VU Magazine 1995 - pagina 459

MARCEL

ROELE

Gelaatsuitdrukkingen waarmee we emoties zoals woede, angst en blijdschap tonen, lijken genetisch geprogrammeerd. Ze zijn namelijk verrassend universeel. Onderzoek naar de grimassen van apen kan wellicht antwoord geven op de vraag hoe deze expressies geëvolueerd zijn.

APEKOPPEN

E

moties zijn biologisch functioneel. Een gazelle die heeft gezien hoe een soortgenoot bij de enig beschikbare drinkplaats werd verrast door een leeuw, staat de volgende avond toch weer aan de oever. Maar zijn angst maakt hem twee maal zo waakzaam en verdubbelt zijn reactiesnelheid. Rustig drinken is er niet meer bij en in plaats van eerst vast te stellen of het een vriend of een vijand is die een takje doet kraken, gaat hij er subiet vandoor. Bang zijn is een vermoeiende manier van leven, maar lie-

ver tien keer teveel gevlucht dan één keer te weinig. Emoties tonen kan ook biologisch functioneel zijn. Spelende chimpansees trekken een 'vrolijk' gezicht om aan te geven dat hun stoeipartrjtjes niet agressief zijn bedoeld. Een jong dat daarbij iets te ruw wordt behandeld, geeft luidruchtig uiting aan zijn verdriet en wordt door zijn moeder beschermd en gerustgesteld. Een vrouwelijke chimpansee die zich angstig gedraagt tegenover een dominant mannetje, toont dat zij haar plaats

WETENSCHAP,

CULTUUR

O) SAMENLEVING

33

- OKTOBER

weet en wordt daarom niet aangevallen. Maar wordt zij woedend wanneer een mannetje haar banaan wil afpakken, dan geeft zij daarmee aan zó gefrustreerd te zijn, dat zij tot een gevecht bereid is, zelfs al zou zij daarbij het onderspit delven. Als het mannetje niet van honger om dreigt te komen en zijn sociale positie is onomstreden, dan is de kans groot dat hij de banaan niet de moeite van een conflict waard vindt en toegeeft aan het vrouwtje. Vindt hij een conflict wel de moeite waard, dan kan hij zich op zijn beurt 1995

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen