VU Magazine 1998 - pagina 90

ben je voorbestemd om als hoge officier te eindigen. Ik kan een hele reeks van jaargenoten en ouderejaars noemen, felle Kuiper bijvoorbeeld, de huidige hoofdcommissaris in Amsterdam, die dit zo gedaan hebben. Het zijn de mensen met wie ik nog samen heb gesport, die ik naakt onder de douche heb zien staan. Maar mij trok het bestaan van hoge officier niet. Ik wilde niet in de politiecultuur mijn arbeidzaam leven slijten. Een andere cultuur sprak meer tot mijn verbeelding. Het was de provotijd, de tijd van het politieke protest, en ik ben toen gaan studeren, eerst Nederlands recht en daarna criminologie. Criminologie was toen erg links en kritisch, men vroeg zich niet zozeer af hoe je een boef moest vangen, maar vooral wat de overheid met boeven doet. De blik werd verschoven naar het handelen van de overheid." Niettemin bent u zich met de politie blijven bezighouden. "Uiteraard, dat bleef mij interesseren. Toch heb ik raij een aantal jaren nadat ik daar weg was, niet zo veel met de politie zelf bemoeid. Wel maakte ik mij druk over de afhandeling van klachten over politieoptreden. Ik heb een studie over de Nieuwmarktrellen uitgevoerd, en naar aanleiding van wat daar gebeurd is, heb ik met enkele anderen, in 1976, het Amsterdamse Klachtenbureau Politie-optreden opgericht. Dat heette toen nog 'sociale actie'. Er was nog niets geprofessionaliseerd; studenten hielden er spreekuur. Het oprichten van een klachtenbureau was heel legitiem, maar in Nederland werd het destijds nog als not done beschouwd om een klachtenregistratie over de politie op touw te zetten. Wat toen ontkend werd is nu alom geaccepteerd. Elk bedrijf doet iets met klachten; vaak valt het onder de rubriek 'klantenservice'. Aandacht voor klachten is logisch; in organisaties worden nu eenmaal fouten gemaakt. Een klacht kun je zien als een gratis beleidsadvies. En je zou kunnen zeggen dat ik op die manier dus een bijdrage heb geleverd aan de controle op de politie.

"\n Nederland werd het destijds nog als not done beschouwd om een klachtenregistratie over de politie op touw te zetten."

"Naarmate ik langer met strafprocesrecht bezig was, bleek dat de normering van de bevoegdheden van politie en justitie een heel interessant terrein was. Door wetenschappers was dat terrein altijd afgedaan als onbelangrijk, men deed zelfs alsof het niet bestond, maar sinds de jaren tachtig is die houding veranderd. De reikwijdte van de bevoegdheden van politie en de bescherming van grondrechten van verdachten is juridisch heel interessant geworden. De rechtspraak van het Europese Hof van de Rechten van de Mens heeft 'ingebroken' in de Nederlandse rechtsstaat, bijvoorbeeld op het punt van de anonieme getuigen en de rechten van de verdachte. Men is daar heel kritisch over, en gebrand op het recht op een fair proces.

14

wcs

MAART/APRIL

1998

"In Nederland namen we het niet zo nauw met die rechten. Jarenlang, en nog steeds, hebben wij in Nederland alle snelheidsrecords gebroken. De wet gaat uit van het 'onmiddellijkheidsbeginsel', dat wil zeggen dat alle bewijsstukken in de rechtszaal ten overstaan van de rechter gepresenteerd moeten worden, maar in de praktijk is het altijd anders gegaan. We lazen wat uit de dossiers voor, mompelden nog wat, en vervolgens was het laatste woord voor de verdachte. Dan kan het inderdaad allemaal snel en goedkoop. Ook de zware misdaden werden voor de rechtbank in één dag afgehandeld. In Duitsland is daarentegen voor grote zaken twintig dagen zitting heel normaal. Wij zijn dat met gewend en noemen het 'mega-zaken'. "Daar is ook verandering in gekomen doordat de verdachten mondiger en de advocaten professioneler zijn geworden. Vroeger deden de knapste advocaten geen strafzaken, hooguit deden ze zulke zaken er pro deo bij, als een erekwestie. De verdediging kwam veelal neer op het vragen van clementie wegens een moeilijke jeugd. Nu is het strafpleiten een volwaardig specialisme; de advocaat kan er een ruim belegde boterham in verdienen. De rechtsstaat eist een zeker evenwicht; een proces heeft tegenspraak nodig. Een goed functionerende advocatuur is daarbij net zo belangrijk als een goed functionerend Openbaar Ministerie. Door in de jaren tachtig te professionaliseren hebben de advocaten een belangrijke bijdrage geleverd aan een verbetering van de rechtsstaat. Met het wetboek in de hand en het Europees Verdrag in de rug roept men getuigen op ter zitting. Ze doen niets anders dan van het recht gebruik maken zoals het bedoeld is. Soms lijken

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen