VU Magazine 1995 - pagina 132

Wie zijn emoties op een slechte wijze stileert en doseert, bereikt het averechtse effect. Een authentiek gevoel is niet voldoende.

HILARITEIT

Mijn eigen favoriete campheld is Elvis Presley. In zijn persoon en loopbaan komen de extremen scherp naar voren: hij is zowel het tegendeel van camp geweest als de volmaakte belichaming ervan. In de beginfase van zijn carrière was Elvis een begenadigd artiest, een zanger van opzwepende rock and roll. Hij was uitdagender en opwindender dan enige andere zanger uit zijn tijd. Het prototype van de geslaagde artiest: de ambitie hebben om fantastische muziek te maken en vervolgens ook de daarbij behorende prestatie leveren. Van de jonge Elvis valt op geen enkele wijze camp te maken. Later in zijn carrière komen ambitie en prestatie in een scheve verhouding tot ellcaar te staan. In Las Vegas gaat Presley zich steeds nadrukkelijker als een echte artiest presenteren en wordt er uiteindelijk zelf de karikatuur van. Hij hult zich in uit één stuk gesneden witte pakken die gedecoreerd zijn met veel glitter en een te hoge boord. Hij is meer Elvis geworden dan Elvis ooit was. Tijdens het zingen slaagt hij L nauwelijks in zijn lachen te verbergen of is hij z'n tekst kwijt. De late Elvis is een mislukkeling, maar wel een fascinerende mislukkeling. Hij is dan definitief tot de wereld van de camp toegetreden. Maar je kunt het geen droeve teloorgang noemen: zijn optreden veroorzaakte eerder hilariteit dan melancholie.

REVIVAL

Natuurlijk is dit allemaal heel hooghartig gedacht. Wie plezier heeft in andermans banaliteiten, meent zelf wel te weten wat echte emotie en echte kunst is. Er zijn mensen genoeg die tot tranen toe bewogen zijn wanneer ze 'I remember Elvis Presley' horen en die het zigeunerjongetje met de traan als de hoogste vorm van schilderkunst beschouwen. Camp lijkt een houding te zijn van een culturele elite die bij wijze van uitstapje - eU<e dag Kafka en Stravinsky is immers ook niet alles - zich eventjes onge-

Er bestaat ook camp in het kwadraat. Toen Elvis in 1975 overleed, nam een Nederlandse zanger diezelfde dag nog een plaat op met als titel 'I remember Elvis Presley'. Het werd een wereldwijde hit. Maar met een hommage had het weinig te malcen; de banaliteiten waren zo extreem dat ze weer vermakelijk werden. Een typisch geval van onbedoelde camp die, zoals ellce onbedoelde humor, altijd het leukste is. Door kritische geesten werd de zanger in kwestie beschuldigd van lijkenpikkerij. Hij antwoordde daarop dat zijn gevoel echt was, dat hij diep geraakt was door de dood van Elvis, dat het lied uit het diepst van zijn hart kwam. En ik geloof hem. Alleen, oprechtheid is geen waarborg voor kwaliteit. Het is mogelijk iets authentiek te doorvoelen en toch uitsluitend banaliteiten te debiteren. Je kunt zowel integer als flauw zijn; enorm je best doen, maar mijlenver naast schieten. Dat is waar camp op attendeert: het belang van vormgeving. WETENSCHAP,

CULTUUR

et) SAMENLEVING

46

- MAART

199s

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen