VU Magazine 1995 - pagina 329

OP DE PLANK

Hond of kat herkennen Het werk van neuroloog Oliver Sacks heeft een belangrijke verdienste: de ons omringende wereld krijgt door hem iets wonderbaarlijks. Hij laat zien wat er allemaal mis kan gaan met de hersenen en hoe anders daardoor de beleving van de werkelijkheid wordt. Neem bijvoorbeeld het gezichtsvermogen. Daarover heeft Sacks een verhaal geschreven in zijn boek 'Een antropoloog op Mars' aan de hand van de belevenissen van Virgil. Deze raalct op jonge leeftijd nagenoeg blind. Zo'n veertig jaar later blijkt zijn kwaal te verhelpen. Virgil krijgt voor een deel zijn gezichtsvermogen terug. Maar dat betekent allerminst dat hij zich moeiteloos een weg door zijn omgeving baant. Een van de grootste proble-

Traditie van vervuiiing Gino Huiskes laat in 'De Visschen Vergeeven, Geschiedenis van de watervervuiling en -zuivering in Drenthe' zien dat ook lokale bestuurders een traditie kennen om de milieuproblematiek ver voor zich uit te schuiven. Terwijl wereldsteden als Rome in de oudheid al maatregelen namen tegen milieuvervuiling, was pas in de negentiende eeuw de situatie in het landelijke Drenthe door enkele cholera-epidemieën zo nijpend dat werd nagedacht over uitgebreide overheidsmaatregelen. In 1873 pleitte een commissie van gezondheidsinspecteurs voor bescherming van het drinkwater. Daarna werd gewacht op de landelijke overheid. Die stelde dertien jaar later, in 1897, een commissie in

De oorzaak ligt in de goede ontwikkeling van de tastzin. Een blinde betast lichaamsdelen of voorwerpen een voor een. Alles volgt elkaar op in de tijd. Een 'gewoon' mens kan daarentegen dingen gelijktijdig herkennen; het kost hem weinig moeite een samenstel van lichaamsdelen als hond of kat te herkennen. Hetzelfde geldt voor woorden: een voormalige blinde kan wel afzonderlijke letters herkennen, maar het kost hem de grootst mogelijke moeite een woord te lezen. Dat is weer zo'n gelijktijdigheid waarop zijn hersenen zich nooit hebben kunnen instellen.

men waarmee Virgil te maken krijgt, is de interpretatie van samengestelde beelden. Hij kan geen hond van een kat onderscheiden. De afzonderlijke lichaamsdelen herkent hij: de bek, staart en poten, maar hij is niet in staat die delen samen te voegen tot een beeld van een hond of kat.

Oliver Sacks

Sacks toont aan dat het herkennen van personen of objecten helemaal niet zo vanzelfsprekend is. Het gewone is eigenlijk nogal bijzonder. Lees verder op pag. 36

ZEVBN PARADOXALE VERHALEN

die een wetsontwerp moest maken dat in 1901 bij stemming echter kansloos bleek. In 1913 en 1921 werd het weer geprobeerd, rnaar wederom zonder resultaat. Wrang is dat uiteindelijk de eerste grote investeringen in de waterzuivering in Drenthe zijn gedaan door de Duitse bezetter. Bij het concentratiekamp Westerbork en de militaire vliegbasis Havelte verrezen zuiveringsinstallaties die ook na de oorlog in gebruik bleven. Deze daad had weinig met menslievendheid te maken. In Duitsland bestond een veel langere traditie van waterzuivering en bij dergelijke projecten achtten Duitsers zuivering normaal. In Nederland zou het tot 1970 duren eer er wettelijke verplichtingen voor waterzuivering kwamen. Lokale overheden hadden, niet alleen in Drenthe, al wel wat gedaan ter bevordering van de waterkwaliteit, maar vooral de industrie kreeg WETENSCHAP,

CULTUUR

steeds weer respijt als er drastische maatregelen moesten worden getroffen. Het Zuiveringschap Drenthe, opdrachtgever van het boek, verdient een pluim dat zij op gedegen wijze met haar eigen geschiedenis omgaat. Het historische onderzoek is niet teveel aangetast door propagandistische wensen van de financier. Alleen een evaluatie van het werk van het waterschap ontbreekt. Zo stelde in 1975 de voorzitter van het schap dat in 1983 al het water weer schoon zou zijn. Een onafhankelijk historicus had gekeken of dit jaar werd gehaald. Het boek meldt braaf dat het zuiveringschap ook na 1983 bleef investeren, dus waarschijnlijk was de voorzitter te pretentieus, (FDG) Gino Huiskes, 'De Visschen Vergeeven, Geschiedenis van de watervervuiling en -zuivering in Drenthe'; Uitgeverij Boom, Amsterdam/Meppel f.29,5 o.

e) SAMENLEVING

35

~ IULI/AUGUSTUS

1995

Micbiel van Diggelen, 'Een blad om van te houden vijftig jaar Hervormd Nederland'; Stichting Hervormd Nederland / Oecumenische Pers, f. 29,50. De gortdroog genoteerde geschiedenis van een sympathiek low budget-opinieblad. Vijftig jaar geleden begonnen als predikbeurtenblad is het tijdschrift dat pas later Hervormd Nederland zou gaan heten, menigmaal van inhoud en gedaante gewisseld. Van een periodiek voor het hervormde deel der natie, dat bedoeld was om de innerlijk sterk verdeelde geloofsgemeenschap bijeen te houden, begaf het zich, geïnspireerd door de Doorbraal<gedachte, allengs meer op politiek, cultureel en algemeen maatschappelijk terrein. Hoogtepunt van die ontwikkeling vormden de activistische jaren zeventig waarin het blad het progressief christelijke vingertje hief en daarom, op de achterpagina althans, het voltooid deelwoord in de naam verving door de tegenwoordige tijd: hervormt Nederland! Maar ook die tijd is weer voorbij. Tegenwoordig doet het inmiddels onafhankelijke, tot HN-Magazine omgedoopte tijdschrift vooral veel zingeving en spiritualiteit in zijn kolommen. Heinze Oost, 'Hoe schrijf ik een betere scriptie - een nieuwe methode voor het schrijven van scripties en andere teksten'; Uitgeverij Contact, f. 24,90. Zoals de een de straat niet op durft, zo krijgt een ander niet zonder zweten of trillen een pen op papier. Met name de scriptie waarmee elke student vroeg of laat wordt geconfronteerd, kost velen hoofdbrekens. Oost, docent studievaardigheden te Utrecht, leidt vreesachtige scribenten aan de hand door scriptieland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen