VU Magazine 1998 - pagina 228

beeldwerking uitgaat. Een puber is bij uitstek makkelijk te beïnvloeden en kan door een vriend of vriendin, die na een stevige ruzie met zijn ouders de benen heeft genomen, gemakkelijk op het idee worden gebracht om hetzelfde te doen. De ene wegloopactie lokt de volgende uit. Dat weglopen onder Turkse en Marokkaanse jongeren de afgelopen jaren relatief vaak is voorgekomen, zou voor een deel verklaard kunnen worden uit de vele maatschappelijke veranderingen waaraan de allochtone gezinnen onderhevig zijn. Behalve met de 'gewone' adolescentieproblemen hebben Turkse en Marokkaanse jongeren ook met nogal wat cultureel bepaalde conflicten te maken. Het veelbesproken opgroeien tussen twee culturen geeft vaak aanleiding tot grote spanningen tussen ouders en kinderen. De context waarin de Turkse of Marokkaanse ouders zelf in het land van herkomst zijn opgevoed, verschilt in de meeste gevallen hemelsbreed van de veel liberalere situatie waarin ze hun eigen kinderen zien opgroeien. Op het platteland van Turkije of Marokko was en is de vader eenvoudigweg de baas. Een kind dat niet wil luisteren, kan een pak slaag verwachten. Deze autoritaire methode, die ook in Nederland tot voor kort gangbaar was, heeft hier imiddels met de nodige pijn en moeite plaats gemaakt voor het zogenaamde onderhandelingsmodel: ouders en kinderen bespreken de problemen en gaan met elkaar in discussie. De overgang van een autoritair model naar een gelijkwaardiger situatie waarin ouders en kinderen het gesprek met elkaar aangaan, heeft in Nederland zeker tien jaar in beslag heeft genomen. Turkse en Marokkaanse gezinnen zouden die omslag in één keer moeten maken. Uit de wegloopverhalen van de meisjes blijkt dat dat in veel gevallen niet zonder meer gelukt is.

Rechte weg Dat Lenie Brouwer in haar onderzoek specifiek voor de problematiek van meisjes koos, heeft te maken met de andere plek die dochters ten opzichte van zoons in een Turks of Marokkaans

lè

wcs

MEI/JUNI

1998

gezin innemen. Hoewel uit onderzoek blijkt dat ook Nederlandse meisjes thuis in de meeste gevallen minder bewegingsvrijheid wordt gegund dan hun broers, komt er in Turkse en Marokkaanse gezinnen nog een belangrijk aspekt bij; de maagdelijkheidsnorm. Totdat de dochter in het huwelijk treedt, is het de taak van de ouders - en met name van de vader - om de maagdelijkheid van het meisje te beschermen. Wordt haar eerbaarheid geschonden dan is daarmee niet alleen haar eigen reputatie bezoedeld geraakt - waardoor de kans op een goed huwelijk verkeken is - maar wordt ook de familie-eer aangetast. De vader die verantwoordelijk wordt geacht voor de eerbaarheid van zijn dochters, lijdt in zo'n geval ernstig gezichtsverlies. Veel vaders interpreteren de maagdelij kheidseis ten aanzien van hun dochters als een algemeen verbod voor meisjes om met jongens om te gaan. Ze koesteren argwaan en proberen hun dochter in alles te controleren. "Als ik met mijn vader ergens naar toe ga en ik kijk gewoon naar jongens die voetballen, dan zegt mijn vader: wat zit je daar te kijken, wie is dat, ken je hem, waar ken je hem van, weet je hoe die heet?", vertelt een van Marokkaanse wegloopsters. Veel van de conflicten tussen Turkse en Marokkaanse ouders enerzijds en de geïnterviewde dochters anderzijds hangen met de maagdelijkheidsnorm samen. Hoewel sommige wegloopsters de maagdelijkheidseis na verloop van tijd laten varen, accepteren de meesten wel dat ze maagd dienen te blijven tot aan hun huwelijk. Voor velen betekent die norm een van de belangrijkste verschillen tussen hen en de Nederlandse meisjes. "Een meisje moet maagd blijven, dat weet iedereen", aldus een Marokkaanse wegloopster. "Wij vinden het vreemd dat Nederlandse meisjes zo maar met een jongen naar bed gaan. Hoe kunnen ze zoiets doen?" Een ander meisje zegt, exact in overeenstemming met wat haar vader haar geleerd heeft: "Maagdelijkheid tot aan het huwelijk is de enige rechte weg, want als het maagdenvlies eenmaal gebroken is, heb je niets meer."

Jus d'orange De ruzies die de meisjes met hun ouders hebben, gaan dan ook meestal niet over de maagdelijkheidsnorm zelf, maar over de interpretatie ervan. Veel Marokkaanse en Turkse pubermeisjes gaan zich naar aanleiding van hun ervaringen op school afvragen waarom hun vaders vinden dat ze elk contact met jongens moeten vermijden. Ze willen net als de Nederlandse meisjes in hun klas gewoon met jongens kunnen omgaan. En dat dat zo nu en dan tot een verliefdheid leidt, hoeft ook nog niet alarmerend te zijn, vinden ze. Desondanks blijft voor veel vaders elke omgang met jongens bedreigend en daarmee verwerpelijk. Een van de meisjes uit Brouwers onderzoek vertelt over de schoolfeestjes waar ze na lang zeuren eindelijk naar toe mocht: "Als ik dan een avond weg was geweest, dan had ik daar een maand last van, hoe slecht ik wel niet was, ik ging het slechte pad op, en wat had ik toch die avond niet uitgespookt. Helemaal niks, ik had op een muurtje gezeten met een glas jus d'orange in mijn hand en toen de anderen plezier gingen maken, ging ik weg." Ook conflicten over andere onderwerpen - schoolopleiding, het huishouden, werk - staan vaak in verband met de maagdelijkheidseis. Het schoolgaan van de dochters wordt door ouders soms als gevaarlijk en bedreigend voor haar eerbaarheid ervaren. Zolang het meisje op school is, onttrekt ze zich aan de ouderlijke controle en bovendien is al dat leren toch niet nodig voor een dochter voor wie het huwelijk de eindbestemming is. Is het niet beter als het meisje thuis blijft en de huishouding leert doen? "Als ik een echte man was geweest, dan had ik je nooit naar school gestuurd", zegt een van de Marokkaanse vaders tegen zijn dochter. Een goede opleiding wordt voor dochters minder belangrijk gevonden dan het sluiten van een goed huwelijk. Behalve over het schoolgaan en de omgang met jongens gaan nogal wat conflicten van de wegloopmeisjes over uithuwelijking of de angst daarvoor. "Ik moest van mijn vader trouwen, maar ik zei: nee, ik wil niet, klaar uit.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen