VU Magazine 1997 - pagina 36

skeptici houden niet van Rupeit Sheldiake. En hij niet van hen. In. wat ook zij zijn minst zweverige boek zullen vinden - 'Zeven experimenten die de wereld kunnen veranderen' - maakt hij nadrukkelijk onderscheid tussen sceptici met een 'c' en 'skeptici' met een 'k'. Het scepticisme, met een 'c' dus, is een filosofische stroming met wortels tot in de klassieke oudheid. Een scepticus is iemand die het opvalt hoe mensen elkaar in zowat alles tegenspreken, en die vervolgens met zorg hun argumenten onderzoekt om dan vrijwel steeds te moeten constateren dat je die tegen elkaar kunt wegstrepen. Wat dan overblijft is een stilte waarin sceptici zich welbevinden. Van sceptici worden vaak karikaturen gemaakt. En wie bij scepticisme denkt aan een uitgewerkt filosofisch systeem met antwoord op fundamentele vragen, heeft daar ook reden voor. Alles wat de scepticus zegt is in zekere zin in strijd met zijn bewering dat er niets te zeggen valt. Zo bezien kun je sceptici tegen zichzelf wegstrepen. Maar een beetje flauw is dat wel. Natuurlijk, sceptici vinden van alles, maar ze beseffen dat het daarbij alleen maar gaat om wat zij vinden, en om wat zij nu vinden. Zekerheden waar anderen ook van overtuigd zouden moeten zijn, hebben ze niet. Er valt dus niets te strepen. De naam skeptici, met een 'k' deze keer, reserveert Sheldrake voor een andere groep: goed georganiseerde bestrijders van alles wat zij onwetenschappelijk achten. Mensen die met verve vechten tegen homeopaten, astrologen, creationisten, natuurgenezers, new-agers en andere bierkaaien. Skeptici zijn verbaasd noch onzeker. En ze zijn beslist niet van

36

wcs

JANUARI/FEBRUARI

1997

De stilte

Het verschil tussen een skepticus en een scepticus is die tussen een doos vol schatten en een koelkast vol etenswaar. Die schatten blijven een leven lang gekoesterd, van de koelkast wordt achteloos gebruik gemaakt.

Bart Voorzanger

mening dat anderen er heel goed anders over mogen denken. Dat ene kleine lettertje staat dus voor een wereld aan contrasten. Skeptici vechten voor wetenschappelijkheid. Daarmee bedoelen ze alles dat zich in hun laboratoria en volgens hun criteria laat onderzoeken, en dat overeenstemt met al hun uitgangspunten. Ze gaan er kennelijk van uit dat die wetenschappelijkheid bedreigd wordt. En niet zonder reden. De wereld is vol stromingen die zich op wetenschappe-

lijkheid beroepen terwijl ze allerlei zaken met stelligheid naar voren brengen die helemaal niet wetenschappelijk zijn onderzocht, of die lijnrecht in strijd zijn met wat dat wel is; en, nog bedreigender wellicht, vol stromingen die zich van wetenschappelijkheid niets aantrekken of die zelfs met nadruk de rug toekeren. Maar hoe èrg is die bedreiging, en wanneer is ie dat? Wetenschappelijk onderzoekers zijn vaak niet vrij van pretenties. En dat

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen