VU Magazine 1995 - pagina 111

m

mekea

Alledaagse chemie Hebt u zich ook wel eens afgevraagd waarom gillende keukenmeiden gillen, CFK'S als spuitbusdrijfgas de ozonlaag aantasten, en spijkerbroeken doorgaans blauw zijn? Hebt u ook altijd al willen weten of een maagzweer echt door stress wordt veroorzaakt, of er werkelijk verschil is tussen links- en rechtsdraaiende yoghurt, en wat het geheim is van een goede sneeuwbal, maar het allemaal nooit durven vragen? Dan kunt u nu opgelucht adem halen, want de antwoorden liggen binnen uw bereik. Ze zijn handzaam gebundeld in een boek van albumformaat dat 'Het geheim van een goede sneeuwbal' heet en een verzameling behelst van zestig afleveringen van een vaste rubriek uit 'Chemisch Magazine'. Omdat dit tijdschrift, gezien de thematiek ervan, nu eenmaal niet tot de vaste lectuur van de gemiddelde Nederlander behoort, heeft uitgeverij Ten Hagen & Stam met deze bundeling de samenleving beslist een dienst bewezen. De rubriek waaruit de bijdragen afkomstig zijn, vond meteen na de introductie ervan in 1982, gretig aftrek

onder de lezers van het vaktijdschrift. Zozeer zelfs dat de Nederlandse Organisatie van Tijdschrift-uitgevers (de NOTU)

er een eervolle vermelding aan toekende, omdat daarin "op originele wijze [werd] aangetoond hoe de natuur niet alleen de leermeester is van alle kunst, maar ook van

de chemische techniek." Het geheim van dit succes ligt inderdaad in dezelfde orde van grootte als het geheim van een goede sneeuwbal: alledaagse zaken met een, bij nader inzien, raadselachtige achtergrond, die op een inzichtelijke maar chemischwetenschappelijke verantwoorde wijze, van tekst en uitleg worden voorzien. Een

Autonomie "Reductie, reductie en nog eens reductie", is de boodschap in 'Zeker weten', het recent verschenen boek van emeritus-hoogleraar theologie en ethiek dr. H.M. Kuiten. Daarin doet hij nog weer een stapje verder dan in 'Het algemeen betwijfeld christelijk geloof'. Nog beter uit de verf komt nu zijn overtuiging dat fossiele dogma's en geloofsregels het zicht op wat er werkelijk toe doet in het geloof belemmeren. Nog explicieter dan voorheen stelt hij in

'Zeker weten', dat de rol van Jezus in het christendom zwaar overschat is, waardoor de dialoog van christenen met joden en islamieten - broeders tenslotte van een en dezelfde geloofsstam - nodeloos wordt gehinderd. Wie na lezing van 'Zeker weten' Kuiterts oeuvre in ogenschouw neemt, ziet de 'vermenselijking' letterlijk en figuurlijk als een rode draad door de boeken lopen. Vervolg op pag. 26 WETENSCHAP,

CULTUUR

boek, kortom, met een hoog wist-u-dat-gehalte. Soms is de materie bepaald niet gemalckelijk, zoals in het van chemische formules vergeven zwembadverhaal, een enkele keer wordt wat obligaat de moraliserende vinger geheven (geen afgewerkte olie in het milieu dumpen!), maar meestal is de toon onderhoudend en aangenaam. Dat is zeker het geval bij het titelverhaal. Door de dunne film van water rond de kristallen 'pakt' sneeuw bij temperaturen rond het vriespunt beter dan bij strenge vorst, wanneer ook die waterfilm is bevroren. Amusant is ook het verhaal over het eeuwenoude indigo-blauw; een kleur die wellicht in de vergetelheid was geraakt als niet de ooit zo rebels ogende spijkerbroek z'n onstuitbare opmars door de westerse cultuur zou zijn begonnen. Het relaas over de geografische en historische herkomst van het allegaartje dat als speculaaskruiden in het kookboek staat, en de bemoeienis van Maurits en Van Oldenbarneve.lt daarmee, is bepaald boeiend. En vooral helder is de verklaring van de werking van het omstreden geneesmiddel prozac, dat in staat lijkt chronische depressies bij psychiatrische patiënten voorgoed onder de duim te houden. De stukken zijn overzichtelijk verdeeld over zes hoofdstukken die achtereenvolgens alledaagse chemie, geneeskunde, voeding, technologie, leven en dood, en materialen tot thema hebben. "Het boek leest bij tijd en wijle als een roman", schrijft de samensteller in zijn woord vooraf. Dat lijkt me wat overdreven. Het bladeren en neuzen erin blijkt weliswaar knap verslavend, maar wie het in één ruk van voren naar achteren uitleest zal achteraf het gevoel hebben, dat hij een hele doos bonbons achter eUcaar heeft leeggegeten, (GJP)

'Het geheim ran een goede sneeuwbal', Uitgeverij Ten Hagen & Stam, Rijswijk, f. 39,50.

e) SAMENLEVING

- MAART

1995

OP DE PLANK Herman Dooyeweerd 18941977, Breedte en actualiteit van zijn filosofie. Kok Kampen, f. 45,-. De calvinistisch denker Herman Dooyeweerd is een van de grondleggers van de wijsbegeerte der wetsidee. In een televisie-interview uit 1973 werd hem gevraagd hoe het over vijftig jaar met zijn wijsbegeerte zou zijn. Zijn antwoord: "Dat weet ik niet. Het kan zijn dat ze dan verdwenen is. En dat zou ik niet erg vinden, als ze haar werk gedaan heeft." De hier verschenen bundel beoogt het gedachtegoed van Dooyeweerd voorlopig nog niet in de vergetelheid te laten verdwijnen. • Louis Zweers, 'Front Indië, Hugo Wilmar: ooggetuige van een koloniale oorlog'. Walburg Pers f 29,50. Hugo Wilmar was reportagefotograaf in Nederlands-Indië ten tijde van de dekolonisatie. Hij streefde ernaar de strijd in Oost-Java zo realistisch mogelijk voor het thuisfront in beeld te brengen. Veel van zijn foto's zijn destijds nooit in de media verschenen. De teruggevonden en in dit boek gepubliceerde foto's laten onder andere zien dat al in 1946, voordat in 1947 de eerste politionele actie zou plaatsvinden, er sprake was van een oorlogssituatie in Oost-Java. • Henk Procee (red.) 'Het beest in de mens'. Ambo f. 24,90. Vooral de oorlog in Joegoslavië heeft de angstige vraag doen rijzen of we eigenlijk wel zo beschaafd zijn; mensen kunnen zich blijkbaar als beesten gedragen. Onder welke omstandigheden kan het tot zulke extremen vormen van menselijk geweldsuitbarstingen komen? Wetenschappers uit verschillende disciplines proberen verklaringen te geven voor het hoe en waarom van menselijke agressie en geweld, en zij proberen aan te geven op welke wijze het geweld een beetje kan worden ingetoomd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen