VU Magazine 1998 - pagina 350

van de geleerden Munay en Hernstein, getiteld 'The Bell Curve', waarin beweerd werd dat blanken erfelijk over meer intelligentie zouden beschikken dan zwarte Anrerikanen, vormde de brandstof voor die discussie. En mocht dat waar zijn, stelden de conservatieven hierbij, is het dan niet zinloos meer geld uit te geven om de positie van de zwarten in de samenleving te verbeteren?

Consternatie! Op de laatste dag van het jaar 1997 moeten heel wat lezers van de Volkskrant naar het puntje van hun stoel zijn geschoven bij het lezen van de beginzin op de voorpagina; "Zijn allochtonen gemiddeld dommer dan Nederlanders?" Het antwoord op deze vraag scheen bevestigend te moeten luiden. Dat maakte journalist Jezoen Trommelen in ieder geval op uit een promotie-onderzoek van dl f. te Nijenhuis die aan de Vrije

Rel om niets Universiteit promoveerde op een vergelijking van achthonderd autochtone versus dertienhonderd allochtone sollicitanten bij de Nederlandse Spoorwegen. De bevindingen hadden volgens de krant in de wetenschappelijke wereld hevige opschudding teweeg gebracht. Eindelijk scheen een gevreesd debat, dat vooral in Amerika in volle hevigheid gevoerd is, ook naar Nederland over te waaien. Het in 1994 verschenen boek

In Nederland gingen wetenschappers zulke grote vragen doorgaans behoedzaam uit de weg en kozen voor een pragmatische aanpak. Psychologen werkten hard aan het ontwikkelen van intelligentietests die ook bruikbaar zijn voor allochtonen, omdat de gangbare tests de autochtonen bevoordeelden. In deze nieuwe tests wordt onder andere rekening gehouden met het feit dat voor veel allochtonen het Nederlands niet de moedertaal is; en een geringere taalbeheersing is niet bepaald een indicatie van een mindere intelligentie. Het politieke uitgangspunt bij deze wetenschappelijke activiteit is dat allochtonen een onrechtvaardige achterstand hebben, en dat die achterstand gecorrigeerd kan worden. Maar nu scheen er ineens een heel ander geluid hoorbaar te zijn. Volgens Trommelen sloot Nijenhuis zich aan bij het Amerikaanse onderzoek dat zou hebben aangetoond dat allochtonen gemiddeld minder intelligent zijn dan autochtonen. Het was allemaal een stukje bezijden de waarheid. Te Nijenhuis had namelijk helemaal geen onderzoek gedaan naar de vraag of allochtonen dommer zijn dan autochtonen, en zeker niet naar de vraag of een eventueel verschil erfelijk bepaald is. Hij had alleen een niet-representatieve groep eerste-generatie allochtonen die gesolliciteerd had naar een baan bij de N.S. een baan overigens waarvoor weinig intellectuele capaciteiten gevraagd werden - vergeleken met een groep autochtonen die al evenmin representatief was voor de Nederlandse bevolking. En ja, inderdaad, die specifieke groep van allochtonen scoorde lager op de test dan de autochtonen. Maar kan er iets anders verwacht worden bij mensen die uit Marokkaanse of Turkse bergdorpen met nauwelijks enige opleiding, naar Nederland zijn gekomen? Voor Te Nijenhuis hadden zulke bevindingen niets te maken met een aangeboren domheid. Hij wees er juist op dat tweede generatie allochtonen betere testscores blijken te behalen. Het was een rel om niets. In de wetenschappelijke wereld was geen opschudding veroorzaakt, hooguit een kleine rimpeling. In de behoefte om taboedoorbrekend nieuws uit de wereld van de wetenschap op de voorpagina te presenteren, ging de precisie kopje onder. Of zou de journalist echt niet beter geweten hebben? In dat geval wordt de vraag die Hp/De Tijd zich naar aanleiding van deze 'affaire' stelde, ineens relevant: "Zijn Volkskrant-journalisten dommer dan andere Nederlanders?" Het kan een boeiend promotie-onderzoek opleveren. Binnenkort samengevat in uw dagblad, (KN)

46

wcs

SEPTEMBER/OKTOBER

1998

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen