VU Magazine 1998 - pagina 229

Er kwamen een heleboel mannen bij mijn vader om mijn hand te vragen, maar ik zei aldoor nee. Mijn vader zei: was je maar getrouwd, dan was ik van je af. De mensen zouden zeggen: die dochter is getrouwd, wat een goede vader is dat", vertelt een jonge Marokkaanse. Het uithuwelijkingsproces komt nogal eens in een stroomversnelling, als ouders ontdekken dat hun dochter in het geheim een vriendje heeft. Hoewel er voor een huwelijk officieel toestemming van het meisje nodig is, proberen ouders de trouwplechtigheid nogal eens tegen haar zin door te drukken, vooral wanneer in hun ogen de eer van de dochter op het spel staat. Een huwelijk met een onbekende man in het land van herkomst is voor veel meisjes het grote schrikbeeld. Een Turks meisje zegt daarover: "Ik vond het zo'n eng idee om in een dorp achter de koeien aan te gaan lopen, dat vond ik echt heel eng. Ik wou een belangrijk iemand worden en geen huisvrouw. Ik ben helemaal geen huisvrouwtype." Geheim Voordat een meisje daadwerkelijk van huis weg loopt, is er in de meeste gevallen al veel gepasseerd. De meisjes hebben vaak al het hele arsenaal aan beschikbare strategieën toegepast, voordat ze naar dit uiterste middel grijpen. Wie strenge regels krijgt opgelegd kan kiezen tussen gehoorzamen, ontduiken of in verzet komen. Onderhandelen was voor de meeste meisjes een van de eerste opties, ook al was de kans van slagen klein. "Mijn vader zei altijd: je hebt een goed huis, je hebt kleren, je krijgt eten, je mag naar school, wat wil je nog meer? Terwijl wij juist als mensen gezien willen worden. Je kon niet praten met hem. (...) Als hem iets niet beviel dan greep hij je naar de keel en zei: hoe durf je zoiets te zeggen", aldus een Turkse wegloopster. Veel wegloopsters melden dat de gesprekken thuis uitliepen op gewelddadigheden van de kant van hun vaders en dat ze het praten daarom maar hebben opgegeven. Heimelijk gedrag was voor de meesten het volgende alternatief.

Een flink aantal wegloopmeisjes hield er in het geheim een vriendje op na, wat voor de meesten geen eenvoudige opgave was in een gemeenschap met scherpe sociale controle. Niet alleen was er het risicio dat de ouders thuis achter de waarheid kwamen, maar ook op straat zou het meisje door een kennis van haar ouders of door een familieleid gesnapt kunnen worden. De onvermijdelijke ontdekking van een geheime liefde leidde in veel gevallen tot een verscherping van de conflicten. Sommige meisjes hebben op een bepaald moment de hulp van derden ingeroepen, meestal van een buitenstaander, en niet zoals in de landen van herkomst gebruikelijk is, van een familielid. Enkelen hadden al voordat zij wegliepen van huis contacten met de hulpverlening en velen waren van te voren al goed op de hoogte van het bestaan van hulpverleningsinstanties en opvanghuizen. Het moment van weglopen breekt voor de meisjes aan als er geen enkel alternatief meer voorhanden is. Sommige meisjes hebben na de zoveelste uit de hand gelopen ruzie, waarbij vaak ook sprake van mishandeling was, in paniek of in een opwelling de benen genomen. Anderen hebben hun vlucht zorgvuldig voorbereid en uitgedacht, soms met de steun van een hulpverlener of van een leraar op school. De meeste wegloopsters komen vervolgens in het hulpverleningscircuit terecht, sommigen in speciale wegloophuizen voor islamistische meisjes, anderen in een meidenhuis. Hoe het de meisjes vervolgens vergaat, verschilt van geval tot geval. Sommigen keren na verloop van tijd en op aandringen van hun famile naar huis terug, anderen willen daar niets van weten. In bijna alle gevallen wordt er druk uitgeoefend vanuit de familie. Moeders huilen aan de telefoon, vaders dreigen of smeken. "Als je Marokkaanse wil blijven, dan moet je terugkomen. Als je Nederlandse wil worden, blijf dan maar weg", zei een van de vaders tegen zijn weggelopen dochter. Daarmee verwoordt hij precies het dilemma waar de wegloopsters voor staan: teruggaan naar de veiligheid en de benauwdheid van het eigen gezin en de eigen gemeenschap.

of daarvan bevrijd, maar helemaal alleen een leven opbouwen in de Nederlandse context. Ongeveer de helft van de door Brouwer geïnterviewde meisjes keert na verloop van tijd naar huis terug. Ze hebben spijt, krijgen heimwee, of laten zich overhalen door hun familie. Vaak is er thuis zo weinig veranderd dat er opnieuw problemen ontstaan waardoor veel meisjes voor de tweede keer de benen nemen. De meisjes die ervoor kiezen om een zelfstandig bestaan op te bouwen, worstelen allemaal met de identiteitsvraag. Ze zoeken naar een manier om de twee culturen in zich te verenigen: "Ik heb beide elementen in mij." Sommigen vinden zichzelf 'vernederlandst', anderen zoeken juist naar een manier om ook hun Turkse of Marokkaanse identiteit te bewaren. Een van de wegloopsters zegt daarover: "Ik ben van vlees en bloed heleinaal Marokkaanse, maar mijn gedachten zijn anders. Ik zou niet weten uit welke cultuur dat is."

Lenie Brouwer, 'Meiden met lef- Marokkaanse en Turkse wegloopsters', Amsterdam,

VU-Uitgeveri).

Fotografie: Rene Koster.

wcs

MEI/JUNI

1998

71

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen