VU Magazine 1995 - pagina 430

REPORTAGE

E R I C

LE

G R A S

Een dagje naar het strand Door een niet te stillen zandhonger van de Waddenzee, schuiven de waddeneilanden steeds meer op in de richting van het vasteland; een proces dat zich in de geologisch gezien korte periode van enkele duizenden jaren zal afspelen. Tegen die ontwikkeling wil geoloog Albert Oost onder meer de mossel in stelling brengen. Een kofferbak vol zand uit Ameland.

E

en paar kilometer voorbij Holwerd staat een file: een misplaatste rij auto's die tegen de achtergrond van de zeedijk en het Friese platteland een beetje belachelijk aandoet. Kennelijk zijn we niet de enigen die op deze zaterdag in de nazomer het plan hebben opgevat om een dagje naar Ameland te gaan. Medewerkers van Wagenborg, de maatschappij die de veerboten exploiteert, dirigeren de stroom auto's naar een weiland, waar we parkeren. Een busje brengt ons naar het eind van de pier, waar we net op tijd arriveren om de boot te zien afvaren. Dat wordt dus een kop koffie in een cafeetje en staren over het wad. "Zo krijg je wel een aardig beeld van wat er hier gaande is", zegt geoloog dr Alben Oost, die onlangs in Utrecht promoveerde op een onderzoek naar de ontwÜckeling van het waddengebied in de laatste vijfduizend jaar. "Dit gebied vormt een dynamische eenheid", zegt hij, "veranderingen in het ene deel, of het nu om het wad, de eilanden, de Noordzee of de geulen tussen de eilanden gaat, hebben uiteindelijk gevolgen voor de rest." Oost wijst naar het Noorden, waar een onbeschoft groot boorplatform de horizon ontsiert: "Daar heb je de gas-

winning. Hoeveel toeristen hier komen hebben we net geinerkt. Bovendien zijn er de visserij, de schelpen- en de zandwinning, en is er de luchtmacht die in de buurt oefeningen houdt. Die luchtmacht, om maar eens wat te noemen, kan hier op zich best oefenen. Het gaat om het effect van alle factoren samen. Die vormen een zware, nog steeds toenemende belasting. Dat komt er ook in al het wetenschappelijk onderzoek naar dit gebied onvoldoende uit."

Haffen Een tocht met Oost naar wad, Noordzee en de barrière van eilanden daartussen, betekent een onverwachte manier van kijken naar natuur en landschap. Oost heeft wel oog voor de kiekendieven en geniet van het paarse dek dat de duinroosjes over de duinen leggen, maar wordt pas echt enthousiast als hij achter een duinenrij een grote zandhaal<: van het strand de Noordzee in ziet steken. "De mensen van Rijkswaterstaat hadden het al gezegd: dit is iets echt spectaculairs", grijnst hij. De haalc, die de kust het aanzien geeft van de haffen voor de Poolse en Baltische kust, staat niet op de kaart van het eiland. Dat ligt niet aan de

WETENSCHAP,

CULTUUR

et) SAMENLEVING

4

- OKTOBER

kaart. Die is gedetailleerd genoeg om de haalc, die al gauw een paar kilometer lang is, weer te geven. Het is eerder een kwestie van tijd, de kaart dateert van 1984 en destijds was de noordkust van Ameland een tamelijk recht strand. Alleen een donkere vlek in de zee aan de westpunt van eiland geeft de ondiepte aan die later de haal<: zal gaan vormen. De punt daarvan wijst nog in westelijke richting. "Nu zie ik pas echt hoe snel zoiets kan gaan", zegt Oost. "De zandhaal< is een halve slag gedraaid en wijst nu naar het oosten. Het geheel is bovendien langzaam langs de kust naar het oosten verschoven. Vele tonnen zand, die zijn verplaatst in weinig meer dan tien jaar." In de stem van Oost klinkt ontzag door. "Toen ik studeerde", legt hij uit, "dacht ik vooral in perioden van miljoenen jaren en meer. Dat is het perspectief van de geoloog. Toen ik mij vanwege mijn promotieonderzoek intensiever ben gaan bezighouden met de vergelijkende sedimentologie - dat is de wetenschap die recente afzettingen vergelijkt met wat er in oude gesteenten is terug te vinden - zag ik de klok weer tikken. Dat wil zeggen, ik kijk nu meer naar kortere perioden, naar wat er gebeurt in een tijdval<: dat voor mensen I99S

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen