VU Magazine 1995 - pagina 305

"Ik denk het wel, ja. Ik heb tot dusver alleen maar een soort meelijwekkend, neerbuigend gedrag gezien van die mensen. En niet speciaal tegenover mij, maar ook tegenover heel erg grote wetenschappers zoals fan Oort. Die hebben daar in hun laatste jaren ook mee te kampen gekregen. Het is maar goed dat Oort nu dood iS; het werd hoe langer hoe moeilijker om aan te zien hoe er werd gesloopt. Dat gun je zo'n man niet. "Maar waarom zijn er nu geen Oorten meer? Waar is de Huygens van deze generatie? Mensen die de potentie hebben om deze hoogten te bereiken, moeten zich nu noodgedwongen met allerhande futiliteiten bezighouden."

dat financieringsmodel en dat vind ik een vorm van prostitutie waar ik geen woorden voor heb." Als tegenargument geldt dat de universiteit tijd mee moet gaan. "Waarom? Het heelal verandert niet met ons mee. Waarom zou een universiteit meeveranderen als het heelal een ontwikkelingstijd heeft van vijftien miljard jaar? Wat een onzin. Laat ik het tegenovergestelde zeggen. De structuur van de geleerdheid van de universiteiten zoals die in de loop der eeuwen is opgebouwd, heeft ons alles gegeven - van de penicilline tot de quasar. Laten we daar in vredesnaam met onze gore tengels vanaf blijven, want het werkt zo ontzettend goed. Waarom zouden we zo eigenwijs zijn om dat vanachter een bureau in Zoetermeer te verbeteren? Natuurlijk is er een evolutie. Maar er is nog nooit een evolutie begonnen achter een bureau."

met

zijn

"De geleerdheid van de universiteiten heeft ons alles gegeven; van de penicilline tot de quasar. Laten we daar in vredesnaam met onze gore tengels vanaf blijven."

Voert u op de juiste wijze strijd tegen de 'ondernemende universiteit'!U kunt ook zeggen: "If you can't beat them, join them". "Dat doen al mijn collega's. They join them. En ik niet. In dit opzicht ben ik een zeer principieel mannetje. De idee van de universiteit als bolwerk van geleerdheid vind ik absoluut fundamenteel. = "Ik heb geen bestuurlijke talenten. Mijn hersenen werken niet zo. Mijn hersenen hebben niet te maken met een achterkamerpoliticus met een dikke sigaar; mijn hersenen hebben te maken met het heelal. En het heelal is heel erg moeilijk te begrijpen, maar het heelal heeft mij nog nooit bedrogen. Als ik iets niet begrijp, dan komt dat doordat ik te dom ben. Dat kan zijn. Maar ik kan het niet wijten aan de slinkse streken van het universum. En zelfs als ik wèl enig politiek vermogen had en zou proberen die mensen van mijn gelijk te overuigen, dan zou rk voortdurend denken dat ik eigenlijk wil uitzoeken waarom de ruimte niets weegt. Dat interesseert mij. En van die zwakte in mijn geest maken mijn tegenstanders dan gebruik. Ik leg het dus altijd af tegen die mensen. "Goed, een voorbeeld. De oud-voorzitter van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, Borgman hij is nu goddank weg - die heeft het bestaan om bij herhaling te zeggen dat volgens hem nu alle belangrijke wetenschappelijke ontdekkingen wel zijn gedaan. Dat de verzamelde Nederlandse wetenschapswereld die man niet aan de paal heeft genageld, verbijstert mij. Hoe kan iemand ongestraft zo'n enormiteit uiten? Aan dergelijke lieden zijn wij dus overgeleverd. Nou, tel uit je winst."

Maar er is toch ook een middenmoot onder de onderzoekers. Het is toch niet allemaal topl "Het gaat me er niet om de middenmoot aan te pakken. Laten we wel wezen: natuurkundig gezien behoor ikzelf ook tot de middenmoot. Ik ben geen Nobelprijsgeleerde. Nee, het gaat me om de staart. Om de mensen waarvan je echt moet zeggen: dat gaat niet. En dan kun je je wel afvragen hoe je dat bepaalt, maar ik zeg: goede en slechte wetenschap heeft een eigen nestgeur. Ga maar eens naar een lezing van de Koninklijke Academie van Wetenschappen en luister naar een willekeurige geleerde over zijn eigen werk. Dan ruik je gewoon of die persoon er wat van kan of niet."

•s

Ik bespeur een erg diepe eerbied voor de mensen die het hebben gemaakt. "Ik heb inderdaad heel veel eerbied voor die bewoners van de ivoren toren die van hun geleerdheid ook werkelijk iets proberen te maken." Maar voor wie proberen ze er wat van te maken! Voor de andere mensen in de ivoren toren! "Zij doen dat voor hun eigen vak, hun eigen roeping. En vergis je niet: de ethiek daarvan is in de meeste vakken strenger dan welke ambtelijke regel ook. Als ik mij beoordeeld acht door mijn collega's in die ivoren toren, dan weet ik dat hun oordeel strenger is dan wat welke minister of journalist mij ook kan aanleggen. En dan blijft het streven om binnen dat oordeel nobel en billijk te blijven en het hoogste te bereiken. "Aan je positie in die ivoren toren mag je natuurlijk geen

U heeft het eigenlijk ook over de mensen die aan het hoofd van de universiteiten staan. "fa, goed gezien." Kijken zij neer op wetenschappers schapper willen zijnl

die gewoon

WETENSCHAP,

weten-

CULTUUR

Als je de universiteiten zo drastisch uitdunt, bouw je dan niet de ivoren toren weer op die we de laatste jaren juist aan het afbreken warenl "Juist! En we hebben die ivoren toren volkomen ten onrechte gesloopt. Een universiteit is er voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. Een universiteit werkt per definitie aan de grenzen van het kunnen en het weten. Daar zijn wij gewoon voor. En dus zal het altijd vaag zijn en ivoren-torengedrag vertonen. Dat is noodzakelijkerwijs zo."

ei) SAMENLEVING

II

- [ULI/AUGUSTUS

199;

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen