VU Magazine 1998 - pagina 253

in Leiden op een proefschrift over 'De invloed der temperatuur op de levensverschijnselen der planten'. Hij werd leraar aan de HBS in Amsterdam, privaatdocent in Halle, en vanaf 1S78 hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Aanvankelijk hield hij zich vooral met plantenfysiologisch onderzoek bezig, maar allengs kreeg zijn belangstelling voor genetica en evolutie de overhand. Hij had als student al Darwin gelezen, en was na aanvankelijke scepsis bekeerd. Darwins evolutietheorie veronderstelt dat nakomelingen op hun ouders lijken. Ouderlijke kenmerken dienen erfelijk te zijn. Maar die theorie vereist ook dat de kenmerken van organismen zo nu en dan veranderen, en dat ze vervolgens in die gewijzigde vorm worden doorgegeven aan het nageslacht. Darwin laat zijn lezers uitgebreid zien dat aan beide voorwaarden voldaan is. Maar een eenvoudig beeld schetst hij ons niet. Grosso modo hebben ouders en kinderen, net als soortgenoten in het algemeen, veel gemeen, maar als je kijkt naar de details, de individuele kenmerken, is er van alles mogelijk. Een kenmerk van een ouder kan in alle nakomelingen opduiken, of juist maar in een enkele. Het kan generaties overslaan, later juist weer algemener worden, of helemaal verdwijnen.

Hugo de Vries "De Vries, je weet wel, van de mutatietheorie. En over evolutie in het algemeen, natuurlijk. Heb jij daar een leuk hoofdstukje voor?" "Ach, ik heb nog wel wat liggen over het universum. Zou dat iets wezen?" "Ja, geweldig, maar doe er dan wel wat evolutie in."

revolutie, de gentechnologie, de evolutie van de evolutiegedachte, het leven in evolutionair perspectief, en het universum, slechts een beperkt zicht op De Vries en zijn betekenis voor de wetenschapsontwikkeling.

"Tuurlijk, zorg ik voor ..." 't Is niet dat het resultaat niet aardig is - dat is het heus wel - maar veel samenhang is er niet. En het biedt, tussen de verhandelingen over de biologische

Hugo Maria De Vries werd op i6 februari 1848 in Haarlem geboren. Hij studeerde biologie, toen nog 'natuurfilosofie' geheten, in Leiden, Heidelberg en Würzburg, en promoveerde in 1870

Pangenese

Darwin besefte duidelijk dat je onderscheid moet maken tussen overdracht en ontwikkeling van kenmerken, en zijn beeld van het onderliggend mechanisme benadrukte dit onderscheid. Hij stelde zich voor dat elke cel in een organisme kiempjes - gemmulae - afscheidt: kleine stoffelijke deeltjes, die kenmerkend zijn voor zo'n cel, en die het vermogen hebben zich in een andere, nog niet gedifferentieerde, cel in te voegen, om die cel aan te zetten zich te ontwikkelen tot net zo'n cel als die waaruit het kiempje afkomstig was. Die deeltjes bewegen zich vrij door het organisme. Ze komen dus allemaal overal voor, al hebben ze niet overal allemaal evenveel effect. Hoe dat komt is niet helemaal duidelijk. Wellicht kenden gemmulae een 'latente' toestand, en wellicht ook speelde hun concentratie een rol. Hoe dan ook, een organisme ontwikkelt zich dankzij die overal

wcs

JULI/AUGUSTUS

1998

21

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen