VU Magazine 1998 - pagina 246

zaak-Chabot was in mijn ogen sprake van een behandelbare depressie. Mag je van een patiënt eisen dat hij zich laat behandelen? Nee, dat mag niet. Mag een patiënt dan eisen van een dokter dat die een einde aan zijn leven maakt? Dat mag volgens mij evenmin. "In mijn vak bestaat nu een protocol voor depressiebehandeling. Op een gegeven moment kun je als arts constateren alles gedaan te hebben wat mogelijk was. Wanneer iemand dan toch zijn doodswens blijft uiten, zou je als arts de plicht hebben dat lijden weg te nemen." Is dat niet terechtl "Naar mijn mening is dat onterecht. Het is de taak van artsen om zo goed mogelijk ziekte weg te nemen of de gevolgen van ziekte te verlichten. Ik vind dat doden geen taak van de arts kan zijn. Zelfs niet bij mensen met kanker in een stervensfase. Daar gaat het niet om het doden maar om het achterwege laten van nutteloze handelingen en om het bestrijden van de symptomen, zelfs al hebben die een eerder sterven tot gevolg. Het doden hoort daar niet bij." Waaiom maakt u zich zo druk om euthanasiel "Het heeft te maken met mijn opvattingen over het vak van arts en enkele opvattingen in ruimere zin. Bij actieve euthanasie worden essentiële grenzen overschreden die relevant zijn voor de arts-patiëntrelatie en voor het leven in het algemeen. "Ik moet eerst een misverstand wegnemen. Men zegt altijd: 'Als het aan jou ligt mogen mensen in hun narigheid en pijn doodgaan'. Nee, natuurlijk niet. Ik vind dat de palliatieve geneeskunde - de geneeskunde die zich richt op de verlichting van lijden - onderontwikkeld is in Nederland en meer geld moet krijgen; daar is absoluut nooit interesse voor geweest, en dat begint nu een klein beetje te komen. Verder gaat het in Nederland al lang niet meer om euthanasie in de stervensfase. De Hoge Raad heeft vastgelegd dat euthanasie toelaatbaar is bij ieder ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Maar er is geen objectief criterium om vast te stellen wat ondraaglijk en uitzichtloos lijden is. Nu valt het in de praktijk allemaal wel mee, zegt men dan. En in de psychiatrie is het aantal euthanasie-gevallen inderdaad betrekkelijk gering. Dat moge zo zijn, maar één geval van euthanasie kan er één teveel zijn. En bovendien is er niets dat een verandering in de trend zou kunnen tegenhouden." Is de poort wijd opengezet! "Dat vind ik wel. In de psychiatrie is er des te meer reden om uiterst voorzichtig met het vraagstuk om te gaan, omdat het uiten van een euthanasiewens veelal iets te maken heeft met depressie. Wanneer mensen daaraan lijden zijn ze vaak niet meer in staat om troost te ervaren of naar zingeving van het lijden te streven. Dat komt dan door een aandoening die in principe behandelbaar is. Als psychiater ben ik beroepshalve optimistisch over de behandelmogelijkheden, maar dat optimisme is wel ergens op gebaseerd. Als je een depressie intensief behandelt, is de kans op verdwijning of verbetering, groot. Ook op hogere leeftijd. Als je ziet hoe weinig electroshockbehandelingen er worden gegeven in vergelijking met het aantal depressies, kun je spreken van een duidelijke achterstand. Bij de

14

wcs

JULI/AUGUSTUS

1998

Ligt daar een fundamentele grens in de geneeskunde! "De doelstelling van het behandelen van ziekte is tegenwoordig uitgebreid met het wegnemen van leed. Je zou dat nog in zekere zin kunnen accepteren en zeggen: laat het dan leed ten gevolge van ziekte zijn. Maar zelfs dat is niet vanzelfsprekend. Ik heb een dubbele werkkring, behalve aan de universiteit werk ik in een algemeen ziekenhuis in Amsterdam. Daar heeft een commissie van de medische staf een concept voor een euthanasieprotocol gemaakt. Daarin stond dat men euthanasie wil toelaten ter wegneming van leed. Punt. Het was niet eens gekoppeld aan ziekte. Dus kan het ook betrekking hebben op iemand die door de partner verlaten is en dat persoonlijk ervaart als uitzichtloos lijden.

"Er is geen objectief criterium om vast te stellen wat ondraaglijk en uitzichtloos lijden is." "Neem het volgende voorbeeld: je maakt de dakgoot schoon, valt van een ladder, met als gevolg een dwarslaesie waardoor je in een rolstoel belandt. Als mensen zouden zeggen daar niet mee te kunnen leven, dan is er geen grond om te zeggen: ik geef u die euthanasie niet. Dan zie je hoe hard dat gaat. Zelfs in zo'n confessioneel ziekenhuis waar ik werk is de euthanasie niet meer tegen te houden. Ik heb er echt hard voor moeten vechten om in de eerste plaats in dat protocol aan te brengen dat leed gekoppeld moet zijn aan ziekte, en in de tweede plaats dat het leed evident ernstiger en ondraaglijker moet zijn dan gemiddeld onder de bevolking. Want we weten allemaal dat iemand met een dwarslaesie normaal gesproken gewoon doorleeft. Maar in zo'n ziekenhuisprotocol wordt geen rekening gehouden met de noodzaak het professionele medisch handelen af te grenzen van persoonlijk medeleven. Dat vind ik buitengewoon verontrustend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen