VU Magazine 1995 - pagina 264

DUIVEN

KIJKEN

Slechte eieren door verzuring

KUNST Wie dacht dat het onderscheiden van schilderstijlen niet doenhjk is zonder enige academische vorming, is recentelijk in het ongehjk gesteld door enkele Japanse duiven. Psychologen van de Keio Universiteit in Tokyo zijn erin geslaagd {New Scientist, 6 mei) enkele duiven zodanig te trainen, dat ze in negen van de tien gevallen een Picasso van een Monet kunnen onderscheiden. In algemene zin zijn ze in staat een impressionistisch schilderij van een kubistisch werk te onderscheiden door er met hun snavel tegenaan te pikken. De duiven deden hun werk niet alleen bij schilderijen waarop ze hadden geoefend, maar bleken ook nieuwe doeken te kunnen onderscheiden. Binnen een bepaalde stijl hadden de dieren meer moeite: een Cézanne en een Renoir werden per abuis toegeschreven aan Monet. De drie impressionisten werden wel feilloos onderscheiden van een kubistisch werk van Georges Braque. De onderzoekers ontkennen overigens dat ze hun gevogelte simpelweg hebben aangeleerd te reageren op bepaalde eenvoudige aanwijzingen, zoals het verschil tussen de rechte hoeken en felle kleuren van het kubisme en de pasteltinten van het impressionisme. Nee, er zit meer achter. De duiven blijken de schilderijen namelijk ook correct te duiden als ze opzettelijk zijn vervaagd of in zwart/wit zijn afgedrukt. Dat wijst erop dat duiven, net als mensen, op meerdere aanwijzingen afgaan als ze een schilderij classificeren. Enig artistiek gevoel mag de beesten dus niet worden ontzegd, (MT)

lijks dieet van twee flinke slalükehuizen is voldoende voor een nest van negen stevige eitjes. Een mislukt ei van een koolmees is dof en poreus en de steenrode pigmentvlekken zijn uitgezalct naar de bolle kant. De eischalen bevatten dertig procent minder calcium dan normaal en door uitdroging en breuk komen negen van de tien eieren niet uit. In toenemende mate leggen koolmezen en andere zangvogels eieren van een dergelijke inferieure kwaliteit in bossen op arme gronden. De vogels laten vervolgens hun legsel in de steek of leggen helemaal niet meer.

De toenemende bodemverzuring op arme zandgronden heeft directe gevolgen voor de kwaliteit van vogelbroedsel. De bioloog ir. J. Graveland promoveerde op 21 mei aan de Rijksuniversiteit Groningen op een onderzoek naar de kwaliteit van koolmeeseieren. Graveland concludeert dat de koolmezen onvoldoende kalk binnenkrijgen door de sterke achteruitgang van het aantal huisjesslakken in bossen op arme zandgronden. Een koolmeesvrouwtje dat aan de leg is, zo ontdekte Graveland, moet aan het einde van de dag op zoek naar stukjes kalk om de volgende dag een 'gezond' ei te produceren. Een dage-

Tot dusver werd de verklaring voor dit verschijnsel aide studie had plaatsgevonden omdat "de milieurechtenactivisten het bedrijfsleven onder vuur hadden genomen". Hij ontkende echter dat er spralce was van beïnvloeding van de onderzoeksresultaten. Inmiddels hebben onderzoekers van de milieubeweging echter behoorlijke tekortkomingen aangetroffen in de studie. Zo was de allergrootste vuilnisbelt in de VS, in de overwegend zwarte staat Alabama, niet meegerekend. En ook de op vier na grootste dumpplaats, in een omgeving in Californie waar veel Latijns-Amerikanen wonen, kwam in de studie niet voor. Pikant detail is dat beide dumpplaatsen worden beheerd door afvalverwerker WMX. Per saldo bleek de affaire overigens toch nog voordelig uit te pal<:ken voor de afvalindustrie. Die hadden de discussie weten terug te brengen tot op het niveau waarbij het bestaan van milieu-racisme aan de orde werd gesteld. Pogingen om er een einde aan te mal<:en, werden minder hoog op de agenda geplaatst. Inmiddels is er van

Omkoping Vervolg van pagina 21 Dumpplaatsen en verwerkingsfabrieken van giftig afval zouden doelbewust in gebieden worden gesitueerd waar veel minderheden wonen. Vorig jaar verscheen echter een studie van de Universiteit van Massachusetts, die liet zien dat er in het geheel geen spral<;e was van een onevenwichtige verdeling van de dumpplaatsen en verwerkingsfabrieken. Sterker nog, giftig afval zou juist meer worden gedumpt op plaatsen waar overwegend blanken wonen. Het rapport werd omarmd door de afvalverwerkende industrie. Aan die euforie kwam pas een einde toen milieurechtenactivisten ontdekten dat de bewuste studie mede was betaald door een consortium van chemisch-afvalbedrijven. WMX, Amerika's grootste afvalbedrijf, was met een kwart miljoen dollar over de brug gekomen. Een van de auteurs van het onderzoek gaf snel toe dat WETENSCHAP,

CULTUUR

&) SAMENLEVING

22

- JUNI

199s

tijd gezocht in de beschikbaarheid van eiwit- en energierijk voedsel. Koolmeesj es moeten elke dag meer kalk bij elkaar zoeken dan er in hun hele skelet zit. Vrouwtjesvogels hebben voor hun voortplanting vijf maal zoveel kalk nodig als reptielen of zoogdieren. Vooral op arme zandgrond raal<:t door de zure regen de bodem verzuurd en spoelt de calcium uit. Hierdoor kunnen huisjesslalcken onvoldoende kalk vinden voor hun eieren en voor de bouw van hun huis. Overigens blijken koolmezen in de buurt van picknickplaatsen en andere menselijke voorzieningen zich beter te redden; daar doen ze zich te goed aan kippe-eischalen, schelpepaden en grit uit kipperennen. (MT)

Amerikaanse overheidswege wel enige actie ondernomen om verstrengelde belangen en regelrechte fraude in de wetenschap in te dammen. Vorig jaar stelde de Food and Drug Administration (FDA) een systeem voor waarbij onderzoekers verplicht worden gesteld hun financiële belangen in het werk dat ze verrichten publiek te maken, indien het om onderzoek gaat naar produkten waaraan de overheid haar goedkeuring moet verlenen. Zeker in het geval van onderzoek naar nieuwe medicijnen zou moeten gelden dat farmaceutische bedrijven informatie geven over de geldstroom naar universitaire onderzoekers. De bedrijven zouden bovendien moeten aantonen wat ze doen om ongerechtigheden in het onderzoek te voorkomen. Overigens maakt dit voorstel volgens waarnemers weinig kans in het nieuwe Congres, dat de overheidsbemoeienis juist wil indammen, (MT)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen