VU Magazine 1995 - pagina 268

DUBBELE PUNT "Als je in Nederland iets typeert in de vorm van een grap, dan wordt aan de boodschap voorbij gegaan. In de wetenschap is dat nog erger. Wetenschap wordt niet gezien als een manier om bevredigende oplossingen te vinden voor bepaalde problemen, maar als een eredienst aan iets verhevens, waarin voor grappen geen plaats is. Universiteit en humor verdragen elkaar heel slecht. Dat is voor de wetenschap geen goede zaal<:. Want creativiteit en humor liggen dichter bij elkaar dan creativiteit en braverigheid." DIS. R.A. van Royen, historicus Univeisiteit van Amsteidam, in Folia, 7 april. "Het belangrijkste gereedschap van de geograaf is de excursie. De ruimtelijke inrichting is immers het onderzoeksobject van de geograaf en daartoe dient de geograaf uiteraard te leren waarnemen. Of, in ons jargon: de geograaf dient zich een 'geografische bril' te laten aanmeten. Critici, vooral in financiële kringen, vragen zich nog wel eens af of bij dergelijke uitstapjes niet te vaak de geografische zonnebril wordt opgezet. Om hen de wind uit de zeilen te nemen, bestaat onder geografen een heilige code om de ontberingen van de reizen te benadrukken, het overladen programma te accentueren en vooral nooit te laten merken dat reizen naast noodzalcelijk ook leuk is." Drs. A. van Rietbergen, vakgroep Toegepaste Geografie en Planologie, Universiteit Utrecht, in Utrechts Universiteitsblad, 27 april. "Vrouwenkwaaltjes is een begrip, maar de term mannenziekte komt in het

Balanceren op de rand Er is een schaal<;bord te zien in de vitrines van 'op de rand van de aarde'. De uitvinder ervan werd ooit ontboden door zijn vorst. Die was verrukt van het spel en wilde het kopen ten koste van een stuk van zijn rijk. De uitvinder had een ander voorstel: leg op het eerste vlalc één graankorrel en ver

jubelzang over het menselijk vernuft, voortdurend wordt geattendeerd op de prijs van de vooruitgang. Niet dat er niet veel bereikt is. De mens slaagde erin de grenzen te verleggen en de natuur naar zijn hand te zetten. Toen het jagen en het vissen onvoldoende opleverde volgde er een 'om-

WITHO WORMS

dubbel bij ieder vlalc het aantal graankorrels. De koning barstte in lachen uit, hoe kon de uitvinder zo'n onnozel voorstel doen? Het lachen verging de koning snel. Toen hij bij het vierenzestigste en laatste vakje was aangekomen, was hij al hele voedselvoorraden kwijtgeraalct. Zal het met de mensheid ook zo gaan, vragen de samenstellers van de tentoonstelling zich af, een exponentiële toename van de bevolking? Daarmee is de toon gezet: die is op zijn minst een tikje zorgelijk te noemen. Bij 'op de rand van de aarde' geen eenstemmige WETENSCHAP,

CULTUUR

scholing' tot boer en ambachtsman. De mens ging bossen kappen, ijzererts smelten en potten bal<:ken van klei; spier- en paardekracht werden aangevuld door mechanisatie en fossiele brandstoffen. Maar veel successen kennen hun keerzijdes. De scheepsbouwers van de Gouden Eeuw legden de wereld voor ons open, maar dat ging wel ten koste van alle bossen. In de vitrines van 'op de rand van de aarde' is ook een stoflong te zien; de steenkoolwinning is destijds een grote doorbraak geweest, maar degenen die de mijnen in gingen, hebben dat veelal met

O) SAMENLEVING

- JUNI

hun gezondheid moeten bekopen. Uitgebreid wordt de bezoeker gewezen op de hedendaagse milieu-problemen. Kunnen we nog wel lekker van de zon genieten nu de ozonlaag zo aangetast is? En hoe zat het ook alweer met het broeikaseffect, en met de uitputting van de grondstoffen? Het lijkt erop dat het menselijk vernuft de grens bereikt heeft, dat we 'op de rand van de aarde' balanceren en daar wellicht stralcs met een smalc aftuimelen. Of is er nog hoop? Er zijn voorbeelden te zien van manieren om het milieu te sparen; door recycling bijvoorbeeld, door het instellen van quota om overbevissing van de zeeën te voorkomen, en door waterzuivering. De technische vooruitgang heeft het milieu aangetast, maar de techniek kan ons ook redden. Een mooi voorbeeld is de spijkerbroek die zijn blauwe kleur heeft door een stof die het milieu ernstig belast. Op de tentoonstelling wordt een actueel wetenschapsnieuwtje vermeld. Onderzoekers hebben het in maart 1995 mogelijk gemaalct met genetisch gemanipuleerde bacteriën de spijkerbroek dezelfde blauwe kleur te laten krijgen, zonder enige milieu-schade. Naast de zorgelijkheid is de teneur van de tentoonstelling voorzichtig optimistisch. Wellicht dat, net als in vroeger tijden, wanneer de nood hoog is, de mens zich van zijn meest inventieve kant laat zien. Het is niet gezegd dat we van de rand van de aarde vallen. (KN) 'Op de rand van de aarde' is tot 29 oktober te zien in het Universiteitsmuseum in Utrecht, Biltstraat i66. Het museum is dinsdag tot en met vrijdag geopend van 10.00-17.00 uur; zaterdag en zondag van 13.00-17.00 uur.

1995

26

—^*^^ * » —

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen