VU Magazine 1995 - pagina 179

Micro-injectie van een cel met vreemd, zogeheten 'transgeen' DNA, met behulp van computergestuurde micro-manipulatoren.

lijk zoveel waarde in de wetenschap? Aan het simpele feit dat wetenschap zo'n beetje het enige echt objectieve en duurzame is dat de cultuur heeft voortgebracht. Hoewel de meeste wetenschappen in wezen produkt zijn van het Westen en pas drie of vier eeuwen oud, doet dat niet werkelijk terzake. In het streven naar inzicht in de natuur en haar werkwijze gaat de wetenschap de cultuur op een unieke manier te boven. Wetenschap heeft dan ook weinig uitstaande met de individuele wetenschapper, weU<;e sekse, geaardheid, religie, status, leeftijd of huidskleur deze ook mag hebben. De oorzaalc van het kennelijke succes van de wetenschap is al langer een punt van discussie. Maar uiteindelijk lijkt iedereen het erover eens dat de triomf van de wetenschap mede een gevolg is van de regels die zij haar beoefenaren dwingend oplegt; regels die wetenschappers in staat stellen vooruitgang te boeken als ze slagen, maar die hen ook een halt toeroepen wanneer ze falen. HEMELSE

er een onverdraaglijke tegenstrijdigheid tussen beide theorieën, tot een van beide partijen ongelijk zou bekennen. In dit geval waren het de natuurkundigen die hun ongelijk moesten toegeven; ze waren niet op de hoogte geweest van het bestaan en het verwarmende effect van radioactief verval en hadden de leeftijd van de aarde daardoor enorm onderschat. Voorts speelt het vermogen om verwante theorieën te bundelen een rol. Het streven dient steeds gericht te zijn op pogingen alle theorieën in een bepaald onderzoeksgebied samen te vatten in één of enkele overkoepelende hypothesen. Newton kon bijvoorbeeld aantonen dat zowel Kepleis hemelse fysica als Galilei's aardse mechanica logisch voortvloeiden uit de bewegingswetten die hijzelf formuleerde en uit de overkoepelende wet van de zwaartekracht. Tot slot dient wetenschap ook een zeker voorspellend vermogen te bezitten. Haar kracht ligt immers in de mogelijkheid om op grond van vastgestelde feiten voorspellingen te doen over de toekomst. Hoe zouden dergelijke voorspellingen ooit kunnen kloppen wanneer de wetenschap geen betrekking had op de objectieve werkelijkheid, onafhankelijk van de mening die wij of iemand anders daarover hebben? Dat imago van de wetenschap, als een samenhangende, bundelende en voorspellende methode om de wereld te kennen - ligt dus onder vuur, en daarmee het idee van de wetenschap zelf. Gross en Levitt leggen de oorsprong van

FYSICA

Zo'n regel is bijvoorbeeld de belangrijke eis van samenhang. Toen Darwin zijn evolutietheorie bedacht, kwam hij op gespannen voet te staan met natuurkundigen, omdat volgens hun berekeningen de aarde veel jonger was dan in Darwins trage mechanisme van natuurlijke selectie werkelijk nodig zou zijn geweest. Vanaf dat moment bestond WETENSCHAP,

CULTUUR

S) SAMENLEVING

4r

- APRIL

199$

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen