VU Magazine 1993 - pagina 408

10 v u MAGAZINE NOVEMBER 1993

liggen aan ingewikkeld gedrag van dieren, zou dat dan ook niet met h o gere dieren of mensen het geval kunnen zijn? Immers: de antropologen die groepen gorilla's bestudeerden, verwierpen aanvankelijk ook de gedachte dat het sterk gestructureerde gedrag van de mannetjes, op één simpel principe gebaseerd zou kunnen zijn: de wens met zoveel mogelijk vrouwtjes te paren. Z o ' n conclusie, voor hoog ontwikkelde dieren die in de evolutie dicht bij mensen staan, zou te simpel zijn! Toch bleek paardrang in dit onderzoek de belangrijkste theorie voor het verklaren van groepsgedrag. A-Life is een verzamelterm voor studies van kunstmatige systemen, die zich net zo gedragen als biologische leefvormen doen. Een van de eerste namen, verbonden met A-Life is die van de Amerikaanse wiskundige JO/ÏM Holland. In 1965 beschreef Holland voor het eerst genetische algoritmes: rekenkundige voorschriften ^waarmee een evolutionaire ontwikkelmg gesimuleerd kan worden. Z o ' n genetisch algoritme, verwerkt in een software-programma, zou als volgt kunnen werken. Met een computer worden enkele individuen gecreëerd, die elk bestaan uit een serie enen en nullen. Deze individuen krijgen van de ontwerpers bijvoorbeeld de opdracht om van links naar rechts over het scherm te bewegen. Hoe meer enen zo'n individu heeft, des te gemakkelijker dat gaat. Zou het hierbij blijven, dan levert dit alleen een scherm op van trager of sneller van links naar rechts bewegende groepjes getallen. O m een evolutie tot stand te brengen, voegt de maker een instructie toe aan de rekenkundige procedure. Een 'individu' dat er langer over doet dan de gemiddelde tijd om naar de rechterkant van het scherm te komen 'sterft' na verloop van tijd. Tegelijkertijd worden er steeds nieuwe individuen 'geboren', doordat de over-

levenden met elkaar 'paren', waardoor nieuwe combinaties van enen en nullen ontstaan. Al snel ontstaat er dan een survival of the fittest snelle individuen overleven en paren met andere snelle individuen. Het overlevende nageslacht is steeds sneller in het oversteken van het scherm. Interessant is dat men pas door de toepassing van genetische algoritmes heeft ontdekt dat crossover, het verschijnsel waarbij chromosomen tijdens de voortplanting stukjes erfelijk materiaal met elkaar uitwisselen, veel belangrijker voor evolutie is dan mutaties.

Oersoep Eind jaren zeventig creëerde de Amerikaanse computerdeskundige Chris Langton zichzelf reproducerende structuren. Volgens hetzelfde principe maakte David Griffeath van de Universiteit van Wisconsin chaotische structuren die met behulp van zeer eenvoudige regels na verloop van tijd een geordend patroon vormen. Zo'n chaotische structuur start met een chaotische samenvoeging van gekleurde hokjes, waarbij elk van die hokjes zich volgens bepaalde regels in kleur aanpast aan zijn directe omgeving. Uit die schijnbare chaos ontstaat na een aantal 'generaties' vanzelf een geordend patroon. Een vergelijking met het ontstaan van leven op aarde dringt zich op. O o k daar is sprake van een chaotische beginsituatie waarbij miljoenen eenvoudige moleculen in de oersoep op hun buurmoleculen kunnen reageren. En ook daarin is, naar algemeen wordt aangenomen, na een lange tijd spontaan structuur ontstaan. De resultaten van Langton en Griffeath, suggereren dat een complex verschijnsel als het leven op aarde, wel eens op heel eenvoudige principes gebaseerd zou kunnen zijn. In de tijd dat Holland op de universiteit van Michigan bezig was met

Zappo!, een interactieve robot-clown, werd ontwikkeld door Lithp Systems BV in Purmerend: pretparken.

zijn genetische algoritmes, waren ook onderzoekers op het prestigieuze Massachusetts Institute for Technology (MIT) gestuit op de beperkingen van kunstmatige intelligentie en geïnteresseerd geraakt in A-Lifeonderzoek. H u n probleem was dat 'kunstmatig intelligente' robots bij een klein defect of summiere afwijking van de geprogrammeerde omstandigheden, non-actief werden. Zo doet hun robot Shakey, ontworpen volgens de principes van kunstmatige intelligentie op het MIT, er een uur over om een kamer te doorkruisen. De oorzaak van die traagheid is al duidelijk geworden aan het voorbeeld van de robotarm. In 1985 richtte de computerdeskundige Rodney Brooks aan het M I T de 'Mobile R o b o t Group' op, die zich bezighoudt met A-Life onderzoek. Een A-Life-robot blijkt zich al snel op menselijke snelheid voort te bewegen en in staat rondleidingen te geven in het MIT-gebouw. Nasa heeft, in verband met missies naar de Maan en Mars, belangstelling voor A-Life onderzoek. Inmiddels hadden ook biologen ALife ontdekt. Begin jaren zeventig bootsten de Nederlandse bio-informatici Paulien Hogeweg en Ben Hesper cellen na op hun computers, die zich met behulp van slechts een paar simpele regels tot ingewikkelde botanische vormen ontwikkelden. Doel van dit onderzoek was biologisch leven door nabootsing beter te begrijpen. De term A-Life werd vanaf 1987 gebruikt. In dat jaar organiseerde Langton m het Amerikaanse Los Alamos de eerste conferentie voor

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen