VU Magazine 1995 - pagina 323

punt aangeeft. Zelfs al waren de vogels in de Stille Zuidzee de enige uitstervende diersoorten op aarde, dan nog zou het tempo waarin zij over de hele wereld uitsterven daardoor tussen de honderd en duizend keer hoger liggen dan het normale gemiddelde. Maar vogels zijn niet de enige slachtoffers. Het prehistorische bewijsmateriaal is zwak, maar biologen hebben

tien miljoen jaar uithouden om daarna voorgoed te verdwijnen. Met andere woorden, een willekeurige soort heeft een gemiddelde levensverwachting van één tot tien miljoen jaar. Of: van elke tien soorten zal er elke honderduizend tot een miljoen jaar één uitsterven, enzovoort. Op dit moment leven er zo'n tienduizend vogelsoorten op aarde. Uitgaande van de veronderstelling dat vogels

Botten

van een uitgestorven,

niet-vliegende

ibis, gevonden

even snel uitsterven als ongewervelde zeedieren, betekent dit dat eens per honderd tot duizend jaar een soort zou moeten uitsterven. Is dat een realistische veronderstelling? Merkwaardig genoeg wel. Door per soort verschillen in het DNA te onderzoeken, zijn biologen erin geslaagd zogenaamde moleculaire klokken te ijken. Met behulp van deze klokken is aangetoond dat oorspronkelijk nauw verwante 'moderne' vogelsoorten de afgelopen paar miljoen jaar verder van elkaar af zijn komen te staan. De fossiele geschiedenis wijst uit dat in diezelfde perode het aantal nieuw ontstane vogelsoorten ongeveer opweegt tegen het aantal uitgestorven soorten. Het lijkt er dus op dat een vogelsoort inderdaad ongeveer enkele miljoenen jaren overleeft alvorens uit te sterven. Het zou dus buitengewoon uniek moeten zijn voor een bioloog om zelf ooit getuige te zijn van een vogelsoort die uitsterft; iets wat hij hooguit één keer in zijn leven meemaakt. Voor veldbiologen in de Stille Zuidzee is dit echter een jaarlijks terugkerend gebeuren. Het tempo waarin soorten daar uitsterven geeft eerder aanleiding om van 'kilododen' te spreken; het sterftecijfer daar komt namelijk duizenden malen hoger uit dan het desbetreffende ijk-

WETENSCHAP,

CULTUUR

op

Hawaï.

heel duidelijke aanwijzingen dat in de afgelopen eeuw op de Hawaï-eilanden alleen al zo'n honderd plantesoorten, meer dan veertig insektesoorten en vele andere organismen verloren zijn gegaan. Wie dan nog wil beweren dat het in een toenemend tempo uitsterven van soorten een fabel is, negeert het cijfermateriaal waarmee veldbiologen hun beweringen tegenwoordig staven. Het grote uitsterven is, helaas, een onomstotelijk en alomtegenwoordig feit.

Stuart L. Pimm is hoogleraar ecologie en evolutionaire biologie aan de University van Tennessee. Hij houdt zich bezig met natuurbescherming en milieu en is auteur van 'The Balance of Nature? - Ecological Issues in the Conservation of Species and Communities'. © The Sciences, tweemaandelijks tijdschrift van The New York Academy of Sciences, maart/april 1995.

a) SAMENLEVING

29

- IULI/AUGUSTUS

1^9$

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen