VU Magazine 1995 - pagina 121

moeders van de 58 baby's - de experimentele groep dus werd geleerd hoe ze hun huis betrekkelijk vrij van allergenen konden houden, stofmijt konden bestrijden en mogelijk allergeen voedsel konden mijden. Op de leeftijd van tien maanden had veertig procent van de controlegroep allergieën ontwikkeld, tegen slechts dertien procent van de baby's uit de experimentele groep. Veranderde gezinsomstandigheden kunnen mogelijk ook een oorzaak vormen van de toename van allergieën. In gezinnen met twee werkende ouders is flesvoeding meestal pure noodzaak geworden. Maar flesvoeding berooft de baby van antilichamen die anders door de moeder worden aangeleverd, en leidt zo tot een toename van het aantal allergieën. Gezinnen die in steden wonen en om de zoveel jaar verhuizen stellen hun kinderen ook bloot aan een grote verscheidenheid van allergenen en virusinfecties van de luchtwegen. En ten slotte kan luchtvervuiling de slijmvliezen van de luchtwegen zodanig beschadigen, dat antigenen kunnen binnendringen die anders buiten het lichaam waren gebleven.

overwegend lastig of weinig effectief. Voor wie last van hooikoorts heeft, is het een hele toer het doktersadvies op te volgen en zoveel mogelijk binnen te blijven in afgesloten kamers, en daarbuiten een anti-stuifmeelmasker te dragen, of, indien de klacht seizoensgebonden is, zolang maar ergens anders heen te gaan. Een pilletje slikken is toch veel handiger, nietwaar? Als Profets anti-giftheorie over allergieën juist zou zijn - en het bewijsmateriaal is in dat opzicht eerlijk gezegd dubbelzinnig - dan zal dat ingrijpende consequenties voor het medisch onderzoek op dit terrein hebben. Men zal zich in dat geval moeten gaan richten op het vinden van de gifstoffen die voorkomen in bijvoorbeeld stuifmeel en allergie opwekkende zeedieren. Zodra dat bepaald is, kunnen tegenmaatregelen worden genomen, zoals het neutraliseren van het gif, of het met behulp van geneesmiddelen uitschakelen van zowel het gif als zijn antigeen. En als de patiënten wier allergie niet functioneel is om daadwerkelijk giftige stoffen uit te drijven, ondubbelzinnig kunnen worden aangewezen, dan mogen hun symptomen ook zonder probleem worden onderdrukt.

Het menselijk lichaam is niet fragiel, maar ook niet onbreekbaar; niet perfect, maar ook niet nodeloos gebrekkig. Zoals alle produkten van organische evolutie is het lichaam een verzameling compromissen, die elk hun eigen voordelen bieden - maar wel altijd tegen een bepaalde prijs. We zouden graag denken dat het leven in wezen gelukkig en gezond is, althans behoort te zijn. Maar de natuurlijke selectie geeft om menselijk geluk geen zier. Als de neiging tot bijvoorbeeld hartverlamming, hooikoorts of jicht op een of andere manier het welslagen van de reproduktie zou verbeteren, zal de mens er daadwerkelijk in toenemende mate door gekweld gaan worden, terwijl hij, heel paradoxaal, als soort in evolutionaire zin juist meer geslaagd zou mogen heten.

Het kan geen kwaad te benadrukken dat de theorie van Profet nieuw is; nog maar weinig allergologen zijn ervan op de hoogte, en velen van hen geloven heilig in de antiwormtheorie. Maar ell<e theorie is beter dan geen theorie. De waarheid zal, zoals de Engelse bioloog Thomas Henry Huxley ooit zei, eerder aan het licht komen door een fout dan door vaagheid. Allergieën zijn een schijnbaar onontkoombaar deel van het menselijk bestaan geworden - even frustrerend vertrouwd als puisten en rugpijn. Maar toen de Engelse arts John Boystock zijn eigen hooikoorts in 1819 omschreef voor de Royal Society in Londen, leek zijn aandoening allesbehalve gewoon: Boystock kon slechts achtentwintig vergelijkbare gevallen vinden onder de vijduizend patiënten die hij in heel Engeland onderzocht. De archieven lijken aanleiding te geven tot de conclusie, dat hooikoorts in Engeland in wezen onbekend was tot 1830 en in NoordAmerika tot 1850. In Japan kwam het in 1950 nog verwaarloosbaar zelden voor, maar nu heeft ongeveer een tiende deel van de bevoU<ing er last van. Als die toename echt is en niet slechts een produkt van veranderde registratiemaatstaven, wat kan daarvan dan de oorzaak zijn?

De toename van het aantal allergieën zou best eens zo'n soort compromis kunnen zijn. Want verbeterde huisvesting, veranderde voedingspatronen en hedendaagse technologie hebben het moderne leven van de westerse mens in veel gevallen bepaald gerieflijker gemaakt, maar de prijs voor al dat comfort zou wel eens betaald kunnen worden met astmatische aanvallen, veel gesnotter en netelroos. Hoeveel van dat nodeloos lijkende lijden de geneeskunde zonder bijkomend risico kan verzachten, valt nog te bezien.

GESNOTTER Randolph M. Nesse is buitengewoon hoogleraar onderwijs en

Ironisch genoeg kan veel van het moderne comfort daarvan wel eens de schuldige zijn. Luchtdichte huizen met gordijnen en kamerbrede vloerbedekking zijn bijvoorbeeld broedplaatsen voor de stofmijt, wiens uitwerpselen allergieën opwekt. Bij een onderzoek onder 120 baby's met een hoge vatbaarheid voor allergieën (bepaald op basis van het IgE-gehalte bij hun geboorte), werden 62 baby's grootgebracht als controlegroep zonder enige interventie. De

WETENSCHAP,

CULTUUR

universiteitszaken aan de psychiatrische faculteit \an de University of Michigan in Ann Arbor. George Williams is emeritus hoogleraar ecologie en evolutie van State University in Stony Brook, New York. Dit artikel is een bewerkt hoofdstuk ran 'Why We Get Sick: The New Science of Darwinian Medicine', het boek dat zij samen schreven en dat in januari ran dit jaar verscheen bij Times Books in Amerika. © The Sciences, tweemaandelijks tijdschrift ran The New York Academy of Sciences, november/december 1994.

O) SAMENLEVING

35

- MAART

i<)9i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen