VU Magazine 1997 - pagina 215

doos van Pandora

ceren van ziektes, is de enig zinnige manier om psychiatrie te bedrijven. Alleen deze medisch-biologische benadering staat garant voor wetenschappelijke en therapeutische vooruitgang. En die vooruitgang is ook daadwerkelijk tot stand gebracht. De geschiedenis van de psychiatrie is simpel; het wordt allemaal beter.

De psychosociale benadering in de psychiatrie is uit; de biologische viert wederom triomfen. Geen pijnlijke vragen naar t r a u m a t i s c h e jeugdervaringen, maar een simpel pilletje. Maar is de menselijke psyche wel vergelijkbaar met het mechaniek van een speelgoedauto?

Koos Neuvel

Alleen, die vooruitgang is volgens Shorter een poosje geblokkeerd geweest. De psychiatrie heeft namelijk een groot deel van de twintigste eeuw een spoor gevolgd dat uiteindelijk een doodlopende weg bleek te zijn. Maar uiteindelijk, na zo'n halve eeuw, is de psychiatrie weer terug op het rechte pad, op de koninklijke weg van de wetenschap. Psychiatrie als wetenschap kan zich opnieuw ontwikkelen, opnieuw vooruitgang boeken. Het grote dwaallicht is de psychoanalyse geweest, vindt Shorter. Sigmund Freud heeft de ontwikkeling van de psychiatrie een zware slag toegebracht, hij is de oorzaak van de wetenschappelijke stagnatie. Zijn grote vergissing was de bewering dat geestelijke stoornissen veelal te maken hebben met de ontwikkeling in de vroege jeugd. In onze opvoeding, in de socialisatie tot volwassene, kan er het een en ander mis gaan; of er overkomt ons op zeker moment rampspoed die we slecht kunnen verwerken. Van buitenaf kan de geestelijke balans een opdonder krijgen, en ziekte, stoornis of handicap tot gevolg hebben Gaskraan

lijke stoornis een defect is in hun hoofd. Zoals er afwijkingen zijn aan hart of nieren, geldt dat ook voor het brein. Als iemand raar doet, komt dat doordat er in het brem een steekje los zit. Een vervelend mankement, en het is de taak van de arts en de wetenschapper om uit te vinden waar dat zit, hoe het er uit ziet, en wat er tegen te doen is. Het brein van de mens is een mechanisme dat soms vastloopt en vervolgens een handige monteur nodig heeft die, indien mogelijk, een reparatie kan uitvoeren.

Classificatie is het begin van iedere wetenschap. In de achttiende en negentiende eeuw maakten wetenschappers voor het eerst onderscheid tussen verschillende ziektebeelden die zekere symptomen, een verloop en prognose gemeen hadden; ziektebeelden die bijvoorbeeld manisch-depressiviteit en schizofrenie werden genoemd, en nog altijd zo heten. Voor Edward Shorter is het allemaal heel helder. Die benadering van de mens als een defecte machine en van het classifi-

Het is een conflict tussen binnen en buiten. De hele geschiedenis van de psychiatrie wordt gedomineerd door een fundamenteel conflict tussen twee haaks op elkaar staande benaderingen: de biologisch-mechanische versus de psychosociale. Voor de eerste benadering zit de ellende in de mens zelf, komt deze van binnenuit, voor de tweede komt de ellende uit diens omgeving, van buitenaf. Niet ons zieke brein is de bron van het kwaad, zeggen de psychoanalytici, maar eerder de opvoeding, de school, de cultuur en wat al niet. We zijn niet gek

wcs

MEI/JUNI

1997

63

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen