VU Magazine 1995 - pagina 358

EEN RAZEND ROLLENSPEL Het lijkt een ziekte in opkomst: de meervoudige peisoonlijkheidsstooinis (MPS). Iemand die eraan lijdt bestaat uit talloze deelpersoonlijkheden. Maar in de wetenschappelijke wereld heerst hevige verdeeldheid over de vraag of er wel sprake is van een echte ziekte. Is MPS geen uitvinding van overijverige therapeuten!

Koos

H

et gebeurde in South Carolina. Een vrouw had overspel gepleegd. De echtgenoot was woedend en vroeg echtscheiding aan. Nu geldt in South Carolina de regeling dat in geval van overspel de echtgenoot niet alimentatie-plichtig is. Pech voor de vrouw dus. Voor de rechtbank bracht zij echter een verrassend argument naar voren: ze leed aan een meervoudige persoonlijkheidstoornis. Niet zijzelf was met andere mannen naar bed geweest, maar een van haar alter ego's, een afsplitsing van haar eigenlijke zelf. Tijdens het overspel was zij zichzelf niet geweest. Daarvoor zou de rechtbank begrip moeten tonen. Een zieke verdient geen straf, maar hulp en mededogen. En zo iemand mag men zekez haar alimentatie niet onthouden. De argumentatie van de vrouw was blijkbaar zo overtuigend dat rond deze zaak al jaren een juridisch steekspel gaande is. Het lijkt een flauwe smoes. Wie zich in het verschijnsel MPS verdiept ontkomt moeilijk aan de gedachte dat dit ziektebeeld één groot verzinsel is

NEUVEL

van mensen die geen verantwoordelijkheid voor hun eigen daden durven te nemen. Het is immers een bekende menselijke neiging om positieve prestaties aan eigen verdienste toe te schrijven maar bij mislukkingen en fouten anderen de schuld te geven, of te zeggen dat zij even niet zichzelf waren. MPS lijkt op het eerste gezicht weinig meer dan een medisch-wetenschappelijk rechtvaardiging van dat 'even niet zichzelf zijn.' Er bestaan andere krasse voorbeelden. Een moordenaar in België had niet eigenhandig iemand om het leven gebracht; het was een deelpersoonlijkheid van hem geweest die bezit van hem had genomen en de daad beging. De verdachte kon daarom onmogelijk de beschuldiging van moord ten laste worden gelegd. In de rechtspraak is het niet ongebruikelijk de mate van toerekeningsvatbaarheid van een verdachte te onderzoeken. Een psychisch gestoorde is nooit honderd procent verantwoordelijk voor zijn daden. Het nieuwe van MPS is echter dat de verantwoordelijk-

WETENSCHAP,

CULTUUR

Q) SAMENLEVING

64

- JULI/AUGUSTUS

heid voor een misdrijf niet wordt ontkend, maar dat de verantwoordelijkheid daarvoor wordt doorgeschoven naar een deelpersoonlijkheid. Deze deelpersoonlijkheid is evenwel niet strafbaar omdat hij alleen in het hoofd van zijn gastheer bestaat en niet bij de burgerlijke stand staat ingeschreven. GEHEELONTHOUDER

Over MPS bestaat een hevige controverse. Bestaat de ziekte wel 'echt'? Is de stoornis niet een beetje een modeziekte? Niemand had ooit van meervoudige persoonlijkheden gehoord - vóór 1980 spral<: geen mens erover - maar van de ene op de andere dag blijken talloze mensen, met name vrouwen, aan de ziekte te lijden. In Nederland zijn onder anderen psychotherapeute Suzette Boon en de Utrechtse hoogleraar Onno van dei Hart fervente verdedigers van de gedachte dat MPS een echte ziekte is die maatschappelijke erkenning verdient, mét alle financiële consequenties vandien. Daaraan tegengesteld is het 1995

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen