VU Magazine 1995 - pagina 431

:(

^

te vatten is. En dat kan indrukwekkend veel zijn; dat zie je hier." Oost schalcelt de Scintiex in, een op een geigerteller gelijkend apparaat dat radioactieve gamma-straling meet. Hij loopt naar de duinenrij tot het apparaat flink begint te tikken. "Hier is te vinden wat ik zoek", zegt hij. Oost palet een spade en begint te graven. Tussen de brede lagen met witte zandkorrels zitten een paar donkere streepjes. "Die laagjes bestaan uit materiaal met een hoger soortelijk gewicht", zegt hij, "uit hele kleine stukjes halfedelstenen zoals granaat en zirkoon, en zware mineralen als magnetiet en epidoot." De stralingsmeter behoort bij de uitrusting die Oost heeft meegekregen van de Environmental Research Group bij het Kernfysisch Versnellerinstituut (KVI) van de Groninger universiteit. Het KVi kon zijn kennis van de sedimentologie gebruiken voor een onderzoek naar de kenmerken van het zand langs de Noordzeekust van Kaap Skagen, aan het noordpuntje van Jutland, tot het Franse Calais. De kernfysici hadden ontdekt dat ze zand naar plaats van herkomst konden onderscheiden door verschillen in straling te meten. "Noem het maar een radioactieve vingerafdruk", licht Oost toe. Zo zou het

zand op Ameland zijn aangevoerd uit het Elbe-systeem, terwijl dat van de Noordhollandse kust via de Rijn uit de Alpen komt. Dergelijke kennis is van belang om het transport van sediment langs de kust te volgen en zo de kustbescherming en het beheer van kustwateren te verbeteren. Het onderzoek van Oost moet de vingerafdrukmethode toetsen en verfijnen. Edelstenen Oost pakt een loep uit zijn rugzale en schept wat van het donkere zand op een troffel. "Kijk maar eens, dat is toch prachtig", zegt hij. De zon laat de vochtige korrels schitteren, de kleuren variëren van felwit via het diepe rood van edelstenen tot zwart. Opeens is het strand niet meer een hoeveelheid eenvormig zand waarin je kuilen kunt graven, maar een kleurrijk, levend geheel. De sedimentoloog schraapt met zijn troffel voorzichtig een paar kilo zand bijeen, dat hij in een plastic zak gooit. Met zijn stevige schoenen, witte pet en een rugzalc vol apparatuur lijkt hij niet erg op z'n plaats tussen de schaars geklede zonnebaders. Het dunne laagje donkere zandkorrels, zegt hij, heeft waarde: "Ze zijn veel te klein om er sie-

WETENSCHAP,

CULTUUR

es) SAMENLEVING

5

- OKTOBER

raden van te maken. Maar er zijn andere toepassingen en die zijn commercieel interessant. Bij het Ministerie van Economische Zaleen zijn concessies aangevraagd voor exploitatie." Doemt hier een nieuwe bedreiging voor de wadden op: een strand vol zandzuigers en ander ronkend blik? Oost kan de gevolgen van eventuele exploitatie niet overzien, maar wil ook wijzen op de positieve kanten van wat er gaande is langs de Nederlandse Noordkust. "Om te beginnen spreek ilc liever niet van bedreigingen, maar van een toenemende belasting van het gebied. Dat geeft aan dat je er wat aan kunt doen, dat je de belasting kunt verminderen. Bovendien gaat niet alles achteruit, beetje bij beetje zie je dat natuurlijke processen weer worden toegelaten." Zo probeerden de mensen van Rijkswaterstaat jarenlang de natuur te beteugelen. Dat doen ze nog steeds, al was het maar om overstromingen te voorkomen, maar ze zullen niet snel meer gigantische asfaltdijken aanleggen, zoals ze dat vroeger deden. Waar het kan geven ze de natuur meer vrijheid, bijvoorbeeld door het loslaten van Rottumeroog en de oostkant van Schiermonnikoog. Bovendien zijn er milieuclubs als de waddenvereniging IC)^^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen