VU Magazine 1997 - pagina 261

m^ ^

Koos Neuvel

"

A

'• '

Ongerepte natuur is natuur die niet door mensenhand is bezoedeld. Maar in de Millingerwaard is die mensenhand in de vorm ^fa jl van vrachtauto's en half afgegraven terreinen duidelijk aan•" "^wezig, men is nog bezig met het 'bouwen' van de wilde natuur. {, WaiU het natuurgebied is nog niet af. Maar kan natuur eigenlijk wel ooit af zijn? In ieder geval is men de rivier aan het ^. ontkl^'ien en weilanden worden veranderd van egale, rechte

'\}-

'\-\

velden iiïi}iigelJjknialig terrein. Het landschap moet meer "glooiing krij'gert, die zo karakteristiek is voor een wildernis.

••%jb.v .>^

Streefbedragen ^ 'Het is de omgekeerde wereld. De hele Nederlandse geschiev_ ' ' .••.•. ' i3*' ^^ denis en cultuur st^ian in het teken van de strijd tegen de wilde ^^ ' , natuur. We hebben' m«)erasgebied drooggelegd, de zee ingepol* 'derd en de dijkt^n^verhoogd om ons te verdedigen legen overrïi. - '" stromingen. Het,:water is onze authentieke wildernis-ervaring, *, de zee is datgene wat Nedrfland bedreigt en waarmee we de 1 ^ strijd hebben aangebonden. En tiai is een geslaagde strijd 4.JJ g e w e e s t . D e dijken zijn verhoogd, de polders drooggemalen e n •-• de delta-werken i n m i d d e l s voltooid. In de vorm van het rechte kanaal hebben w e het water o p geruststellende wijze gestrooniIneens e e n hagelbui. En natuurlijk is er in de Millingerwaard lijnd en onschadelijk gemaakt, geen huis, schuurtje of brug in de wijde omtrek om te kunnen Vooral de buitenlandse media staan versteld van de huidige ontwikkelingen die alles op zijn kop zetten, liet klassieke fe; v^jigcbuilen. Een hagelbui in de maand mei is een onaangename Amerikaanse beeld van de Nederlander is Hunsjc lirinker die J^ ¥»' verrassing, het geeft een 'wildernis-ervaring', het gevoel zijn vinger in de dijk stopte om de overstroming te stoppen. tó\lr ' "lachteloos aan de elementen te zijn overgeleverd.

( »i *\s sV-''wM - '^*^ Millingerwaard is een natuurgebied nabij Nijmegen dat uit*• hmMt-K ^Vi'^ Üli' u "fukkelijk bedoeld is om de bezoeker wildernis-ervaringen te H ' d\,' | L laten ondergaan, trvaringen vergelijkbaar met die van het troMl 'V i'. \\ i ' nitu'li vownu/oiul en Ai' v:iv:inni-. ..on wüilori^is waarin jc kuut i)t ;al mee, of tegen. ~ '.lijk een prachtig landschap met veel moeras en met rivierduin aan de l^:|nt vai^,de Waal; dichtbeboste gebieden worden afgewisseld itót open vlaktes. De wildernis heeft hier in het oosten des lands niets angstaanjagends of weerbarstigs. Op het eerste gezicht ziet het landschap er weliswaar ruig en woest uit, maar dat is slechts relatief, de wildernis is goed bewandelbaar. Men hoeft zich hier niet met een kapmes een weg te banen door een ondoordringbaar oerwoud, en wordt niet opgeschrikt door schrille kreten maar verwend door fluitende vogeltjes en door, vooral na de hagelbui, heerlijk geurende bloemen en struiken. Het landschap van de Millingerwaard heeft vele verrassingen in petto, maar het zijn altijd aangename verrassingen. Het onaangename en bedreigende is zorgvuldig weggewerkt. In de buurt van de moerassen hoeft de bezoeker geen vliegen van zich af te slaan. Wat kan de natuur toch mooi en vreedzaam zijn! Alleen zo'n hagelbui doet beseffen dat het ook anders kan zijn.

naar de oernatuur? Dat is gelijk. Natuurontwikkeling t geen terugkeer in de tijd s een vorm van vooruitgang 1 uiting van superioriteit, rontwikkeling is de ultieme an menselijke 'zekerdheid.

In de Millingerwaard is een stukje ongerepte natuur gecreëerd. Dat lijkt ongerijmd. Ongerepte natuur bestaat of bestaat niet, maar probeer zoiets maar eens te creëren of in oude luister te herstellen.

36

wcs

JULI/AUGUSTUS

Maar nu haalt Hansje doelbewust zijn vinger weer uit die dijk. Op een aantal plekken in Nederland zijn, onder begeleiding van hoogwaardigheidsbekleders en trompetgeschal, de zonit dijken van de rivieren doorgeprikt om de wilde natuur in de uiterwaarden haar gang te kunnen laten gaan. Het is niet het enige. Poldergebied wordt weer drassig; kaarsrechte beekjes mogen weer meanderen. De wildernis is in de jaren negentig aan een onmiskenbare opmars begonnen. We gaan ogenschijnlijk de weg terug, tillen het land uit de cultuur, zo de natuur in. Het water begint weer te kolken. In de media en in de politiek is de opmars van de wilde natuur niet onopgemerkt gebleven. In mei 1996 ging er een grote actie van start 'Nederland 2 x zo mooi', waarbij vijftigduizend kinderen aan burgemeesters en gedeputeerden vroegen wat zij van plan waren te doen om de natuur twee keer zo mooi te maken voordat zij, de kinderen, twee keer zo oud zijn. Natuur is in het hedendaagse denken iets wat je kunt uitbreiden, kunt kwantificeren en in streefbedragen kunt vastleggen: momenteel hebben we nog geen vijf procent natuur in ons land en dat moet verhoogd worden naar tien procent. Natuurvergroting is in internationale verdragen vastgelegd, het is een project waarop je onze politici kunt aanspreken en ze zo nodig tot de orde kunt roepen: wat heeft u eigenlijk gedaan voor de natuur? Er is niet alleen sprake van vergroting. Uiteraard verdwijnt er ook wel eens een stukje natuur: stedenbouw en industrie vragen landschappelijke offers. Maar wat er aan de ene kant af gaat, is de teneur, moet er aan de andere kant weer bij kunnen

wcs

1997

k

JULI/AUGUSTUS

1997

37

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen