VU Magazine 1998 - pagina 128

Terwijl overal in de wereld het religieuze vuur opvlamt, is Nederland onbetwist kampioen ontkerkelijking en 'ontchristelijking'. Maar ook hier is religiositeit een universeel menselijke behoefte, aldus godsdienstfilosoof Van Harskamp.

Wonderlijk is de toestand van de religie in Nederland! Alles, werkelijk alles wees er tot voor kort op dat de religie een langzame maar zekere dood aan het sterven is. Neem de kerken. Feitelijk waren ze al lang reservaten van het religieuze in een alsmaar wereldlijker wordende samenleving, al minstens vanaf het begin van de verzuiling. Maar het waren gróte reservaten. En dat schiep, samen met de politieke macht en het maatschappelijke netwerk van de christelijke partijen, het beeld van een alomtegenwoordige aanwezigheid van het christendom in Nederland. Het was niet een rationeel inzicht of een theologisch waardenoordeel dat dit beeld tot een illusie maakte, maar gewoon, de werkelijkheid van de leegloop van de kerken en de opkomst van 'paars' (in regering, parlement én op het zogeheten maatschappelijk middenveld). Of neem de niet te overschatten invloed van techniek en wetenschap op ons gedrag, de direct invoelbare invloed van televisie en computer bijvoorbeeld. Religieuze concentratie op het boven- of anderswereldlijke, dat is het minste dat te zeggen valt, wordt daardoor niet bevorderd, ze verbleekt bij de concentratie op de virtuele werkelijkheid van de electronische

New Age en evangelicalisme zijn het symbool bij uitstek van de 'expressieve revolutie' van het moderne individu.

Anton van Harskamp

DE R E L I G I E U Z E media. Ingrijpender is vermoedelijk nog de symbolische invloed van wetenschap en techniek op complexe diepten van ons bewustzijn, daar waar de belofte gesuggereerd wordt van een niet-religieus, maar rationeel te sturen en te doorgronden leven. Of neem onze postmoderne cultuur. Geen enkele vorm van kritiek op het cliché van 'het einde van de grote verhalen' wast weg dat we in een gefragmenteerde cultuur leven en dat de eenheid van ons bestaan niet meer gefundeerd kan zijn op een religieuze interpretatie van begin, zin en doel van 'alles'. Geen vorm van kritiek ook kan het flitsende karakter miskennen van de culturele veranderingen van de laatste jaren,

52

wcs

MAART/APRIL

1998

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen