VU Magazine 1998 - pagina 277

Irene van Elzakker

nieuwe namen kunnen onthouden. Tegelijkertijd werd het de onderzoekers duidelijk dat geheugentraining haar beperkingen heeft. Op het gebied van namen opslaan was er verbetering, maar wat andere geheugentaken betrof, viel er geen vooruitgang te bespeuren. Die vergen weer andere strategieën. Bovendien is het positieve effect van de training niet blijvend. Mensen die moeite hebben met het onthouden van namen, moeten de aangeleerde trucs steeds weer toepassen. Zodra ze daarmee stoppen, gaat het opnieuw mis. Structureel verander je dus niets aan het geheugen. "Overigens bedenken mensen zelf ook heel wat trucjes om dingen te onthouden", vertelt prof .dr Betto Deelman, die het Groningse geheugenonderzoek onder 150 personen leidt. "Buiten de briefjes en de paraplu aan de deurknop hangen, komen ze meestal echter met oplossingen waarvan wij weten dat ze niet helpen. Neem nu de bekende knoop in je zakdoek. Veel te algemeen. Die

onthouden! ziet, is dat ze steeds behendiger worden in het oplossen van die puzzels, maar het onthouden van namen en dergelijke wordt er niet beter op." Belangrijker is de manier waarop je de hersendelen gebruikt die met geheugen te maken hebben, weten wetenschappers sinds enkele jaren. Daarvoor zijn algemene tactieken nodig. Een studie aan de Rijksuniversiteit Groningen toonde aan dat mensen die zich concentreren op het onthouden van bepaalde namen, met dezelfde strategie ook gemakkelijker

geeft geen enkele aanwijzing over hetgeen je probeert te onthouden." Supermarkt Maar wat is dan wel een goede manier om belangrijke dingen niet te vergeten? "Je zou de werking van het geheugen kunnen vergelijken met een enorme bibliotheek", legt Ponds uit. "Zonder een goed opberg- en zoeksysteem heb je er niks aan. Om iets goed op te slaan in je geheugen, zodat je het er op ieder gewenst moment weer uit kunt halen.

ga je bijvoorbeeld nieuwe dingen vergelijken met zaken die je al kent." Het lijkt een voor de hand liggende tip, maar de meeste mensen zouden er niet op komen. Een goed voorbeeld daarvan vindt Deelman de computersystemen waarmee je thuis kunt winkelen. Ouderen hebben de grootste moeite met het bedienen van zo'n systeem en vergeten na de uitleg steeds welke stappen ze ook alweer moeten nemen. Want het boodschappen doen per computer vertoont nauwelijks gelijkenissen met een echte uitstap naar de supermarkt. Deelman: "Je krijgt veel betere resultaten als de methode aansluit bij wat mensen gewend zijn. Op basis daarvan hebben we onze eigen versies van elektronisch winkelen ontwikkeld. De producten staan daar bijvoorbeeld niet in alfabetische volgorde, maar ingedeeld in categorieën, alsof je in de supermarkt langs de rekken wandelt." Een ander handigheidje om zaken beter te doen beklijven, is het ezelsbruggetje, vertelt Ponds. "Zo gebruiken leerboeken over spelling ' 't kofschip' als truc om te onthouden of een voltooid deelwoord op een d of een t eindigt." "Studenten maken vaak samenvattingen waarin ze de lijn of de samenhang van een boek opschrijven. Daar hangen ze vervolgens de details aan op, die je door ze op deze manier te ordenen veel beter onthoudt. Een andere methode is het visualiseren van dingen. Je kunt bijvoorbeeld een naam beter onthouden door er een gezicht aan te koppelen of de naam ergens mee te associëren. Dat is het geheim van een goed geheugen: een goede systematiek." Dat een dergelijke aanpakt werkt, is inmiddels aangetoond in Groningen. Zowel mensen met een zware geheugenstoornis door een verkeersongeval als gezonde personen hadden er duidelijk baat bij. "Subjectief en objectief gezien hebben we resultaten geboekt", legt Deelman uit. "Dat moet ook. De

wcs

JULI/AUGUSTUS 1998

45

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen