VU Magazine 1998 - pagina 330

Een

ongrijpbaar

^^^^^^

De betekenis van intelligentie stond lange tijd

Koos Neuvel

niet ter discussie. De wetenschap had er i m m e r s Wat meet de test? Intelligentie, Wat is intelligentie? Datgene wat de test meet. In deze cirkelredenering, een die veel ontwikkelaars en toepassers van iq-tests bij voorkeur bezigen, heeft het vraagstuk naar wat intelligentie is, tijden lang gevangen gezeten. Deze cirkelredenering zegt zoveel als: houd toch op met zeuren. Er spreekt een ongeduld uit met principiële vragen (we worden het toch nooit met elkaar eens] en met langdurige reflectie (je kunt niet eindeloos aan de gang blijven met nadenken). In plaats daarvan is er de kortaangebondenheid en de praktische zin. De praktische zin heeft geleid tot de intelligentietest. Daarin worden vooral de taalschat, het rekenvermogen, ruimtelijk inzicht en dergelijke, in kaart gebracht. Want dat is wat de test echt meet: cognitieve, rationele vaardigheden. En vervolgens kunnen de metingen worden vertaald in een iq-score. Het bezit van een hoog iQ bestempelt iemand tot een intelligent mens. Het praktisch nut van de intelligentietest is inmiddels ruimschoots bewezen: het speelt bijvoorbeeld een weinig omstreden rol in de toewijzing van leerlingen naar verschillende vormen van

26

wcs

SEPTEMBER/OKTOBER

1998

een duidelijke visie op. Maar inmiddels is het verschijnsel uitgegroeid tot een brandende kwestie. Bestaan er nu vele verschillende vormen van intelligentie of valt het begrip op één enkelvoudige wijze te definiëren? Op zoek naar de harde kern van het IQ.

vervolgonderwijs. En uit de tests is gebleken dat hoog scorende mensen inderdaad de zwaarste opleidingen kunnen volgen en de belangrijkste functies in de samenleving kunnen bekleden. En daarmee wist men genoeg. Discussie gesloten. Of toch niet helemaal. Want het nut van een test zegt nog weinig over de diepere waarheid ervan. Heeft datgene wat daar in de test wordt gemeten wel daadwerkelijk iets met intelligentie te maken? Elliot veegde de vloer aan met het intelligentie-begrip van de test. Niet dat hij dit willens en wetens deed, eerder zijns ondanks. Zijn persoon vormt een levende demonstratie van de vraag waarom het gangbare intelligentie-begrip op zijn minst eenzijdig kan worden genoemd en waarom een betere omschrijving van intelligentie geen overbodige luxe is.

Vangrail Elliot is een patiënt die tot leven komt in het boek 'Descartes' Error' van de neuroloog Antonio Damasio. Bij deze patiënt werd op een zeker moment een gezwel in de hersenen geconstateerd. Het gezwel werd weggenomen, het bleek niet kwaadaardig te zijn, maar helaas moest ook een stukje van het hersenweefsel worden verwijderd. Niettemin: operatie geslaagd. Het geheugen van Elliot scheen niet te zijn aangetast, aan zijn besef van wat er in de wereld aan de hand was mankeerde niets, en hij kon

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen