VU Magazine 1993 - pagina 405

den gestuurd via een satellietverbinding vanuit een ander EBU-land. Dat is schrikbarend duur, maar deze beelden zouden we kunnen opvragen bij de Japanse omroep N H K in Tokio."

Studio Als ik vraag waarom voor de zekerheid niet gewoon alles wordt bewaard, neemt Hengeveld me mee naar de overkant van de gang. Het antwoord op mijn onnozele vraag wordt duidelijk op het moment dat de stalen deur naar het magazijn open gaat. Onafzienbare rijen manshoge kasten vullen de ruimte. Dit is het beeldbandarchief van het N O B , waar een selectie (inderdaad, niet alles) uit het totale Nederlandse televisie-aanbod wordt bewaard. Van oude Polygoonfilmpjes tot moderne Betacamtapes: hier ligt de naoorlogse cultuurgeschiedenis van ons land. Het Journaalarchief beslaat niet meer dan een hoekje in deze ruimte; het is echter v/el duidelijk dat de verzameling niet onbeperkt kan uitdijen. O p de langere termijn kunnen nieuwe opslagmedia misschien voor uitkomst zorgen, maar de boel 'even' kopiëren lijkt onbegonnen werk. O m het Journaalarchief voor de redactie toegankelijk te maken, worden de beelden zo veel mogelijk bewaard met een 'schone inlas'; met het originele geluid en zonder tekst en vignetten in beeld. Hengeveld zet de geselecteerde beelden achter elkaar op een Betacam-band: dat is het videosysteem dat de redactie gebruikt voor haar uitzendingen. Eerst worden de volledige Journaaluitzendingen opgenomen (Hengeveld: "Als een stukje cultuurhistorie"), daarna volgen de 'kale' archiefbeelden die panklaar zijn voor een snelle montage in een volgend Journaalitem. Het is even na twaalven en opnieuw trekken burgeroorlogen en vergadertafels over het scherm. Het overschrijven van de beelden gebeurt in een kamertje vlakbij de redactieruimte van het Journaal. Daar oogt het nu rustig, maar over een halfuur beginnen de voorbereidingen voor het 1-uurjournaal. In de grote redactiezaal sleutelt nieuwslezer Gijs Wanders aan zijn tekst. De piepkleine Journaalstudio aan de keerzijde van de glazen wand is spaarzaam verlicht; alleen de bekende presentatiedesk wordt door felle lampen beschenen.

"Vroeger v/erd de archivering van de nieuwsbeelden door de redactieleden zelf gedaan.", vertelt Ed Hengeveld even later in de kantine van het NOB. "Toen gebeurde het dikwijls dat beelden meerdere malen werden bewaard of helemaal met, omdat ze op de redactie in wisseldiensten werken. Zo zijn de uitzendingen van de beide inauguraties van president Reagan destijds verloren gegaan. Wij hebben nu een goed overzicht van wat er is - en dat is heel veel. Ik durf best te beweren dat wij op journalistieke gronden tot onze keuzes komen waarom we iets bewaren of niet. In feite doen wij toch de voorselectie van de archiefbeelden voor het Journaal, hoewel de uiteindelijke keuze natuurlijk ligt bij de redactie. Qua nieuwsinteresse doen we niet voor ze onder. Wij zijn generalisten en zijn daarnaast gewoon gek op nieuws. Ik weet dat er een heleboel beelden zijn die het Journaal niet halen, dus als ik een vrije dag heb of op vakantie ben, dan ben ik daar altijd erg benieuwd naar."

Propaganda Als haar pieper afgaat, springt H e n gevelds collega snel op en rent naar de dichtstbijzijnde telefoon. Een redacteur heeft beelden nodig van een zwarte doos zoals bij de Bijlmerramp verloren is gegaan. Over een kwartier begint het 1-uurjournaal en dus is het hollen geblazen. Het lijkt duidelijk wie er nu in feite uitmaakt welke beelden te zien zijn in het Journaal: voor het zoeken naar een alternatief is eenvoudigweg geen tijd. Het is een bekend euvel in de televisieverslaggeverij. Duurde het

voorheen soms dagen voordat er beelden van een gebeurtenis beschikbaar waren, nu gaat alles binnen een paar uur de wereld rond. De 'nieuwshonger' bij de westerse omroepen leent zich nogal eens voor misbruik. Nieuws blijkt dikwijls gemakkelijk te manipuleren. Hengeveld: "We krijgen nu talrijke beelden van massagraven in het voormalige Joegoslavië. Vreselijke plaatjes. 'Kroaten afgeslacht door Moslims', wordt er dan bijgezegd. Maar als het beelden zijn van de Kroatische televisie, dan hebben we al direct onze twijfels. Het kan best propaganda zijn, maar we moeten het wel bewaren. Al was het maar omdat later kan blijken dat het propaganda was." "In principe vind ik dat we ook de echt gruwelijke beelden moeten bewaren, ook als we nu al weten dat we ze niet direct gaan gebruiken. Het kan zijn dat de normen over een jaar of tien heel anders zijn. Toen tijdens de Golfoorlog die schuilkelder in Bagdad werd gebombardeerd, kregen we de meest walgelijke beelden van de slachtoffers - zes of zeven minuten lang. De redactie haalde er het ergste uit, maar er zijn toch behoorlijk schokkende beelden uitgezonden. Maar in de toekomst kunnen we daarover weer heel anders gaan denken." "Volgens mij m o e t j e een beetje cynisch zijn om dit werk te kunnen doen. Er zijn best dingen die je aangrijpen, maar als je overal van overstuur raakt is er geen beginnen aan. Verkoolde lijken doen me bijvoorbeeld niet veel meer; zoiets is toch vrij abstract. Maar huilende vrouwen en kinderen blijven aangrijpend, al zie je ze elke dag."

INGEZONDEN MEDEDELING

coHcnnEH

T y i N I N d N . VERUDEKmeEN, (URSUHEN ZALEN. DISCUSSIEKAMERS, HOTEL, RESTAURANTS, BARS, SQUASH, TENNIS, SAUNA, FITNESS, ZWEMBAD.

leeuwenhorst congrescentrum

NOORDWIJKERHOUT TEL:(02523)78888

lEEUWENHORn CEEFT INSPIRATIE DE RUIMTE v u MAGAZINE NOVEMBER 1993

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen