VU Magazine 1993 - pagina 343

Corien van Zweden

Turkse en Marokkaanse vrouw^en m e t onverklaarbare pijnklachten stranden bij de RIAGG. D a a r gaat m e n op zoek naar de p r o b l e m e n achter de pijn, in aparte groepen voor migrantenvrouw^en. Lost dat iets op? H o e toegankelijk is de geestelijke gezondheidszorg voor vrouvi^en van Turkse en Marokkaanse afkomst?

J

oske van Nistelrooij begeleidt groepen Turkse vrouwen binnen de RIAGG AmsterdamOost. "De vrouwen komen allemaal binnen met lichamelijke klachten. We beginnen met daarover te praten. Dat verwachten ze, daar komen ze voor. Mijn Turkse mannelijke collega zegt 'je moet om die klachten heen en zorgen dat je er achter komt wat er werkelijk mis is.' Dat is waar, denk ik, maar de klacht v/aarmee de vrouwen binnen komen is reëel. Ze hebben pijn en die pijn dient ook als rechtvaardiging; voor de mislukking, voor het feit dat ze het niet meer aankunnen, dat ze zijn vastgelopen in hun werk." De Turkse vrouwen met wie Van Nistelrooij werkt, hebben bijna allemaal problemen gehad op hun werk. Jarenlang stonden ze achter de lopende band in fabrieken of maakten ze kantoren schoon. O p een gegeven moment werd het allemaal te veel. De problemen stapelden zich op. Het werk was zwaar en werd

OFDPUN... slecht betaald. Ze werden vaak geconfronteerd met racisme. Ook thuis ging het slechter. Tenslotte belandden de vrouwen in de ziektewet. " O p het moment dat ze hulp zoeken, is de situatie vaak al helemaal uit de hand gelopen. De vrouwen komen het huis niet meer uit, verwaarlozen het huishouden, koken geen eten meer of slaan de kinderen. Voor een deel spelen problemen een rol die voor veel migranten gelden: aanpassingsmoeilijkheden, taalproblemen, vervreemding, vereenzaming, geldproblemen. Maar de vrouwen die hier komen hebben meestal, net als de Nederlandse vrouwen die een R I A G G bezoeken, veel ernstiger problemen. Er was hier bijvoorbeeld een vrouw die als veertienjarig meisje naar een tante in Duitsland v/as gestuurd om daar te werken. Een ander was heel jong uitgehuwelijkt en kwam ver weg bij akelige schoonfamilie terecht. Een aantal vrouwen heeft een geschiedenis van mishandeling door ouders of echtgenoot achter de rug. Een paar keer heb ik te maken gehad met vrouwen die met een neef waren getrouwd. Uit zo'n huwelijk werden

dan gehandicapte kinderen ren.

gebo-

Laura Wienesen van het migrantenprojekt van de RIAGG AmsterdamCentrum heeft het ook over psychosomatiek. "Migrantenvrouwen komen vaak met pijnklachten bij ons binnen. Ze hebben eerst het hele medische circuit doorlopen. Ik denk dat psychosomatische klachten vaker bij migranten voorkomen dan bij van oorsprong Nederlandse cliënten, althans bij deze R I A G G is dat zo. En dan met name bij vrouwen."

Autononiïé'' In de groepen voor Turkse vrouwen begon men in eerste instantie te werken volgens een methode die men voor vrouwen met psychosomatische klachten ontwikkeld had. Van Nistelrooij: "Dat bleek niet te werken. Het sloeg helemaal niet aan bij Turkse vrouv/en. Onze methode nam veel te veel de autonomie als uitgangspunt. We werken nu anders. Individualiteit is nog steeds wel belangrijk, maar het gaat allereerst om de gemeenschap. Vanuit het hervonden gevoel van gemeenschap kan aan de individualiteit gewerkt worden." "De nadruk die wij gewend zijn te leggen op autonomie is een probleem," zegt ook Laura Wienesen. "Als een Nederlandse vrouw na een lang en moeizaam proces gaat scheiden, ontvangt ze vaak respekt. "Ik heb voor mezelf gekozen", zegt ze. Een autonome houding wordt gewaardeerd, althans binnen sommige circuits. Een Turkse vrouw die gaat scheiden heeft het alleen maar zwaar. Ze heeft zich losgebroken uit de gemeenschap. Dat betekent dat ze verstoten kan worden. Dan raakt ze niet alleen haar echtgenoot, maar ook de kinderen en de hele familie kwijt.

Hechte groep "Met het steeds weer benadrukken dat je voor jezelf mag kiezen, voor jezelf mag opkomen, kom je in de therapie met migrantenvrouwen nergens. Je moet aansluiten bij de situatie waarin de betrokken vrouw zit. En je moet ook weten dat in j o u w visie je eigen waarden en normen meespelen, en dat die wel eens anders kunnen zijn dan die van de cliënt." De juiste sfeer blijkt heel belangrijk. Het is de bedoeling dat de vrouwen

33 v u MAGAZINE SEPTEMBER 1993

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen