VU Magazine 1998 - pagina 224

O n d e r de gordel

Ook de PvdA koos in 1989 voor een sprookje met een strijd van goeden tegen slechten. Uiteraard vervult Wim Kok nu de rol van de welwillende leider en is Lubbers de kwaaie pier. De spot, vervaardigd door regisseur Theo van Gogh, heet 'Tijd voor een ander beleid'. De eerste beelden tonen hoe slecht het er na de regering van Lubbers en zijn kabinet voorstaat in de zorgsector en in het milieu: een huilende kleuter, een oudere dame die een trap opstrompelt en een stel achteloos gedumpte gifvaten. Daarna komt de werkloosheid aan bod, die hoog opliep vanwege het rampzalige beleid van de boze heerser Lubbers. Tijd voor iets anders dus, en geachte kiezer wacht u daar niet te lang mee want er tikt een tijdbom onder het land. In het spotje is die bom hoorbaar door het geluid van een kloppend hart, dat overgaat in het getik van een klok. De wisseling van het leiderschap in het CDA, waar in 1993 Lubbers werd vervangen door Brinkman, kreeg een

72

wcs

MEI/JUNI

1998

aankondiging die volgens de analyse van Simons de stijlkenmerken van een soap droeg. De spot suggereert met beeldrijm dat de oude en de nieuwe leider het goed met elkaar kunnen vinden. Dat in werkelijkheid de harmonie tussen die twee ver te zoeken was, blijkt niet uit de reeks beelden van hun overeenkomsten in postuur, gebaren en motoriek. De ervaren soapliefhebber, schrijft Simons, herkent het genre: het potentiële conflict tussen de gaande en de komende voorman krijgt geen kans vanwege de hechte vriendschap tussen de twee. Negatief campagne voeren is ook een manier om de kijker te boeien en in de Verenigde Staten doen ze dat graag, desnoods met forse verdachtmakingen en stoten onder de gordel. In Nederland, stelt Simons, kennen we geen the-winnertakes-it-all-systeem en zijn de kemphanen van de verkiezingstrijd even later weer op elkaar aangewezen als coalitiepartners. Echt smerige aantijgingen aan het adres van de tegenstander ontbreken hier dan ook, wellicht noodgedwongen.

Alleen de VVD wil zich soms een flinke uithaal naar de tegenstander veroorloven. In 1989, toen de partij buiten het kabinet had gestaan, toonde een spotje verschillende beloften van regerende bewindslieden van CDA en PvdA en meteen daarna beelden of krantenkoppen die duidelijk maakten dat daarvan weinig of niets was terechtgekomen. Met name minister Hiisch Ballin van Justitie kreeg er van langs. Zijn uitspraak dat het "mensonmogelijke" was gedaan om de criminaliteit te beteugelen werd twee keer herhaald, als gold het een regelrechte bloopei. Boegbeelden

Amerikanisering van de campagne veronderstelt ook een toenemende aandacht voor personen. En inderdaad, de bio pic, een afkorting voor biografie picture, van Wim Kok uit 1994 zet de PvdA-lijsttrekker aardig in het zonnetje. Van persoonsverheerlijking is echter geen sprake; die zou in Nederland ook niet passen. De bio pic moet aantonen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen