VU Magazine 1998 - pagina 283

_èii vreemd beeld kregen de Nederlanders in april j.l. van hun grootouders. Sommige historici wekten de indruk dat het doodschieten of met bajonetsteken ombrengen van om genade smekende vrouwen en kinderen een eeuw geleden 'mocht'. Zelfs Trouw-columniste Selma Schepel bleek dit te hebben begrepen. Wat Colijn had gedaan, was in zijn tijd "niet incorrect", schreef ze 23 april in eigentijdse taal. Wie gelooft dat? Dat er vroeger gruwelijke dingen zijn gebeurd, is geen nieuws. Dat is van alle tijden. Maar hield 'men' er honderd (of vijftig) jaar geleden heus andere morele maatstaven op na? Sommige historici wilden ons dat dit voorjaar doen geloven, f. de Bruijn, directeur van het Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme, schreef in zijn inleiding op de drie Lombok-brieven van Colijn: "Naar hedendaagse maatstaven moge de wijze waarop in het toenmalige Nederlands-Indie strijd werd geleverd als onaanvaardbaar worden beschouwd, het is historisch gezien even evident dat de publieke opinie in ons land er honderd jaar geleden anders over oordeelde." In gelijke geest schreef in het Nederlands Dagblad G. Harinck, verbonden aan dezelfde in de Vrije Universiteit onder-

gebrachtemstótling: "Kennelijk oordeelde men in 1894 heel anders over de militaire exercities dan wij dat vandaag doen". De Leidse historicus Martin Bossenbroek klaagde 16 april: "Voor de gedurfde visie, de verklarende context, de complexe samenhang is beduidend lastiger publicitaire aandacht te vinden dan voor het naakte, liefst ranzige feit, de gewelddadige ontsporing, de makkelijke toepassing van hedendaagse morele normen op het 'foute' verleden." Colijn-biograaf H.J. Langeveld zelf meende, volgens De Volkskrant van diezelfde dag: "Colijn heeft zich (...) ook naar de normen van zijn tijd misdragen", fan Bank hield vol "Colijn was geen schurk" (NRC 17 april), ook nadat hij uit Langevelds boek had vernomen welke passages uit de Colijn-brieven hem indertijd waren ontgaan. Elsbeth Etty oordeelde een dag later in dezelfde krant: "Colijn was een misdadige ploert in de context van elke tijd". In de NOVA-uitzending tenslotte waarin Langevelds boek werd gepresenteerd kon men RiOD-directeur Blom horen verwijzen naar "het publieke oordeel" dat indertijd

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen