: nog voor het jaar 2000 zal de mens moeten leren leven met een aantal blijvende want onoplosbare onzekerheden in zijn bestaan. Wellicht een aardige gedachte om, tijdens het lezen van het omslagverhaal van deze maand, in het achterhoofd te houden.

2 v u MAGAZINE NOVEMBER 1993

GertJ. Peelen

u I Loopbaan In Nederland bestaat een krachtige traditie in de bestrijding van racisme. We zijn massaal verontwaardigd als donkere voetballers uitgescholden en Turken door pyromanen bedreigd worden. In vergelijking met andere landen is de vreemdelingenhaat betrekkelijk gering en de aanhang van extreemrechtse partijen blijft beperkt. Dat is heel mooi. Tegelijk dreigt iedere vorm van racismebestrijding een beetje loze praat te blijven als die niet gepaard gaat met een daadwerkelijke verbetering van de maatschappelijke positie van allochtonen. En daar schort nog zo het een en ander aan. Veel allochtonen dreigen aan de onderkant van de samenleving te blijven hangen. De basis voor die maatschappelijke stijging ligt in het onderwijs. Maar op school gaat het vaak mis. Het aantal uitvallers onder allochtone leerlingen ligt beduidend hoger dan dat onder autochtone leerlingen (zestien procent versus vijf procent). De Rotterdamse onderzoeker Adriaan Hofman, die aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam gepromoveerd is, onderzocht op wat voor manier de scholen een bijdrage kunnen leveren aan een betere schoolloopbaan van allochtone leerlingen. Extra lessen binnen het gewone schoolprogramma of na schooltijd, kunnen nooit kwaad. Nuttig is ook het gedetailleerd informeren van de ouders en het proberen hen actief bij de school te betrekken; ook met moeilijk bereikbare ouders zal men in contact moeten treden. Een individuele aanpak is beter dan de frontale klasgewijze vorm van lesgeven. De allochtone leerling is tenslotte het meest gebaat bij een school waar leerkrachten prestatiegericht denken en handelen, en zware normen hanteren; le-

T G raren kunnen maar het beste heel wat huiswerk opgeven en consequent controleren op de uitvoering daarvan.

C:J

KLOMP,

Het verrassende van de bevindingen van Hofman is het weinig verrassende karakter ervan. Het zijn de dingen die iedereen kan bedenken, de aanbevelingen zijn van toepassing op alle leerlingen met leerproblemen: natuurlijk is aandacht en discipline een noodzaak voor elke leerling die uit de boot dreigt te vallen. Maar misschien is het bijna triviale karakter van de aanbevelingen wel een verdienste van het onderzoek van Hofman. Het blaast de cultuurverschillen niet op, en plaatst allochtone leerlingen niet in een totaal andere wereld; het vraagt niet om een fundamenteel ander soort behandeling van allochtonen. Het is waar dat veel allochtone leerlingen problemen hebben, maar die verschillen niet principieel van de problemen die sommige autochtone leerlingen hebben. Die conclusie kan geruststellend onnozel genoemd worden, (KN)

I Scheiding Hoe gemakkelijk moet echtscheiding worden? Heel gemakkelijk vindt mr. H. Lenters in haar proefschrift 'De rol van de rechter in de echtscheidingsprocedure', waarop zij in Leiden gepromoveerd is. Haar voorstel om de tussenkomst van de rechter niet in alle echtscheidingszaken meer verplicht te stellen. Echtscheidingen door middel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen