VU Magazine 1995 - pagina 209

GENEN

Het behoud der soorten 'De valse romantiek van ongerepte natuur' (september 1993) Natuurbescherming en economische ontwikkeling hoeven elkaar niet in de weg te staan, luidt de stelling van prof. Jeffrey Sayer. Met ingang van dit jaar bezet de van oorsprong Britse bioloog de bijzondere leerstoel voor internationale natuurbescherming aan de Universiteit Utrecht. De these dat economische groei noodzakelijkerwijs conflicteert met de belangen vanuit het oogpunt van natuurbehoud, wordt sinds de uitspraken van de Club van Rome door velen onderschreven. Sayer verzet zich tegen deze gedachte. Volgens hem moeten economische motieven en milieustandpunten juist op elkaar worden afgestemd. Natuurbeschermers zouden niet koppig.ieder stukje natuur moeten verdedigen tegen welke vorm van ontwikkeling ook, meent Sayer. Ze zouden moeten uitgaan van een zeker evenwicht: er enerzijds erop letten dat de economische ontwikkeling de natuur zo min mogelijk schade berokkent, maar tegelijkertijd doelgerichte en vooral praktische strategieën ontwikkelen om de verscheidenheid aan soorten en ecosystemen te beschermen. Efficiënt en effektief zijn sleutelwoorden in de oratie waarmee Jeffrey Sayer zijn ambt als bijzonder hoogleraar aanvaardde. Het gaat er niet om steeds grotere sommen geld in natuurbescherming te pompen, zegt Sayer, belangrijker is het dat de beschikbare gelden doelmatig worden gebruikt. Plannen en dikke rapporten zijn er voorlopig meer dan

Het 'Human Genome Project' maakt langzaam voortgang. Onze erfelijke ^^kWVh'^'WW '}.^^ I^H^^^^É eigenschappen zijn ^^^^S^^^m^M ' _ '-^'^''^ vastgelegd op 80.000 genen, >i »•:-** Z-!""-en wetenschappers uit r. ^^.gé^^ff,,^!! \-'^--verschillende landen proberen al die genen met %" ' hun eigenschappen in kaart ""'''"' '<$^9iM^^'i' te brengen. - ^ ' % . ; De onderzoeker Bart Janssen beschrijft in een proefschrift waarop hij op :^M 3 mei aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam promoveert de speurtocht naar genen die de erfelijke aandoening tubereuze sclerosis veroorzaken. De aandoening tubereuze WITHO WORMS sclerosis wordt gekenmerkt door gezwelachtige voldoende, maar daadwerbewoond door dissidente misvormingen die kunnen kelijke bescherming komt groepen of het terrein voroptreden in huid, hersenen, vaalc nauwelijks van de men voor grootschalige illelever, nieren, hart en grond. "De buitensporige gale drugshandel. De relalongen. De ziekte leidt vaak aandacht voor plannen en tief zwakke natuurbescherstrategieën maakt prakmingsorganisaties bleken in tot geestelijke en motorische achterstand en tische natuurbeschermings- veel gevallen niet opgewasepilepsie, en komt bij een programma's kapot, zoals sen tegen de sociale, poliop de zesduizend mensen suiker je tanden vernietieke en soms ook militaire voor. Onlangs bleek dat niet tigt", aldus Sayer. conflicten, waarmee ze te een, maar twee genen elk Het uitgangspunt van veel maken kregen. Dit ten afzonderlijk de ziekte natuurbeschermers is de nadele van de bossen. kunnen veroorzaken. Een gedachte dat alle soorten Los van deze problematiek van die genen blijkt nu beschermd zouden moeten stelt Sayer de vraag of ontdekt te zijn, de worden. Een misvatting, bescherming van de biospeurtocht naar het andere vindt Jeffrey Sayer, die diversiteit wel vooral gen wordt voortgezet. typerend is voor de gericht moet zijn op uitgeNoordeuropese cultuur. In strekte bossen. Grote bosonze streken, die als gevolg gebieden zijn vooral van De promovendus vergelijkt van de vernietigende belang voor soorten die elk het maken van genetische invloed van de ijstijden voor zich een flink terrein kaarten met de grote relatief arm zijn aan plantnodig hebben om voedsel te ontdekkingsreizen van en diersoorten, is streven vergaren - denk aan grote enkele eeuwen geleden. naar behoud van alle soorzoogdieren en roofvogels. Langzaam worden hier en ten zinvol. In de tropen De overgrote meerderheid daar enkele contouren daarentegen heerst een zo van de tropische soorten is ingevuld, maar vele grote rijkdom aan soorten echter weinig mobiel en 'eilanden' zijn nog dat het onbegonnen werk is leeft in een relatief klein onontdekt. Toch is het alles te beschermen. Een gebied. Vanuit het streven vervaardigen van een tropisch land dat dit zou naar het behoud van zo veel genetische kaart niet het proberen, gaat zonder meer mogelijk soorten pleit belangrijkste doel van het failliet, stelt Sayer. Jeffrey Sayer dan ook voor 'Human Genome Project'. De natuurbeschermers zulmeer, kleinere en vooral Het belangrijkste is dat len dus hun prioriteiten strategisch geplaatste bosre- door het vergaren van moeten stellen. Om de servaten. "Het levert veel informatie erfelijke regenwouden te redden, meer op als je tienduizend aandoeningen beter kunnen richtte men zich tot nu toe hectare tropisch regenwoud worden begrepen opdat een veelal gericht op het in het laagland van Java of effectieve behandeling beschermen van zo groot Madagascar beschermt, dan mogelijk wordt, (KN) mogelijke arealen bos. wanneer je een even groot Uitgestrekte bossen bevinareaal in Siberië uitkiest." den zich echter vaak in (cvz) tamelijk perifere regio's, die niet zelden worden

^^M

MÊ^^Ê

WETENSCHAP,

CULTUUR

e) SAMENLEVING 2?

~ MEI 1995

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen