VU Magazine 1995 - pagina 471

HAN

NE O BB INK

De vakbeweging lijdt aan overgewicht: wel veel leden, maai van een actieve participatie in het vakbondswerk is geen sprake; een gevolg van het feit, dat ze "de problemen van morgen tegemoet treedt met de middelen van gisteren". Een reus op lemen voeten.

I N S C H R I J V E N EN W E G W E Z E N

E

ind juli, het is nog snikheet, wordt het Truckstarfestival gehouden. Tienduizenden vrachtwagenchauffeurs - velen mèt truck komen naar Assen om zich te vermaken met wedstrijden 'vaten laden' en 'truck duwen', zich te vergapen aan glimmend gepoetste en beschilderde trucks en het eens flink op een zuipen te zetten. De liedjes van zanger-trucker Henk Wijngaard - 'met de vlam in de pijp' - klinken dwars door de hitsige geluiden van 'Sex onderweg', een CD vol live-gesprekken met hete liftsters. Een verslaggever van FNV-Magazine tekent het op. Middenin de chaos ontdekt hij ook het kraampje van de Vervoersbond FNV. Daar worden bondspetjes uitgedeeld en nieuwe leden ingeschreven. Maar storm loopt het niet. Het verschijnsel van de zogeheten 'eigen rijders' - chauffeurs die met hun eigen vrachtwagen een eenmansbedrijfje vormen - is in opkomst in het wegvervoer en deze vrijbuiters hebben geen hoge dunk van de vakbond. Dat gevoel lijkt wederzijds; "die kankeren alleen maar", stelt een bestuurder van de Vervoersbond. Ook andere aankomende leden worden niet altijd met open armen ontvangen. "Er lopen types rond die ik echt niet hoef", zegt dezelfde bestuurder volgens FNV-Magazine. "Het soort dat schijt heeft aan alle regels. Jarenlang er genoegen mee nemen dat de baas te weinig betaalt, tot ze op een

dag besluiten lid te worden van de bond. Dan willen ze opeens alles met terugwerkende kracht betaald hebben en ze worden kwaad als dat niet zomaar kan." Tevreden is de bestuurder vooral als de nieuwe leden niet te veel heisa maken. "Geen gezeur, gewoon inschrijven en wegwezen." PETJES

len. Maar de kloof is er niet mee gedicht en dat is symptomatisch voor de stand van zaken in de hele vakbewegmg. Die ziet al jaren de noodzaak de participatie van haar leden te vergroten, maar is daarin tot nu toe in de verste verte niet geslaagd. Dat komt, schrijft Valkenburg, omdat ze "de problemen van morgen tegemoet treedt met de middelen van gisteren."

"Precies", zegt socioloog di Ben Valkenburg als hem verslag wordt gedaan van het festival. In juni promoveerde hij in Utrecht met het proefschrift 'Participatie in sociale bewegingen'. Daarin analyseert hij de crisis waarin sociale bewegingen, met name de vakbeweging, verkeren. Het optreden van de Vervoersbond FNV op het truckersfestival versterkt hem in zijn mening: er bestaat een geweldige kloof tussen de vakbeweging en haar leden. "Hoe lang de Vervoersbond niet heeft volgehouden dat truckersfestivals alleen maar werden georganiseerd om chauffeurs in te pakken! Dat ze zich lieten opjutten door valse truckersromantiek die alleen maar in het belang van de bazen zou zijn! Maar op zo'n festival komen meer chauffeurs dan op welke bondsvergadering ook. Reden genoeg, lijkt mij, om wat hen beweegt met een open blik te benaderen." Inmiddels heeft de Vervoersbond dat dus ook ingezien en daarom staan bondsbestuurders nu petjes uit te de-

De vakbeweging maakt zich van oudsher vooral sterk op het terrein van de loonarbeid. Al vanaf het begin van deze eeuw richt zij zich daarbij vooral op het centrale niveau: de overheid. Haar strategre draagt daar de sporen van; die is te karakteriseren als democratisch-centralistisch. Het centrale bondsapparaat ontwikkelt algemene visies en eisen en als die eenmaal zijn vastgesteld, worden de afzonderlijke bonden en leden geacht zich daaraan te houden. De eisen moet kracht worden bijgezet door de omvang van de achterban; daarom is het van belang dat vakbonden een massale aanhang hebben. Maar verder is er voor de gewone leden in de strategie van de vakbeweging nauwelijks een rol weggelegd. Door lid te worden, hebben werknemers de behartiging van hun belangen gedelegeerd aan de bezoldigden van een bond. En de bezoldigden doen alleen een beroep op de leden als het echt niet anders kan: als de onderhandelingen

WETENSCHAP,

CULTUUR

&) SAMENLEVING

45

- OKTOBER

2995

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen