VU Magazine 1997 - pagina 196

De samenleving heeft meer behoefte aan uitvinders dan aan ontdekkers, zegt hij. Maar in academische kring wordt praktijkervaring ondergewaardeerd. Hendrik Snijders' pleidooi voor 'fuzzy-logic': "Albert Heijn en Herman Brood horen aan een universiteit thuis."

In de beslotenheid van zijn laboratorium doet dl Nobel Pieis, vermaard wetenschapper uit Sesamstraat, diverse miraculeuze ontdekkingen. Alleen, die ontdekkingen van hem blijken bij nader inzien al lang en breed als gebruiksvoorwerp bekend te zijn. Zo ontwerpt hij een heel bijzonder apparaat, de tingeltafel. Maar bij nader inzien blijkt zo'n apparaat een verrassende gelijkenis te vertonen met een piano. De wereldvreemdheid van geleerden, en niet alleen die van dr Nobel Preis, is legendarisch. Hun eenzijdigheid en naar

Liever

kunners e n n e r s

binnen gekeerdheid is een eeuwigdurende bron van vermaak in strips en films. Ze worden voorgesteld als verknipte figuren die de grenzen van hun laboratorium voor de grenzen van de wereld aanzien; op intellectueel terrein superbegaafd maar op sociaal en maatschappelijk terrein analfabeet. Die wereldvreemdheid is ongetwijfeld een karikatuur, maar een karikatuur is vaak een uitvergroting en een overdrijving van een bestaande werkelijkheid. En zo is het ook met de wereldvreemdheid der wetenschappers. Die is niet helemaal fictief. Dat is in ieder geval de mening van Hendrik Snijders, van origine natuurkundige, thans werkzaam bij de Adviesraad voor Wetenschap en Technologie in Den Haag. Snijders promoveerde in februari van dit jaar aan de Universiteit Twente op een opmerkelijk proefschrift, getiteld 'Eendimensionale wetenschap'.

Koos Neuvei

44

wcs

MEI/JUNI

1997

Het opmerkelijke van het boek van Snijders zit hem in de eerste plaats in de losse vorm. Het boek is eigenlijk een bundeling van 22 essays over het wetenschappelijk bedrijf; vlot geschreven

essays waarin hij soms ongegeneerd autobiografisch is en waarin hij vertelt over zijn ontmoetingen met diverse geleerden, en over de wijze waarop geleerden op elkaar reageren tijdens congressen en symposia. Hij analyseert hoe bepaalde lichaamstaal - geeuwen, blikken van verveling - zekere sympathieën of antipathieën tot uitdrukking brengen, die in geschreven teksten vaak onuitgesproken blijven. Het boek van Snijders is een persoonlijk boek, en dat is ongewoon voor een proefschrift.Het proefschrift van Snijders is ook opmerkelijk vanwege de brede aanpak. Doorgaans zijn proefschriften proeven van bekwaamheid van specialisten die op een heel klein, scherp afgebakend terrein enige wetenschappelijke vooruitgang pogen te boeken. Snijders is daarentegen ontegenzeggelijk een generalist: hij bestrijkt zo ongeveer het hele terrein van de wetenschap, van de universiteiten, van de relatie tussen wetenschap en samenleving, van wetenschapsinhoud tot wetenschapspolitiek. Snijders wil een omvattende diagnose geven van de kwalen van het academisch bedrijf. Niet dat de patiënt doodziek is, dat zou ook weer overdreven zijn, maar dat de patiënt ernstige kwalen onder de leden heeft, staat voor hem wel vast.

Rekenaars

Het proefschrift van Snijders kan gezien worden als een alternatief voor datgene wat hij in zijn boek zo nadrukkelijk bekritiseert: de wereldvreemdheid van de acadenrische wetenschap, het gebrek aan contact met de maatschappelijke praktijk, het isolement waarin de diverse academische disciplines verkeren. Zijn eigen boek is in ieder geval een zeer nadrukkelijke poging die hokjesgeest te doorbreken. Teveel wetenschappers kijken te weinig naar buiten, vindt Snijders. Ze zoeken de waarheid binnen de vierkante millimeter van het eigen vakgebied. Ze zien niet dat er ook buiten de muren van het eigen laboratorium de nodige kennis te vinden is. De wetenschap blijft daardoor eendimensionaal. Niet dat het allemaal eigen schuld is: wetenschappers worden ook niet erg aangemoedigd om deel uit te maken van de samenleving. Zo worden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen