VU Magazine 1993 - pagina 367

^^Ik denk helemaal niet dat Nederland ontkerstend is. Jay als je kijkt naar de Amsterdamse grachtengordely daar misschien wel... ^^ vraag waarom het communisme als ideologie verdwenen is en het katholicisme al tweeduizendjaar bestaat. H o e komt dat? Het is een inen uitademen. Het ene moment besloten zijn, het andere moment de zaak opengooien. Soms denk j e dat er niets van overblijft en vervolgens blijkt het katholicisme zich toch weer te herstellen. Het is een cyclisch fenomeen. Heel veel katholieken ervaren deze tijd als een winter, maar ze weten dat er weer een lente komt. B

Hoe komt het dat, anders hij de protestanten, de neiging hij critici om zich af te spUtsen zo gering is? "In Nederland heeft bijvoorbeeld de acht-meibeweging wel felle kritiek op de kerk, maar men peinst er inderdaad niet over om uit te treden. Juist doordat critici binnen de kerk blijven, kan die kerk zo universeel zijn. Ik denk dat bij kathoheken een besef bestaat dat de marges in de kerk vrij breed zijn. Er is vooral een besef van de afstand tussen ideaal en werkelijkheid. Je mag wel idealen formuleren maar het is niet zo'n ramp als ze niet worden uitgevoerd. Je moet er wel je best voor doen, maar als het niet lukt, is het niet zo erg." H

Heeft het ook iets te maken met nestgeur? CorneUs Verhoeven zei: ik kan niet ophouden met kathoUek te zijn, net zo min als ik kan ophouden vader, melancholisch en kaalhoofdig te zijn. "Daar zit iets in. De gedachte is: eens katholiek, altijd katholiek. Het is in ieder geval in juridisch opzicht waar: je kunt honderd keer zeggen uit de katholieke kerk te treden, als je gedoopt ben, kan dat gewoon niet. Z o slim is men altijd wel geweest. Bovendien krijg je van die rehgieuze opvoeding altijd iets mee. In het latijn heet dat viaticum; op de weg die je door het leven gaat, neem je voedsel en drank mee om te kunnen overleven. Dat hoopt de kerkje te geven. "Ik denk dat wij m Nederland enorm formalistisch denken over die dingen. In Italië vinden ze het leuk dat daar de paus woont, maar tegelijk zeggen ze: wat hebben jullie altijd toch met die paus? Als ik met een Italiaanse taxichauffeur

praat zegt hij: ik ben wel katholiek, maar niet fanatiek. Dat betekent dat hij nooit naar de kerk gaat. Cultureel gesproken zijn die mensen, vind ik, inderdaad kathoHek. Net zo goed kan ik gevoel voor muziek hebben, maar dan hoef ik toch nog niet iedere week naar het muziekcentrum in Utrecht te gaan? Het is maar wie je tot de gelovigen rekent, ik hanteer een nogal rumi begrip. Ik denk dan ook helemaal niet dat N e derland ontkerstend is. Ja, als je naar de Amsterdamse grachtengordel kijkt, daar misschien wel..." I

Is het Nederlandse katholicisme protestants gekleurd? "Dat is zeker zo. Het wordt 'wel penetration calviniste genoemd. Door het calvinisme zijn wij zo wettisch gaan denken. Maar ik ben er toch ook wel trots op dat de Nederlandse katholieken zo zijn. Die verrekken het om op twee niveaus te leven. Ze zeggen: ofwel j e vaardigt een voorschrift uit datje serieus probeert na te leven, ofwel je moet eerlijk zeggen dat het onzin is. Italianen en Spanjaarden storen zich aan een heleboel dingen niet." H Aan God noch gebod? "Bijna. Het wordt altijd serieus rond dood en liefde. Ook hier zitten de kerken vol als er iemand overleden is. Bij mij komen er ook nog mensen voor het inzegenen van hun huwelijk. Dat doe ik blijkbaar heel gezellig. Elk weekend heb ik ook nog kerkdienst in Esbeek. D e pastoor in die plaats heeft twee maal een hartinfarct gehad. Ik heb daar erg mee te doen: de gemiddelde pastoor heeft het heel zwaar en heeft gebrek aan hulp. Hopelijk wordt dat wel weer beter. "Dat tekort aan priesters heeft een interessant neveneffect: steeds meer gelovigen gaan de zaak overnemen. In Latijns-Amerika bestaat een bisdom zo groot als heel Duitsland. Daar zijn zeshonderd basisgemeenschappen en vierhonderd daarvan worden volledig geleid door vrouwen. Dat gebeurt daar gewoon. Naarmate er minder priesters komen, krijgen de gelovigen meer invloed." I Door de nood gedwongen past men zich aan? "In Nederland zijn zo'n zeshonderd leken die theologie gestudeerd hebben actief in een parochie. Mannen en vrouwen. Je ziet die veranderingen ook op het gebied van de oecumene. Officieel heb je, volgens R o m e , met het bijwonen van een oecumenische dienst j e zondagsplicht niet vervuld. Dat is een decreet dat nog maar een paar maanden geleden verschenen is. Je krijgt gewoon de riedel als j e het leest. Maar dat soort regels wordt langzamerhand gewoon weggeleefd."

13 v u MAGAZINE OKTOBER 1993

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen