VU Magazine 1998 - pagina 315

de gang naar de tandartsstoel te maken. Ze klaagt niet over de behandeling van Broers, maar is nog lang niet af van haar angst. Het strakke behandelschema dat ze samen met Broers heeft vastgesteld, doet haar volhouden. "Dat is tenminste duidelijk", zegt ze, "het geeft houvast." En als uitsmijter: "Ik krijg van boven een kunstgebit. Dat scheelt alvast de helft." Als de vrouw vertrokken is, vertelt Broers dat haar relaas niet uniek is: "De opleiding van tandartsen is vooral op de techniek gericht. Pas de laatste tijd is er meer aandacht gekomen voor de psychologische kant van de zaak. Het is beter dan een jaar of tien gelden, maar de colleges over dat onderwerp worden nog steeds niet bijster goed bezocht." Bovendien trekt een opleiding die technisch gericht is een slag studenten, dat eerder geïnteresseerd is in boren of het aanbrengen van een mooie brug dan in de mens achter het gebit. Broers: "Of tandartsen botteriken zijn? Lang niet allemaal, maar ze zitten er tussen." Claustrofobie

"Angst voor de tandarts heeft niet alleen gevolgen voor het gebit", vertelt Broers. "De sociale gevolgen kunnen ook heel ingrijpend zijn. Vaak schamen mensen zich voor hun verrotte tanden. Ze praten dan met de hand voor de mond en durven niet meer voluit te lachen. Je kunt ook problemen met je spijsvertering krijgen als je slecht kauwt, en dat leidt weer tot slechte adem. In de ernstigste gevallen gaan mensen contacten met anderen mijden. We versturen onze post trouwens in enveloppes zonder opdruk of logo. Je zag vandaag dat veel patiënten graag iemand.meenemen, maar je hebt ook mensen die zich schamen. Die hebben liever niet dat partner of kinderen weten dat ze hier komen. Daar houden we rekening mee."

ruimten. De apparatuur waarmee een tandarts je mond volstopt, al die boren en klemmen en watten, bezorgen me een beklemd gevoel dat wel wat weg heeft van het betreden van een enge ruimte. Om die reden ben ik een tijd niet naar een tandarts gegaan. De angsttandarts was een ontdekking. Het is een prettig gevoel, dat ik hier de behandeling kan laten stoppen als ik het genoeg vind." De man vult zijn vragenlijst in en verlaat in een goed humeur het gezondheidscentrum. De Jongh neemt even de tijd om te vertellen, dat deze patiënt eigenlijk niet in het onderzoek thuishoort: "Hij voelt geen specifieke angst voor de tandarts en daarover gaat het onderzoek. We zullen waarschijnlijk niets doen met zijn gegevens. Wat natuurlijk niet wegneemt dat het goed is, dat hij hier komt." Veel patiënten komen niet eens zo ver. Mazel: "We hebben een man die wel afspraken maakt, maar elke keer op het laatste moment afzegt. Hij is te angstig." De vrouw die kort tevoren uit de behandelkamer van Broers was gekomen, had ook zoiets gezegd: "Dat is weer achter de rug. De volgende keer is nu lekker ver weg." En op de vraag hoe ze zich voor de behandeling had gevoeld: "Ik heb er wel van geslapen hoor, maar toen ik opstond had ik een behoorlijk benauwd gevoel." Waarna ze met haar begeleidster snel het gezondheidscentrum verlaat. De beide angsttandartsen doen, zolang ze

geen EMDR toepassen, eigenlijk niet eens veel bijzonders. In ieder geval geen dingen die een gewone tandarts niet zou kunnen. Wat aandacht, een beetje omzichtigheid, daar komt het op neer. Waarom is er dan een speciale angsttandarts nodig? De Jongh: "Ja, waarom gaan mensen na een traumatische ervaring niet gewoon naar een andere tandarts, naar een tandarts die normaal met ze omgaat? Zulke tandartsen zijn er genoeg. Maar je moet niet onderschatten wat sommige van onze patiënten hebben meegemaakt. Soms zijn ze in hun jeugd vastgebonden op de stoel, soms hebben ze zonder verdoving een pijnlijke behandeling ondergaan. Dat zit diep, ze hebben geen angst ingeprent gekregen voor die ene tandarts, maar voor elke tandarts." Uit eerder onderzoek van De Jongh blijkt bovendien, dat angst voor de tandarts relatief vaak voorkomt bij mensen die psychisch toch al niet zo sterk in hun schoenen staan. "Maar natuurlijk", zegt De Jongh, "is het de bedoeling dat onze patiënten zo snel mogelijk weer terecht komen in de reguliere tandartszorg. Daar is mijn onderzoek ook op gericht. Voor de meeste mensen is een bezoek aan de tandarts geen pleziertje, maar bibberen, zweten en je beroerd voelen is niet nodig." En hij sluit de deur van de behandelkamer achter de volgende patiënt.

Fotografie: Lenny Oosterwijk.

De man die De Jongh ondertussen zijn behandelkamer binnenlaat ziet er opmerkelijk relaxed uit. Als hij na een kwartiertje weer buiten staat, wil hij zijn verhaal wel vertellen, ook alweer in de hoop dat zijn lotgenoten daar iets aan zullen hebben. "Ik heb eigenlijk geen angst voor de tandarts", zegt hij, "maar last van claustrofobie, angst voor kleine

wcs

SEPTEMBER/OKTOBER

1998

11

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen