VU Magazine 1995 - pagina 214

hen is. Dat is niet alleen een misvatting, er schuilt ook enige taalslordigheid in. Voorwerpen, grondsporen en monumenten liggen in de meeste gevallen in een context; landschap, gemeente, museum, omgeving, straat, huis, enz. Het is waanzin de 'archeologische' onderdelen daaruit te lichten. De materiële dragers van deze 'erfgoedconnotaties' zijn immers van iedereen." Riemer Knoop in AICNieuwsbiief, apiil. "Monopolies zijn een veel groter gevaar dan kartels. Dat is ook het malle van die privatiseringsoperaties hier in Nederland. Wat doet de overheid? Die creëert particuliere kartels. De postkantoren zijn geprivatiseerd in 'NV Postkantoor' of zoiest. Die heeft een monopolie. Alle kleine postagentschappen klagen steen en been, want die monopoliemacht legt ze bepaalde voorwaarden op. Onder de naam van marktwerking en decentralisatie gaan wij privatiseren, maar in feite creëren we oncontroleerbare monopolies." Fzans van Waaiden, hoogleiaar Organisatie en Beleid aan de Universiteit Utrecht in Intermediair, 7 april. -

Wat zegt? Of U iets ziet? In de verte bedoelt U? In de verte bedoel ik. Ik zie slechts de buitenkant van de duisternis. - O. U bedoelt de zwartheid van het licht. - Dat zeker ja, terdege. - O, maar dat is de toekomst. - Ja, gelukkig wel. - Mooi. Cherry Duyns en Armando in 'Een ongerieflijk tweetal', een nieuwe aflevering van hun theaterprogramma 'Herenleed'.

Beelden van Rusland uit een gezamenlijke uitgave van een twintigtal historici en polemologen uit Groningen en Moermansk. Van 'bewondering' {Peter de Grote over de Hollandse scheepsbouw rond 1700), via 'liefde' een eeuw later (Russische soldaten bevrijden Nederland van de Fransen, Willem II trouwt met de zuster van de tsaar) en 'vreemd, raadselachtig land' (na de Krimoorlog) tot 'vooruit dan maar' (na 25 jaar verzet acht koningin Wilhelmina het in 1942 verstandig de Sovjetunie te erkennen). Woorden die de laatste halve eeuw samenvatten, althans de Neder-

"De Russen zijn zo verzot op sterke drank, dat men hun inkt en vuile olie voor waters (wodka) te drinken kan geven", noteerde Nicolaas Witsen in het journaal van zijn reis door Rusland in 1665. Drie eeuwen later heerst bij menigeen nog steeds het stereotype beeld van de Rus als overmatig drankgebruiker. Ons beeld van Rusland als land van drinkers is zeer constant, dit in tegenstelling tot andere beelden van Rusland. Allerlei kwalificaties zijn sinds 1600 van toepassing geweest op de Nederlands-Russische beelden en betrekkingen, blijkt

landse kant: 'afschuw' (de regering roept in 1956 op de vlaggen halfstok te hangen, na de Russische inval in Hongarije), 'ontspanning' en 'Gorbymania'. Naarmate je verder leest in het boekje - dat een groot aantal treffende illustraties en citaten bevat - komen daar nog twee begrippen bij: 'helder' en 'troebel'. Wat wij tussen 1600 en 1991 van de Russen vonden en zij van ons, staat nu keurig op een rijtje. Maar sindsdien is er nog verwarrend veel gebeurd, (PVDB)

'Nederland-Rusland, beelden en betrekkingen 17de tot en met 20ste eeuw'. COIV, Rijksuniversiteit Groningen. Prijs f. 30,- (incl. verzendkosten).

Het voordeel van de twijfel Als protestant sta ik steeds weer verbaasd als ik zie hoe gezagsgetrouw gelovigen in de katholieke kerk zijn. Het Vaticaan produceert de ene conservatieve encycliek na de andere, en er weerklinkt amper protest. Waren de laatste drie bisschopsbenoemingen nog redelijk acceptabel, eind maart kreeg het bisdom Haarlem weer een oerconservatief als bisschop opgedrongen. En in Frankrijk werd een populaire bisschop door Rome afgezet als zijnde te progressief. De vraag dringt zich op of de rooms-katholieke kerk ("de grootste multinational ter wereld") nog wel past in dit post-moderne tijdperk. Vandaar dat de Nederlandse bisschoppen vorig jaar zelf een adviescommissie instelden die het hooggeplaatst college over een dialoog binnen de kerk moest adviseren. Hun rapport bleek een professioneel stuk werk. En het advies luidde: wees verstandig en neem mensen serieus, ook wanneer ze er dissidente meningen op na houden. Maar ook: blijf trouw aan het uitgangspunt, de geloofskern van het evangelie. Nergens in het advies staat dat een autocratische top-down-benadering de voorkeur verdient. Met andere woorden: de almacht van de kerkelijke hiërarchie wordt sterk gerelativeerd, en een bottom-up~ mentaliteit als alternatief geadviseerd. Sommige katholieken gaan zo ver de WETENSCHAP,

CULTUUR

&) SAMENLEVING

28

- MEI

oplossing te zoeken bij de meer democratische, protestants-christelijke, synodale aanpal<. In een televisiedebat over de noodzaak van dialoog in de katholieke kerk werd zelfs verwezen naar de voorbeeldige situatie in de protestante kerken. Hier is immers de leer niet onfeilbaar en is er altijd een synode die het leergezag ter discussie kan stellen. Maar is zoveel discussie over visie, geloofsinhoud en structuur van een kerk eigenlijk wel raadzaam? Ik herinner mij hoe ik, toen ik nog studeerde, jaloers was op katholieke vrindjes die, inzake geloofskwesties, zo weinig twijfelden. Keer op keer verbaasden zij zich over mijn worsteling met onzekerheden. Wij hadden nog geen dr H.M. Kuiten die voor ons alles op een rijtje had gezet, terwijl zij hun zekerheid konden ontlenen aan de pastoor of Rome. Is die protestantse twijfel die sommige katholieken nu zeggen te bewonderen wel goed voor een gelovige? Ook dat speelt in de discussies in de katholieke kerk een rol; bij teveel twijfel heeft de mens geen richtlijn meer. Post-moderniteit verwordt dan tot super-individualisme: ieder voor zich en zelfs geen God meer voor ons allen. Zo staat de discussie in de katholieke kerk in feite model voor het dilemma van deze tijd, waarin de mens zowel naar vrijheid en democratie verlangt, als naar duidelijkheid en visie. 1995

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen