VU Magazine 1995 - pagina 380

communistische wereld. Vandaar dat we een rubriek in ons blad openden: 'Uit communistische bron'. Jazeker, daarin kwamen communisten zelf aan het woord. Die houding verschilt niet wezenlijk van wat ik later over apartheid heb gezegd: wel het systeem bestrijden maar niet die mensen daar isoleren."

mijn kop leren. Eerste vraag: 'Waartoe zijn wij op aarde?' Antwoord: 'Wij zijn op aarde om God te dienen en daardoor in de hemel te komen.' Probleem opgelost. Verder nadenken overbodig. Toen ik op het gymnasium in aanraking kwam met niet-katholieken, ging ik wel nadenken over die vanzelfsprekendheden, maar ik was toch nog een apologetische katholiek. Ik ging fors in tegen hetgeen anderen te zeggen hadden want ik was er vast van overtuigd dat wij katholieken over de waarheid beschikten. Er bestond een vanzelfsprekendheid die in deze postmoderne tijd nauwelijks nog voorstelbaar is. Ik heb op dat terrein zelf ook een geweldige ontwikkeling doorgemaakt. "Ik kom nog wel eens in Den Bosch, de stad van mijn jeugd, en ken er nu geen sterveling meer. Vroeger was het een kleine, overzichtelijke stadsgemeenschap waarin iedereen elkaar kende en groette. En de katholieke kerk was voor mij het mystieke lichaam van Christus. Het was een tijd van complete, alomvattende geborgenheid in de moederschoot van de heilige, katholieke kerk."

"Het oplossen van de criminaliteit door opvoeding en onderwijst Vergeet het maar. Het creëren van een hetere wereld door socialisatie van de produktiemiddelen l Een vreselijke illusie. Ik hen antiutopistisch."

Dus toch heimweel "Ik sta er niet rancuneus tegenover maar in seksueel opzicht ben ik vreselijk gefrustreerd geraakt. Als je naar een mooie meid keek en de de nodige prikkels kreeg, gold dat als onkuis. Ik was journalist bij De Maasbode en wij kregen advertenties met vrouwen in jarretel-achtig ondergoed. Ik was werkzaam op het secretariaat van de hoofdredactie en het hoofd van de advertentie-afdeling kwam naar mij toe met de vraag: kunnen wij dit nog opnemen? Toen moest ik als jong kereltje op grond van de katholieke moraal uitmalcen wat wel en wat niet zondig zou kunnen zijn. Ik heb boven nog een boekje staan van een Duitse moraaltheoloog, en daar staat precies in wanneer welk bloot geoorloofd is. "De kerstening van de cultuur was voor mij een groot bezielend ideaal. De diepste oorzaalc van de crisis van de moderne cultuur, lag in de vereenzaming en vervreemding van de mens van God en zijn kerk. De enige manier om de moderne cultuur te redden was een terugkeer naar christelijke waarden en waarheden. Christelijke organisaties waren de instrumenten ten dienste van de kerstening van de samenleving. Ik was actief in de KVP. In de jaren zestig ben ik zowel in religieus als in politiek opzicht op drift geraalct. In 1971 ben ik uit de KVP en het CDA-in-wording gestapt. "Het rechtse imago dat ik tegenwoordig heb, is curieus. Mijn hele leven lang al ben ik bezig om vastgeroeste zaken los te wrikken. De redactie van het tijdschrift Te Elfer Ure, waarvan ik deel uitmaalcte, stelde al begin jaren zestig het taboe op homoseksualiteit ter discussie. En als redactie van het tijdschrift 'Oost-west' waren wij een van de eersten die vonden dat het starre anticommunisme moest worden prijsgegeven. We wilden bruggen slaan naar de WETENSCHAP,

CULTUUR

Wat is er eigenlijk tegen om als conservatief te worden hetiteldl "Ik wil best conservatief zijn. Het hangt er een beetje van af om welke vorm van conservatisme het gaat. Er bestaat een statische vorm van conservatisme: het is goed zoals het is en verder geen gelul. Dat vind ik een stupide gedachte. Maar geen samenleving kan zonder een redelijke mate van stabiliteit en continuïteit. Tegen die vorm van conservatisme heb ik geen enkel bezwaar. "Een ander voorbeeld van mijn zogenaamde conservatisme. Ik kwam in 1958 in de gemeenteraad van Rotterdam. Er bestond destijds een verordening dat vrouwelijke ambtenaren bij een huwelijk automatisch ontslag kregen. Vanuit de commissie personeelszaken van de raad, waarin ik zat, kwam het voorstel die verordening af te schaffen. Tot grote ontsteltenis van mijn fractiegenoten heb ik dat voorstel verdedigd; men vond dat ik buiten de orde was. De KVP was een gezinspartij, een vrouw die trouwde behoorde in het gezin. Mijn opstelling getuigde allerminst van een conservatieve mentaliteit. Ik ben juist op alle fronten bezig geweest met vernieuwing."

Waawm dan dat klagen over het verval van aiheids- en huwelijksmoraaU "Dat verval is naar mijn mening een feitelijke constatering. Het verval van het burgerlijk normbesef sinds de jaren zestig is allerwegen zichtbaar. Verloedering is er op alle fronten: misbruik van voorzieningen, gebrek aan discipline, het idee van laat maar waaien, alles moet kunnen, van onbegrensde vrijheid en gelijkheid. Die verloedering is verklaarbaar als reactie op de rigide zeden van de voorafgaande periode, de tijd waarin ik ben opgegroeid. Maar het was een reactie die haaks stond op een diepgewortelde Nederlandse cultuur en traditie. Effectieve criminaliteitsbestrijding was taboe: er diende begrip te zijn voor de misdadiger. Bron van alle ellende was, dacht men, de ongelijkheid in de samenleving. Als die werd opgeheven, verdween de criminaliteit vanzelf. Ik ben te ouderwets om daarin te geloven. "Ik ben geen aanhanger van de Heidelbergse katechismus: de mens die tot alle kwaad geneigd zou zijn. Wel is de mens een zeer ambivalent wezen. Zodra vernieuwers aan de macht komen, zet het verval in. De vernieuwers vormen een nieuw establishment en gaan zich tot op zekere hoogte net zo gedragen als oude elites. In die zin is het kwaad onuitroeibaar. Het oplossen van de criminaliteit door opvoeding en onderwijs? Vergeet het maar. Het creë-

é) SAMENLEVING

10

- SEPTEMBER

199s

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen