VU Magazine 1995 - pagina 215

LEZINGEN

&)

CONGRESSEN

De dodo gepehabilitaerd Hilaiie Belloc zette het lot van de dodo ooit zo fraai op rijm: "The. Dodo used to walk aiound / And take the sun and ail / The sun yet warms his native ground // The dodo is not there! II Ther voice that used to squawk and squeak / Is now forever dumb -1 Yet you may see his hones and beak / All in the Mu-se-um." Tragisch, nietwaar? Maar Dod.

zijn definitieve uitroeiing, nog een voorstelling van het beest kunnen maken: een koddig bolrond kuiken met kolossale afmetingen en belachelijk kleine vlerkjes dat inderdaad wat sullig langs zijn kromme snavel kijkt. Dat beeld nu, van de domme dikke dodo, die zijn tragisch lot niet alleen aan de mens, maar vooral ook aan zijn eigen vadsigheid en gebrek aan psychologisch inzicht te wijten had, blijkt volgens de jongste zoölogische inzichten niet te kloppen. De exemplaren die ons geschilderd zijn overgeleverd, leefden in gevangenschap en waren als gevolg daarvan onnatuurlijk zwaar en gedrongen en vertoonden zich in een wat angstig verkrampte houding. De levende exemplaren op Mauritius moeten, naar wetenschappelijk onderzoek en skeletreconstructie recentelijk hebben uitgewezen, aanmerkelijk minder sullig en log zijn geweest; ze vertoonden zich doorgaans in een meer opgerichte houding (zoiets als die van een pinguïn), konden hard lopen en venijnig bijten, ledere era haar eigen ethos. En dus maakt de calvinistische moraal (ledigheid en vadsigheid zijn des duivels oorkussen) die totnutoe steevast aan het lot van de dodo verbonden werd, thans plaats voor een meer hedendaagse, die tevens de boodschap van deze tentoonstelling vormt: de dodo is een martelaar en het symbool bij uitstek van alles wat er mis kan gaan tussen mens en natuur. Eindelijk rehabilitatie voor de dappere dodo. (GJP)

te kiezen, ontbrak. Vanwege het gebrek aan vijanden zag de dodo bovendien geen reden tot vluchten toen de eerste Europeanen kort voor 1600 voet aan land zetten. En dat was dom. Een halve eeuw later had het laatste exemplaar het loodje gelegd. Niet dat ze smakelijk waren. Integendeel, mogen wij aannemen op grond van een reisverslag uit 1598 van Admirael lacob Cornelisz. van Neck: "Desen Voghel

OJCVS

hoe is dat eigenlijk zo gekomen? Ter verklaring van het uitsterven van het dier heeft eigenlijk altijd maar één verhaal de ronde gedaan. De vogel, wiens voorouders in de gedaante van een duif waren komen aanvliegen, vonden op het eiland Mauritius (genoemd overigens naar 'onze' prins Maurits!) werkelijk alles wat ze nodig hadden: een volmaakt klimaat, voedsel en gelegenheid tot nestelen volop en - het allerbelangrijkste - geen natuurlijke vijanden. Ze bleven er dus en evolueerden, als echte eilandbewoners, tot een aparte soort die steeds dikker en zwaarder werd en wier vleugels langzaamaan verdwenen omdat de noodzaak om nog het luchtruim

die is soo groot als een swaen, [wy] gaven hem de naam Walchvoghel, want doen wy de leckere Duyfkens ende ander cleyn ghevoghelte ghenoech vinghen, doen taelden wy niet meer naer desen Voghel." Maar ja, wèl doodknuppelen natuurlijk die sukkels van beesten, net zo lang tot er niet één walgvogel - ook wel dodaers, kermisgans en grifeend genoemd - meer op heel Mauritius rondliep. Een enkel exemplaar ontliep de dans door als levend curiosum te worden afgevoerd naar Europa, waar hij terechtkwam in de exotische menagerie van een of andere vorst. Daar werd zo'n vogel dan naar het leven getekend of geschilderd, zodat wij ons ook nu, ruim driehonderd jaar na WETENSCHAP,

CULTUUR

'Het lot van de dodo' is tot 15 november te bezichtigen in het Zoölogisch Museum; toegang uitsluitend via dierentuin Artis, Amsterdam. Openingstijden: dinsdag tot en met zondag tussen 9.00 en 17.00 uur.

&> SAMENLEVING

29

- MEI

199s

Filmvoorstelling 'Op zoek naar Joods Amsterdam' Film over een speurtocht naar sporen van vooroorlogs Joods Amsterdam uit 1975, gemaakt door Philo Bregstein en Salvador Bloemgarten. Beiden zijn aanwezig en geven een toelichting. Nationaal Vakbondsmuseum, Henri Polaklaan 9, Amsterdam. Informatie: mevr. E. Schlatmann, tel.: (020) 6 24 II 66. Zondag 7 mei, 14.00 uur. 'Hollywoodisering van de Holocaust' Lezing door historicus Frank van Vree. Erasmus Universiteit Rotterdam, C-gebouw, zaal Al, Woudestein. Informatie: Studium generale, tel.: (010)4 08 11 44. Dinsdag 9 mei, 16.30 uur. Congres 'Geschiedenis van de techniek in Nederland in de negentiende eeuw' Techniekmuseum, Ezelsveldlaan 61, Delft. Inf.: tel.: (043) 88 33 14. Zaterdag 13 mei, 10.30 uur. Lezing 'Geschiedenis van de wiskunde' Door Jan Schut, Universiteit Twente. Café-restaurant De Oude Tram, Stationsplein 104, Amersfoort. Informatie: S. Schuit, tel.: (05280) 7 92 97. Dinsdag 16 mei, 20.00 uur. Manifestatie 'Chaos en Verbeelding' De manifestatie opent met een filosofisch getinte discussie tussen gasten uit de wereld van de kunsten en de filosofie. Onder meer Meerten ter Borg (godsdienstsocioloog. Rijksuniversiteit Leiden), Onno Zijlstra (filosoof. Hogeschool voor de Kunsten, Kampen) en Désanne de Brederode (filosofe, schrijfster) gaan in gesprek over

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen