VU Magazine 1995 - pagina 357

oorzalcen. Bij de bestrijding van endogene doodsoorzaken boekt de medische wetenschap maar weinig succes. En zelfs al lukt het, dankzij een dure therapie, om te voorkomen dat een bejaarde patiënt aan de ene ouderdomskwaal sterft, dan gaat hij doorgaans een paar jaar later wel dood aan een andere. Jongetjes die op dit ogenblik in de Verenigde Staten worden geboren, hebben bij de huidige stand van de medische wetenschap gemiddeld 71 jaar te leven, meisjes 78 jaar. De biostatisticus

Bzuce Carnes heeft berekend dat als alle vormen van kanker als doodsoorzaak worden geëlimineerd, de levensverwachting van mensen met slechts drie jaar zal toenemen. Als niemand ooit nog zou worden getroffen door diabetes of hart- en vaatziekten, dan komen daar nog zo'n twaalf jaar bij. Als we onze levensduur verder willen verlengen, zegt Carnes in de 'Population and Development Review' van december 1993, dan moeten we proberen het proces van veroudering uit te stellen.

WETENSCHAP,

CULTUUR

O) SAMENLEVING

63

- JULI/AUGUSTUS

Sommige biologen slagen erin om dieren langer te laten leven door hun jeugdfase te verlengen. Een bepaald soort zeeslak zwemt na zijn geboorte drie dagen rond als larve. Vervolgens vestigt hij zich in het koraal, verandert in een volwassen slak, begint aan de voortplanting en sterft zo'n zestig dagen later. Bioloog Michael Hadfield hinderde larven zodanig dat ze wekenlang geen geschikte vestigingsplaats konden vinden. De drie weken dat ze langer moesten zoeken, leefden ze echter ook langer: het was alsof tijdens het zoeken hun natuurlijke 'verouderingsproces' tijdelijk was stopgezet. Klaarblijkelijk blijven de genen die de zeeslak beschermen tegen aftakeling actief totdat hij geslachtsrijp is, of dat nu drie of dertig dagen duurt. Maar de jeugdfase kan niet oneindig worden verlengd: Hadfield ontdekte dat dertig dagen het maximum was. Hetzelfde principe is werkzaam bij fruitvliegen: hoe later geslachtsrijp, des te langer ze leven. Hadflelds collega Michael Rose slaagde erin het aftakelingsproces bij de fruitvliegen steeds verder uit te stellen door generaties lang telkens de exemplaren die het laatst geslachtsrijp werden met elkaar te kruisen. Normaal gesproken leven de beestjes zo'n dertig dagen, de vliegen van Rose meer dan zestig en hij schat dat het plafond bij honderdtwintig dagen ligt. Zouden bij mensen even spectaculaire resultaten mogelijk zijn? Of is dat plafond in het evolutionair verleden al wel bereikt. Het erfelijk materiaal van mensen en dat van hun naaste verwant, de chimpansees, is voor achtennegentig procent identiek. Maar mensen worden veel langzamer volwassen dan chimpansees, planten zich later voort en leven twee maal langer. De afgelopen paar miljoen jaar heeft de natuur onze voorouders op dezelfde manier geselecteerd als Rose zijn fruitvliegjes: op een steeds langer durende jeugdfase. Wie weet heeft de mens zijn maximum wat dat betreft dus al bereikt. Daar zal de mens echter pas achter komen tegen de tijd dat de moleculaire biologie serieuze pogingen kan gaan wagen ook het menselijke verouderingsproces te manipuleren. Maar dan zijn u en ik waarschijnlijk allang dood.

199s

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen