VU Magazine 1998 - pagina 302

Pokkenwo orden Van Huub Beurskens moet je houden. Dit is niet bedoeld ter aanmoediging, maar als een kritisch bedoelde constatering, ingegeven door de geringe toegankelijkheid van Beurskens poëzie. Gelukkig gaat dat niet op voor alles wat er sinds 1975 - het jaar van zijn eerste bundel - aan verzen van zijn hand m druk is verschenen. Er glanzen schaarse parels tussen een overdaad aan geschitter en geschetter van zijn barokke, vaak onverteerbare woordstapelingen. Beurskens gunt zijn lezer geen ogenblik rust maar jaagt hem voort terwijl hij emmers vol archaïsmen, neologismen en andere spitse woordspeligheden over hem uitstort. Een middagje aapjeskijken in Artis - een volstrekt willekeurig voorbeeld uit het rijke aanbod - leidt bij Beurskens tot notities als: op zwelt bilnaad, savanne / staat van brandbaar rood, / van katachtig ligt het mogelijk I vol. spitst zebra al haar vluchtgewrichtl [...] Om het in dezelfde dierentuinentaai te zeggen: Beurskens is een kakelbonte taaiklever die zich bij voorkeur voedt met in barnsteen gevatte syllaben en gemummificeerde woordlijken. Eigenlijk, denkt de lezer na zo'n stortvloed aan beelden en kleuren, zou Beurskens geen dichter maar schilder moeten zijn. Hij schetst er op los, somt op wat hij ziet, maar zet de afgematte lezer zelden aan het denken, biedt hem nauwelijks mogelijkheden tot het vinden van onvermoede vergezichten, dubbele bodems of meervoudige perspectieven. Als dat kritiek is, dan geldt die vooral de 'vroege' Beurskens. Gaandeweg is deze warmbloedige Limburger, die als leraar de kost verdient in het kille Amsterdam-Noord, zuiniger geworden met de woorden, wat - heel paradoxaal - zijn zeggingskracht aanmerkelijk heeft vergroot. Zijn palet werd minder luidruchtig, en er ontstond hier en daar soms zowaar wat wit tussen de woorden, dat de lezer ruimte bood voor bezinning en zelfwerkzaamheid. Het duidelijkst is dat het geval in 'Huisraad', een alleraardigste bundel waarvan Beurskens in 1989 vijftig exemplaren liet drukken die hij alleen onder intimi verspreidde. Daarin zijn prozaïsche zaken als de telefoon, het raam, de krant, de koelkast en de stoel, aanleiding tot poëtische bespiegelingen van een intieme en oprechte toon. Neem 'De percolator':

Het is zaak herinnering te hebhen. Voldoende is het niet. Kon ik mezelf, als koffie, zetten! Het bloed of weet ik welke lichaamssappen zo verhit dat ze overstijgend door de beelden trekken en ik zo ervan doortrokken niet meer dorst daar ik me zelf de lafenis ben. Maai misschien trekken de heelden wel door mijn lichaam, dat onderwijl verviel, en namen niets dan het aroma, mijn Brasil. Van Beurskens is onlangs bij Meulenhoff een omvangrijke verzamelbundel verschenen, met als titel 'Bange natuur' waarin alle gedichten die hij tussen 1975 en 1998 schreef, zijn opgenomen. Het geheel overziend wordt inderdaad de indruk bevestigd dat de virtuoze maar vermoeiende taaljongleur van weleer zich inmiddels heeft ontpopt als een dichter die ook nog wat te zeggen heeft. Een allemansdichter, zoals Kopland of Campert, zal hij desondanks nooit worden. Hijzelf heeft dat destijds ook wel voorzien. In 1977 noteerde hij: schichtiger toeft taal in het duister van de stemspleet een enkel woord al vernauwt de lucht hoewel ik soms van woorden overloop, soms spoelen ze te hoop en klitten op mijn kust, soms ook vind ik door al die pokkenwoorden geen rust, een andere keer heb ik alleen maar dorst en honger dan neem en schrijf ik wat woorden op die verder niemand en maak ik uit die woorden heerlijk stenen brood

lust

Wat een zelfkennis! Gelukkig heeft hij inmiddels begrepen dat met wat gist in het deeg het brood minder zwaar op de maag ligt. D. Prinsen Huub Beurskens, 'Bange natuur en alle Andere gedichten t o t 1998', Meulenhoff, ƒ 49,90.

70

wcs

JUI.;/AUGUSTUS

199S

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen