VU Magazine 1995 - pagina 330

DUBBELE PUNT "Onderzoek is onderzoek naar het detail geworden, waardoor de visie wordt prijsgegeven. We hebben allemaal het idee dat we bouwen aan een kasteel van de wetenschap en dat eens het kasteel af zal komen. Iedereen bouwt daarom zijn eigen torentje of muurtje. Maar het is een illusie. We bouwen niet aan een kasteel, het is een ruïne die verder wordt afgebroken." Wouter van Dieren, lid Club van Rome, in KUNieuws, 9 juni. "Docenten in Nederland zijn de meest vertroetelde dieren ter wereld. Ze staan hooguit acht uur per week voor de klas. Toch weigeren ze opstellen van studenten na te kijken. In plaats daarvan geven ze multiple-choicetentamen na multiplecioicetentamen. Op je zeventiende is je creativiteit op een hoogtepunt. In Nederland wordt die dan juist volledig doodgemaakt." Prof. dr Rick van der Ploeg, Tweede-Kamerlid en hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam, in Trajectum, 29 mei. "Ik vind de hele discussie over proefdieren trouwens wat overtrokken. Wat doet iemand die muizen heeft in zijn huis? Hij geeft ze vergif met een bloedverdunnend effect. Het gevolg daarvan is dat de muizen wekenlang inwendige bloedingen hebben en doodziek zijn. Daar zegt niemand iets over. Wanneer wij de nek van een muis breken, (...) dan is het beestje in één seconde dood. Dat is minder erg dan een kat die een muis vangt. Maar toch wordt daarop heftig gereageerd. Sommige mensen meten met twee maten." Dr Bart de Strooper, Alzheimer-onderzoeker Centrum voor Menselijke Erfelijkheid in Leuven, in Natuur &> Techniek, juni.

Van de kunst des ingenieurs Nederland lijkt klaar. En is een kunstwerk bovendien. Daar is maar liefst vijf eeuwen aan gewerkt door vele generaties vaderlandse ingenieurs. En daar mag best eens de loftrompet over worden gestoken. Dat gebeurt dan ook uitvoerig in een kloeke uitgave van NAi Uitgevers, de 'boekenpoot' van het Nederlands Architec-

tuurinstuut. De titel, 'Nederland als kunstwerk', haakt handig in op de dubbele betekenis van dat laatste woord. 'Kunstwerk' roept namelijk niet alleen associaties op met schone kunsten en esthetisch verantwoorde cultuuruitingen van welke aard ook, maar zal menigeen die langzaam rijdend of stilstaand van 's Heeren wegen

gebruikmaakt, meer dan eens in het oog zijn gesprongen. Op veel van de grote borden in de berm, waarop Rijkswaterstaat informatie verschaft over de oorzaak van de desbetreffende filevorming en vertraging, staat het woord 'kunstwerk' te lezen. In zo'n geval dient de getergde weggebruiker te bedenken dat de hinder die hij ondervindt verband houdt met werkzaamheden die ten behoeve van zijn toekomstig gerief worden verricht: ter plaatse wordt een kunstwerk aangelegd, hetgeen typisch Nederlands ingenieursjargon is voor een tunnel, een brug, een via- of aquaduct, dan wel een ander civieltechnisch artifact. Om dit soort prozaïsch lijkende kunstwerken mag ons Villa Wilbrink: de bunker van Van Berkel et) Bos in Amersfoort.

Hond of kat

voor een hoed hield'. Maar zijn nieuwste boek is beter. Dat komt in de eerste plaats doordat hij zijn patiënten niet meer uitsluitend binnen de context van het ziekenhuis onderzoekt, hij gaat bij hen op bezoek en observeert ze in hun eigen omgeving. In de tweede plaats zat in het vroegere werk de eruditie van Sacks hem soms in de weg; hij had er een handje van te smijten met citaten van grootheden uit de wereld van literatuur en filosofie. Zijn laatste werk is wat dat betreft veel bescheidener en soberder; hij cijfert zichzelf meer weg om met grote toewijding de portretten van patiënten met een hersenafwijking te kunnen schilderen. Sacks beschrijft in zijn boek het leven van een autistische vrouw die door haar afwijking niet goed in staat is

Vervolg van pag. 35 Anderzijds beschouwt hij patiënten met een hersenalwijking nooit louter vanuit hun gebrek. Hij laat zien dat mensen soms in reactie op hun afwijking bijzondere talenten ontwikkelen. Zo blijken patiënten met het Gilles de la Tourette-syndroom of autisten soms een bijzonder vermogen tot concentratie, ordening en vasthoudendheid te bezitten. Ze zijn dan ook lang niet altijd maatschappelijk gemarginaliseerd. Een man met het Tourette-syndroom, een ziekte waarbij talloze tics worden uitgeleefd, bracht het bijvoorbeeld tot chirurg. Het type verhaal dat Sacks in 'Een antropoloog op Mars' schrijft, is niet helemaal nieuw. De verhalen lijken op die uit zijn boek 'De man die zijn vrouw

WETENSCHAP, CULTUUR e) SAMENLEVING - IULI/AUGUSTUS

36

1995

emotionele banden met mensen aan te knopen. Maar ze ontdekt dat haar manier van denken buitengewoon geschikt is voor de wetenschap; haar eenduidige, ordenende en afstandelijke manier van denken komt daar volledig tot zijn recht. Zij is zowaar doctor in de dierbiologie geworden. Sacks beschrijft met veel respect haar prestaties in de wetenschap, maar zelf bedrijft hij een heel ander soort wetenschap; een vorm van wetenschap waarbij het draait om inlevingsvermogen en betrokkenheid. Beide vormen van wetenschap hebben hun bestaansrecht. De ene levert nuttige technieken op, de andere is goed voor prachtige, subtiele verhalen, (KN) Oliver Sacks, 'Een antropoloog op Mars: zeven paradoxale verhalen', Meulenhoff/Kritak, £.45,-.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen